Ο Όλυμπος ανακηρύχθηκε μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO – Ομόφωνη η ιστορική απόφαση
Ο Όλυμπος μπήκε ομόφωνα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, κατακτώντας μία ιστορική διεθνή αναγνώριση για τη μοναδική φυσική, πολιτιστική και συμβολική αξία του.
Η καθοριστική απόφαση ελήφθη κατά την 48η Σύνοδο της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, η οποία πραγματοποιήθηκε στην πόλη Μπουσάν της Νότιας Κορέας.
Τα μέλη της Επιτροπής ενέκριναν ομόφωνα την ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς της UNESCO, αναγνωρίζοντάς τον ως αγαθό εξέχουσας οικουμενικής αξίας για ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Με την ιστορική αυτή εξέλιξη, το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας αποτελεί πλέον επίσημα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, επισφραγίζοντας τη διεθνή αναγνώριση της μοναδικής φυσικής και πολιτιστικής ταυτότητάς του.
Νέα εποχή για την προστασία του Ολύμπου
Περίπου 50.000 επισκέπτες ανεβαίνουν κάθε χρόνο στον Όλυμπο, με την ένταξή του στον κατάλογο της UNESCO να αντιμετωπίζεται από τους τοπικούς φορείς τόσο ως μεγάλη ευκαιρία όσο και ως ισχυρή υπενθύμιση της ανάγκης προστασίας του.
Η αυξανόμενη τουριστική κίνηση και οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης δημιουργούν νέες πιέσεις στο φυσικό περιβάλλον του βουνού. Το νέο καθεστώς μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση των μέτρων προστασίας και στην υιοθέτηση ενός πιο βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης.
Με βάση τη διεθνή σύμβαση της UNESCO, τα μνημεία που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς αποκτούν ειδικό καθεστώς προστασίας.
🔴 BREAKING!
New inscription on the @UNESCO #WorldHeritage List: The wider area of Mount Olympus, #Greece 🇬🇷.
➡️ https://t.co/iO4B0Cjg9u #48WHC pic.twitter.com/X82hQYF7or
— UNESCO (@UNESCO) July 26, 2026
Από τον «τόπο των αθανάτων» στη διεθνή αναγνώριση
Ο Όλυμπος, ο «τόπος των αθανάτων» όπως τον περιέγραψε ο Όμηρος, αναγνωρίστηκε το 1938 ως ο πρώτος εθνικός δρυμός της Ελλάδας, σε μία κίνηση που υπογράμμισε ήδη από τότε τη μοναδικότητα του τοπίου και τη σημασία της διαφύλαξής του.
Το 1981 εντάχθηκε από την UNESCO στο Παγκόσμιο Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας, ενώ το 2021 ανακηρύχθηκε εθνικό πάρκο με προεδρικό διάταγμα.
Για να επιτευχθεί η νέα ιστορική διάκριση, η ελληνική αποστολή πραγματοποίησε τις τελευταίες ημέρες σειρά εντατικών διαβουλεύσεων στο περιθώριο της Συνόδου.
Στην αποστολή συμμετείχαν ειδικοί του Υπουργείου Πολιτισμού, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής. Επικεφαλής ήταν ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO, Γιώργος Κουμουτσάκος.
Οι συντονισμένες ενέργειες όλων των εμπλεκόμενων φορέων οδήγησαν στην επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας και στην ομόφωνη ένταξη του Ολύμπου στον κατάλογο. Πρόκειται για μία εξέλιξη ιδιαίτερης σημασίας, η οποία ενισχύει την πολιτιστική και περιβαλλοντική παρουσία της Ελλάδας διεθνώς, δημιουργώντας παράλληλα νέες προοπτικές για την ευρύτερη περιοχή.
Λίνα Μενδώνη: «Αιώνιο σύμβολο της κατοικίας των Ολύμπιων Θεών»
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η εγγραφή του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO επιβεβαιώνει τη διαχρονική δέσμευση της Ελλάδας στην προστασία, ανάδειξη και βιώσιμη διαχείριση της πολιτιστικής και φυσικής της κληρονομιάς, σύμφωνα με τις αρχές της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Ταυτόχρονα, ενισχύει τη διεθνή προβολή ενός τόπου ο οποίος αποτελεί διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού, της φύσης και της οικουμενικής κληρονομιάς, αναδεικνύοντας την κοινή ευθύνη της διεθνούς κοινότητας για τη διαφύλαξή του, προς όφελος των σημερινών και των μελλοντικών γενεών. Η εγγραφή συμπυκνώνει, με μοναδικό τρόπο, την αδιάρρηκτη ενότητα της πολιτιστικής και της φυσικής μας κληρονομιάς. Ο Όλυμπος είναι το βουνό που, μέσα από τα ομηρικά έπη και την αρχαία ελληνική γραμματεία, ταξίδεψε την ελληνική μυθολογία και τον ελληνικό πολιτισμό σε ολόκληρο τον κόσμο. Παραμένει το αιώνιο σύμβολο της κατοικίας των Ολυμπίων Θεών, και ενός πολυδιάστατου και “δραματικού” τοπίου, εμπνέοντας δέος και σεβασμό και συνεχίζοντας να τροφοδοτεί τη σκέψη, την τέχνη, τις επιστήμες και την παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία.
Οι χαρακτηρισμοί του Ολύμπου στα έργα του Ομήρου -«πολύπτυχος», για τις πολυάριθμες κορυφές του, «μακρός», που δεσπόζει επιβλητικά στον ορίζοντα, «νιφόεις» χιονοσκεπής, «πολυδειράς» για τις πολλές χαράδρες του- αποτέλεσαν την αφετηρία αυτής της διαχρονικής έμπνευσης. Η εικόνα του Ολύμπου, όπως αποτυπώθηκε από την ποιητική ιδιοφυΐα του Ομήρου, πριν από σχεδόν τρεις χιλιετίες, παραμένει αναλλοίωτη μέχρι σήμερα, προκαλώντας το ίδιο συναίσθημα θαυμασμού και σεβασμού στον σύγχρονο επισκέπτη. Θερμές ευχαριστίες προς τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO Γιώργο Κουμουτσάκο, για τη σταθερή και ουσιαστική υποστήριξή του, καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, προς τα στελέχη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του ΟΦΥΠΕΚΑ, καθώς και της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας του Υπουργείου Πολιτισμού. Η επιστημονική κατάρτιση, η αφοσίωση και η άριστη συνεργασία τους οδήγησαν στην επίτευξη του κοινού στόχου της εγγραφής, μιας πολυσήμαντης επιτυχίας που μας κάνει όλους περήφανους».
Παρεμβάσεις άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, αναφέρθηκε στη μεγάλη περιβαλλοντική αξία του Ολύμπου και ανακοίνωσε ότι το επόμενο διάστημα πρόκειται να πραγματοποιηθούν έργα συνολικού ύψους άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ.
Ο Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε: «Το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας αποτελεί ζωντανό και αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας, της ιστορίας και του πολιτισμού μας. Η προστασία και η ανάδειξή του βρίσκονται στον πυρήνα της κυβερνητικής μας πολιτικής. Ο Όλυμπος ανακηρύχθηκε πρώτος Εθνικός Δρυμός της Ελλάδας το 1938, αποτελεί καταφύγιο για σπάνια αρπακτικά, ενώ φιλοξενεί το 28% των φυτικών ομάδων – πάνω από 1900 είδη και μάλιστα 27 εξ αυτών που φύονται μόνο στον Όλυμπο και πουθενά αλλού στον κόσμο- και σημαντικούς πληθυσμούς πανίδας. Από τον Όλυμπο, ένα παγκόσμιο σύμβολο που συνδέει τον αρχαίο μύθο του υψηλότερου βουνού της Ελλάδας, ως κατοικίας των θεών, με το περιβαλλοντικό μέλλον της πατρίδας μας, μέχρι τα Απάτητα Βουνά και τα νέα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και υλοποιούμε, αποδεικνύουμε στην πράξη ότι η προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας αποτελεί σταθερή εθνική προτεραιότητα. Με την ίδρυση και την ενίσχυση του ΟΦΥΠΕΚΑ θέσαμε τις βάσεις για μια σύγχρονη και ολοκληρωμένη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών της χώρας.
Μέσα από τη συστηματική συνεργασία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του Υπουργείου Πολιτισμού και του ΟΦΥΠΕΚΑ, καταρτίστηκε ο πλήρης φάκελος της υποψηφιότητας του Ολύμπου για την ένταξή του στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς της UNESCO, ολοκληρώνοντας με επιτυχία μια προσπάθεια που είχε ξεκινήσει το 2014.Περνάμε τώρα από τη διεθνή αναγνώριση στα συγκεκριμένα έργα. Το αμέσως επόμενο διάστημα υλοποιούμε στον Όλυμπο παρεμβάσεις ύψους άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη βελτίωση της προσβασιμότητας και την αειφόρο ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής. Θερμές ευχαριστίες και συγχαρητήρια στην Δρα Διονύσια Χατζηλάκου, διευθύντρια του ΟΦΥΠΕΚΑ που ηγήθηκε της όλης προσπάθειας, καθώς και σε όλους όσοι συνέβαλαν σε αυτή τη μεγάλη εθνική επιτυχία. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στην Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με την οποία συνεργαστήκαμε για ακόμη μία φορά εποικοδομητικά προς όφελος της Πατρίδας μας. Και μία ξεχωριστή μνεία για την υποστήριξη στον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO, Γιώργο Κουμουτσάκο. Συνεχίζουμε με σχέδιο και συνέπεια, ώστε να προστατεύσουμε και να αναδείξουμε τη μοναδική φυσική και πολιτιστική κληρονομιά της χώρας μας για τις σημερινές και τις επόμενες γενιές».
Μία δύσκολη υποψηφιότητα που ξεκίνησε το 2014
Η επιτυχής ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως Μικτό Αγαθό αποτελεί το αποτέλεσμα της στενής συνεργασίας του Υπουργείου Πολιτισμού με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η προσπάθεια είχε αρχίσει το 2014 και απαιτούσε τη συγκρότηση ενός ιδιαίτερα σύνθετου φακέλου, ο οποίος έπρεπε να ανταποκρίνεται στις αυστηρές προδιαγραφές της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Την κατάρτιση του φακέλου ανέλαβαν από κοινού ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, ο οποίος εποπτεύεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και η Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού.
Οι δύο φορείς συνδύασαν την τεχνογνωσία τους στους τομείς της φυσικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς, δημιουργώντας μία τεκμηριωμένη πρόταση που κάλυπτε τις υψηλές απαιτήσεις της UNESCO.
Στην τελική επιτυχία συνέβαλαν ακόμη οι αρμόδιες υπηρεσίες, η επιστημονική κοινότητα, η τοπική αυτοδιοίκηση και οι εμπλεκόμενοι φορείς. Η εξέλιξη αναδεικνύει τη δύναμη της διατομεακής συνεργασίας σε μία υποψηφιότητα με ιδιαίτερα αυξημένο βαθμό δυσκολίας.
Η Ελλάδα διαθέτει πλέον 21 εγγραφές
Η σημασία της απόφασης είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς ο Όλυμπος εντάχθηκε στον κατάλογο ως μικτό αγαθό. Πρόκειται για μία από τις πλέον απαιτητικές κατηγορίες, αφού προϋποθέτει την ταυτόχρονη και επαρκή τεκμηρίωση τόσο της πολιτιστικής όσο και της φυσικής αξίας ενός τόπου.
