Αθόρυβος αλλά επικίνδυνος δείκτης για την καρδιά φαίνεται πως είναι η λιποπρωτεΐνη (α), ακόμη κι όταν όλα δείχνουν «υπό έλεγχο».
Η λιποπρωτεΐνη (α), γνωστή ως Lp(a), αποτελεί ένα σωματίδιο που μεταφέρει χοληστερόλη στο αίμα και μοιάζει δομικά με τη λεγόμενη «κακή» LDL. Ωστόσο, η δράση της δεν περιορίζεται εκεί, καθώς περιλαμβάνει και πρωτεΐνες που σχετίζονται με την πήξη του αίματος, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα κρίσιμο παράγοντα για την καρδιαγγειακή υγεία.
Ένας «κρυφός» παράγοντας κινδύνου
Μέχρι σήμερα, πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι η Lp(a) αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ανεξάρτητα από την LDL. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν η «κακή» χοληστερόλη βρίσκεται σε φυσιολογικά επίπεδα, ο κίνδυνος για έμφραγμα ή εγκεφαλικό δεν εξαφανίζεται πλήρως.
Μια νέα ανάλυση επιβεβαιώνει αυτή την εικόνα, δείχνοντας ότι η Lp(a) μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πιθανότητα καρδιαγγειακών επεισοδίων, ακόμη και σε άτομα που λαμβάνουν ήδη φαρμακευτική αγωγή για τη μείωση της LDL.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια και φέρνουν στο προσκήνιο έναν παράγοντα που μέχρι σήμερα συχνά παραμελείται.
Τι έδειξε η νέα μελέτη
Οι ερευνητές εξέτασαν δείγματα αίματος από περισσότερους από 20.000 ενήλικες ηλικίας άνω των 40 ετών, οι οποίοι συμμετείχαν σε μεγάλες μελέτες των National Institutes of Health.
Οι συμμετέχοντες κατηγοριοποιήθηκαν με βάση τα επίπεδα της Lp(a), από χαμηλά έως πολύ υψηλά, αλλά και με βάση το αν είχαν ήδη καρδιαγγειακά προβλήματα.
Σε περίοδο παρακολούθησης περίπου τεσσάρων ετών, καταγράφηκαν σοβαρά περιστατικά όπως εμφράγματα, εγκεφαλικά και θάνατοι από καρδιαγγειακά αίτια. Συνολικά, το 7,3% εμφάνισε κάποιο από αυτά.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν πολύ υψηλά επίπεδα Lp(a) (≥175 nmol/L) διέτρεχαν σαφώς μεγαλύτερο κίνδυνο για εγκεφαλικό και καρδιαγγειακό θάνατο, ιδιαίτερα αν είχαν ήδη ιστορικό καρδιοπάθειας.
Γιατί έχει σημασία για όλους
Πολλοί άνθρωποι λαμβάνουν στατίνες ή άλλες θεραπείες για τη μείωση της LDL. Παρόλα αυτά, ένα σημαντικό ποσοστό εξακολουθεί να έχει αυξημένο κίνδυνο, τον λεγόμενο «υπολειπόμενο καρδιαγγειακό κίνδυνο».
Η Lp(a) φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτόν τον κίνδυνο, επηρεάζοντας περίπου το 20% του πληθυσμού παγκοσμίως.
Παρά τη σημασία της, η μέτρησή της δεν είναι ακόμη ευρέως διαδεδομένη στην καθημερινή ιατρική πρακτική, κυρίως λόγω περιορισμών στις μεθόδους μέτρησης και της έλλειψης στοχευμένων θεραπειών.
Μια απλή εξέταση που μπορεί να σώσει ζωές
Η εξέταση για τη Lp(a) είναι απλή και χαμηλού κόστους, αλλά προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Τα επίπεδά της καθορίζονται κυρίως από τη γενετική – σε ποσοστό έως και 90% – και δεν επηρεάζονται σημαντικά από τη διατροφή ή την άσκηση.
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί προτείνουν να γίνεται τουλάχιστον μία φορά στη ζωή κάθε ενήλικα.
Σε περίπτωση αυξημένων τιμών, οι γιατροί μπορούν να προτείνουν πιο εντατική παρακολούθηση, καλύτερο έλεγχο της πίεσης και του σακχάρου, αλλά και προσαρμογή της θεραπείας.
Παράλληλα, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη νέες θεραπείες που στοχεύουν ειδικά τη Lp(a), ανοίγοντας τον δρόμο για πιο εξατομικευμένη αντιμετώπιση.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι χρειάζονται ακόμη περισσότερες μελέτες, ωστόσο τα μέχρι τώρα δεδομένα δείχνουν ξεκάθαρα ότι η Lp(a) μπορεί να αποτελέσει βασικό «κλειδί» για την πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων.