Ο Θεόδωρος Πάγκαλος περιγράφει στο βιβλίο του τη δική του οπτική για τη νύχτα της κρίσης στα Ίμια, επιβεβαιώνοντας ότι υποστήριξε την απομάκρυνση της ελληνικής σημαίας. Η μαρτυρία του αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της δραματικής εκείνης νύχτας στο Αιγαίο, με επίκεντρο τη διπλωματία, την ένταση, αλλά και την ανάγκη για αποφυγή πολέμου.
Η επαφή με τον Χόλμπρουκ και οι πρώτες ενδείξεις έντασης
Ο Πάγκαλος εξιστορεί πως γύρω στα μεσάνυχτα της 30ής προς 31η Ιανουαρίου 1996 δέχθηκε τηλεφώνημα από τον Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, τον τότε Αμερικανό αναπληρωτή υπουργό Ευρωπαϊκών και Καναδικών Υποθέσεων. «Μου έκανε εντύπωση η ευγένειά του και ο σεβασμός με τον οποίο μου μιλούσε. Ώρες ώρες έμοιαζε σαν να ήμουν εγώ ανώτερος και εκείνος υφιστάμενος», σημειώνει.
Ο Χόλμπρουκ αναγνώρισε την αδιαλλαξία της ελληνικής πλευράς για επίσημη διαπραγμάτευση με την Τουρκία και ανέφερε ότι η πρόταση του υπουργού του, Γουόρεν Κρίστοφερ, δεν είχε καμία ελπίδα επιτυχίας.
Ο Πάγκαλος απάντησε πως ήταν πρόθυμος για άτυπη συζήτηση, όμως το επείγον εκείνη τη στιγμή ήταν η εκτόνωση της κρίσης. Ο Αμερικανός διπλωμάτης του ζήτησε χρόνο για να επικοινωνήσει με την τουρκική πλευρά, αλλά πέρασε μιάμιση ώρα χωρίς νέα.
Η ανακοίνωση της Τσιλέρ και ο αιφνιδιασμός στην Αθήνα
Γύρω στις 2:30 π.μ., ο υπεύθυνος του Γραφείου Τύπου της ελληνικής πρεσβείας στην Άγκυρα, Σταθουλόπουλος, μετέφερε τηλεφωνικά ότι η πρωθυπουργός της Τουρκίας Τανσού Τσιλέρ είχε ανακοινώσει επίσημα την αποβίβαση Τούρκων κομάντος στη μία από τις δύο νησίδες των Ιμίων. Οι Τούρκοι είχαν διαταγή να μην πυροβολήσουν πρώτοι, ακόμα κι αν δεχθούν ελληνική απόπειρα αποβίβασης.
Ο Πάγκαλος μετέφερε άμεσα την πληροφορία στη σύσκεψη του Πολιτικού Γραφείου, προκαλώντας πανικό.
Η αντίδραση του Σημίτη και η αμηχανία του Λυμπέρη
Ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης αντέδρασε έντονα προς τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ ναύαρχο Λυμπέρη: «[…] Καλά, δε σου είπα να φρουρηθούν οι δύο νησίδες;». Ο Λυμπέρης απάντησε αμήχανα: «Δεν μου είπατε και οι δύο, κύριε πρωθυπουργέ…».
Ο Πάγκαλος σημειώνει ότι το συμβάν αυτό οδήγησε σε νέα πραγματικότητα, με δύο σημαίες στα Ίμια – ελληνική και τουρκική – και άρα σε μια κατάσταση συγκυριαρχίας.
Η αποτυχία κάλυψης και η ευθύνη του ΓΕΕΘΑ
Σύμφωνα με τον πρώην υπουργό, ο ναύαρχος Λυμπέρης αποδείχθηκε κατώτερος των περιστάσεων. Ενέργησε μόνο με τη λογική του Ναυτικού, στέλνοντας βατραχανθρώπους μόνο στην Ανατολική Ίμια και αφήνοντας τη Δυτική ακάλυπτη, παρά το γεγονός ότι υπήρχε διαθεσιμότητα κομάντος των ΛΟΚ κοντά στο σημείο.
Ο Πάγκαλος επικαλείται την εκπομπή «Φάκελοι» του Αλέξη Παπαχελά το 2001, όπου στρατηγοί επιβεβαίωσαν ότι υπήρχαν διαθέσιμες στρατιωτικές δυνάμεις που δεν χρησιμοποιήθηκαν.
Γιατί δεν έμεινε η ελληνική σημαία
Ο Χόλμπρουκ, στη μετέπειτα επικοινωνία του με τον Πάγκαλο, δεν αναφέρθηκε ξανά στο θέμα των σημαιών. Ο Πάγκαλος εξηγεί γιατί συντάχθηκε με την άποψη να απομακρυνθεί η σημαία της Ελλάδας από την Ίμια:
«Εγώ συνηγόρησα υπέρ της αφαίρεσης της σημαίας και είπα ότι σημαία-σύμβολο δεν είναι ένα τυχαίο πανί που τοποθετεί ο οποιοσδήποτε όπου του καπνίσει, αλλά κάτι επίσημο, με βάση και φρουρά», αναφέρει.
Επίσης, εξηγεί πως αν έμενε η ελληνική σημαία, οι Τούρκοι θα αξίωναν να παραμείνει και η δική τους στη δεύτερη νησίδα. Η καταιγίδα της νύχτας ενίσχυε, κατά τον ίδιο, τον κίνδυνο να παρασυρθεί η σημαία από τα κύματα, πράγμα που θα προκαλούσε μεγαλύτερο διπλωματικό πρόβλημα.
Η επίθεση των «πατριδοκάπηλων»
Ο πρώην υπουργός αναφέρεται και στην επίθεση που δέχθηκε από ακροδεξιούς και υπερπατριώτες: «Οι πατριδοκάπηλοι και οι άκαπνοι “ελληναράδες” με κατασυκοφάντησαν. Δεν καταλαβαίνουν ότι η ύπαρξη δύο σημαιών οδηγούσε σε συγκυριαρχία».
Κατά τον Πάγκαλο, η αφαίρεση της σημαίας ήταν απαραίτητη για την αποκλιμάκωση. «Εάν ζητούσαμε να μείνει η δική μας σημαία, οι Τούρκοι θα ζητούσαν το ίδιο. Έτσι θα επιστρέφαμε στη διαπραγμάτευση που προσπαθούσαμε να αποφύγουμε», σημειώνει.
Η αποστολή του Υπουργού Εξωτερικών
Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου του, ο Πάγκαλος υπογραμμίζει:
«Οι υπουργοί Εξωτερικών έχουν μία και μόνο αποστολή: να εξαντλούν τα διπλωματικά επιχειρήματα για να διασφαλίζουν την ειρήνη. Δεν καθορίζουν την εθνική στρατηγική. Αυτό είναι αρμοδιότητα του πρωθυπουργού και του υπουργού Άμυνας. Ο ρόλος μας τελειώνει όταν η ειρήνη κινδυνεύει».
Πηγή: newsbeast.gr