Οι μικτές εγγραφές αντιπροσωπεύουν ένα μικρό μόνο ποσοστό του συνόλου των μνημείων της Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Μάλιστα, η υποψηφιότητα του Ολύμπου ήταν η μοναδική αυτής της κατηγορίας που εξετάστηκε κατά την παρούσα Σύνοδο της Επιτροπής.
Μετά τα Μετέωρα και το Άγιο Όρος, η Ελλάδα διαθέτει πλέον τρία μικτά αγαθά στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Συνολικά, η χώρα αριθμεί πλέον 21 εγγραφές, ενισχύοντας σημαντικά τη διεθνή παρουσία της στο πλαίσιο της Σύμβασης.
Μία παγκόσμια «κιβωτός» βιοποικιλότητας
Η εγγραφή αναγνωρίζει παράλληλα τη σπάνια φυσική αξία του Ολύμπου, ο οποίος αποτελεί περιοχή εξαιρετικής σημασίας για την παγκόσμια βιοποικιλότητα.
Με υψόμετρο 2.918 μέτρα και εξαιτίας της μικρής απόστασής του από τις ακτές του Αιγαίου, το βουνό παρουσιάζει μεγάλη υψομετρική διακύμανση, έντονο ανάγλυφο και σημαντική τοπογραφική απομόνωση.
Ο ιστορικός ρόλος του ως παγετώδους καταφυγίου συνέβαλε επίσης στη διατήρηση ενός εντυπωσιακού αριθμού φυτικών οργανισμών. Στον Όλυμπο έχουν καταγραφεί 1.983 ταξινομικές μονάδες φυτών, αριθμός που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 25% της ελληνικής χλωρίδας.
Ο μεγάλος αυτός φυτικός πλούτος, σε συνδυασμό με την εξαιρετικά πυκνή παρουσία στενοενδημικών ειδών –φυτών που συναντώνται αποκλειστικά στον Όλυμπο και πουθενά αλλού στον κόσμο– προσδίδει στο βουνό παγκόσμια αξία και το μετατρέπει σε πραγματική «κιβωτό» βιοποικιλότητας.
Εξίσου πλούσια είναι και η πανίδα του. Στην περιοχή ζουν πολυάριθμα είδη πτηνών, ερπετών, αμφιβίων και ασπόνδυλων, καθώς και σημαντικοί πληθυσμοί θηλαστικών.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται η καφέ αρκούδα και ο μεγαλύτερος ελληνικός υποπληθυσμός αγριόγιδου, ενώ το βουνό αποτελεί καταφύγιο και για σπάνια αρπακτικά πτηνά.
Το βουνό των θεών που συνεχίζει να εμπνέει
Ο Όλυμπος δεν είναι μόνο το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας, αλλά και ένα διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού με τεράστια επιρροή στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά.
Ως μυθική κατοικία των Δώδεκα Ολύμπιων Θεών, κατείχε κεντρική θέση στην κοσμοαντίληψη των αρχαίων Ελλήνων. Η παρουσία του στα Ομηρικά Έπη, στη Θεογονία του Ησιόδου και στη μεταγενέστερη γραμματεία ξεπέρασε τα γεωγραφικά και χρονικά όρια του αρχαίου κόσμου.
Μέχρι σήμερα εξακολουθεί να εμπνέει τη λογοτεχνία και τις τέχνες, αλλά και τη φιλοσοφία, τις επιστήμες και τη σύγχρονη παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία.
Στους πρόποδες του βουνού βρίσκεται η αρχαιολογική περιοχή του Δίου, η σημαντικότερη υλική έκφραση της λατρείας των Ολύμπιων Θεών. Ο αρχαιολογικός χώρος συμπληρώνει με μοναδικό τρόπο το εξαιρετικό φυσικό και πολιτιστικό τοπίο του Ολύμπου, το οποίο απέκτησε πλέον τη διεθνή αναγνώριση που του αρμόζει.