Κιρσοί στα πόδια: Πότε παύουν να είναι αισθητικό πρόβλημα – Οι θεραπείες χωρίς τομές και ράμματα
Οι κιρσοί δεν αποτελούν πάντοτε ένα απλό αισθητικό ζήτημα. Μπορεί να προκαλέσουν πόνο, βάρος και πρήξιμο στα πόδια, ενώ σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις συνδέονται με θρόμβωση, αιμορραγία και σοβαρές αλλοιώσεις του δέρματος.
Στις συχνότερες ερωτήσεις για τους κιρσούς των κάτω άκρων, τις πιθανές επιπλοκές και τις σύγχρονες μεθόδους αντιμετώπισης απαντά ο Σοφοκλής Τραχανέλλης, Αγγειοχειρουργός στο Metropolitan Hospital.
Οι κιρσοί είναι μόνο αισθητικό πρόβλημα;
Η εμφάνιση των διογκωμένων φλεβών είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους πολλοί αναζητούν θεραπεία. Οι κιρσοί, όμως, αποτελούν και ιατρικό πρόβλημα εξαιτίας των επιπλοκών που μπορούν να προκαλέσουν.
Μεταξύ των σημαντικότερων επιπλοκών είναι η θρόμβωση, η αιμορραγία και οι δερματικές βλάβες, όπως η λιποδερματοσκλήρυνση και τα χρόνια φλεβικά έλκη. Παρότι σπάνια απειλούν άμεσα τη ζωή, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής.
Οι κιρσοί ενδέχεται επίσης να προκαλέσουν αίσθημα βάρους και κόπωσης στα πόδια, πόνο, κνησμό, πρήξιμο και μόνιμες αλλαγές στο χρώμα του δέρματος, όπως μαύρισμα ή μελάνιασμα.
Πώς αντιμετωπίζονται οι κιρσοί;
Η οριστική θεραπεία των κιρσών είναι επεμβατική. Τα συντηρητικά μέσα, όπως οι κάλτσες συμπίεσης και οι αλλαγές στην καθημερινότητα, μπορεί να βοηθήσουν στον περιορισμό των συμπτωμάτων, αλλά δεν εξαφανίζουν τις φλέβες ούτε αναστρέφουν τη φλεβική ανεπάρκεια.
Η κατάλληλη θεραπεία επιλέγεται έπειτα από εξέταση του ασθενούς και υπερηχογραφικό έλεγχο του φλεβικού συστήματος.
Τι είναι το ενδαγγειακό λέιζερ και οι ραδιοσυχνότητες;
Το ενδαγγειακό λέιζερ και οι ραδιοσυχνότητες, γνωστές και ως RF, είναι σύγχρονες τεχνικές θερμικής κατάλυσης της προβληματικής φλέβας.
Πρόκειται για λιγότερο επεμβατικές μεθόδους, οι οποίες είναι περισσότερο φιλικές προς τον ασθενή. Δεν απαιτούν τις μεγάλες τομές του κλασικού χειρουργείου, συνήθως πραγματοποιούνται χωρίς ράμματα και συνοδεύονται από μικρότερη περίοδο ανάρρωσης.
Τα αποτελέσματά τους θεωρούνται αντίστοιχα με εκείνα των κλασικών χειρουργικών τεχνικών, όταν εφαρμόζονται στους κατάλληλους ασθενείς.
Μια ακόμη νεότερη επιλογή είναι η σύγκλειση της σαφηνούς φλέβας με κυανοακρυλική κόλλα. Η μέθοδος είναι ακόμη λιγότερο επεμβατική και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς αναισθησία και χωρίς να χρειαστεί μετεπεμβατικά κάλτσα συμπίεσης.
Πονάει η θεραπεία;
Με τις νεότερες τεχνικές, η επέμβαση είναι συνήθως ανώδυνη ή προκαλεί μικρή ενόχληση. Η μετεπεμβατική ταλαιπωρία είναι περιορισμένη και η παραμονή στο νοσοκομείο διαρκεί μόνο λίγες ώρες.
Πολλοί ασθενείς δεν αισθάνονται την ανάγκη να πάρουν παυσίπονα ή χρειάζονται μόνο ήπια αναλγητική αγωγή για μικρό χρονικό διάστημα.
Πόσο ασφαλείς είναι οι επεμβάσεις στις φλέβες;
Οι συγκεκριμένες επεμβάσεις πραγματοποιούνται καθημερινά και θεωρούνται γενικά ασφαλείς. Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες και συνήθως μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.
Όπως σε κάθε ιατρική πράξη, όμως, υπάρχουν πιθανοί κίνδυνοι. Γι’ αυτό απαιτείται σωστή επιλογή της μεθόδου, πλήρης προεγχειρητικός έλεγχος και παρακολούθηση από εξειδικευμένο γιατρό.
Το πρήξιμο στους αστραγάλους και ο πόνος οφείλονται στους κιρσούς;
Ο πόνος και το πρήξιμο στους αστραγάλους μπορεί να έχουν πολλές διαφορετικές αιτίες. Πολύ συχνά, πάντως, συνδέονται με τη φλεβική ανεπάρκεια και τους κιρσούς.
Δεν είναι πάντοτε δυνατό να προβλεφθεί με απόλυτη βεβαιότητα εάν η επέμβαση θα εξαφανίσει μόνιμα τα συγκεκριμένα συμπτώματα. Στην πλειονότητα των ασθενών, ωστόσο, παρατηρείται σημαντική βελτίωση της καθημερινότητας και της ποιότητας ζωής.
Το αποτέλεσμα της επέμβασης είναι μόνιμο;
Η φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων αποτελεί χρόνια εκφυλιστική πάθηση. Στα πόδια υπάρχουν περισσότερα από ένα φλεβικά συστήματα και κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης αντιμετωπίζονται οι φλέβες που παρουσιάζουν πρόβλημα εκείνη τη χρονική στιγμή.
Το φλεβικό σύστημα που θεραπεύεται συνήθως δεν υποτροπιάζει. Είναι, όμως, πιθανό να εμφανίσουν ανεπάρκεια άλλες φλέβες στο μέλλον.
Η εξέλιξη επηρεάζεται από παράγοντες όπως η κληρονομικότητα, το σωματικό βάρος, ο τρόπος ζωής, οι ορμονικές μεταβολές και οι εγκυμοσύνες.
Εάν δημιουργηθούν νέοι κιρσοί, οι επανεπεμβάσεις είναι συνήθως απλούστερες. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν με πιο περιορισμένες μεθόδους, όπως η σκληροθεραπεία.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα των νεότερων τεχνικών;
Οι σύγχρονες ενδαγγειακές μέθοδοι είναι λιγότερο τραυματικές και προσφέρουν ταχύτερη αποκατάσταση σε σύγκριση με το κλασικό χειρουργείο.
Πραγματοποιούνται χωρίς μεγάλες τομές, συνήθως δεν χρειάζονται ράμματα και προκαλούν μικρότερα αιματώματα και λιγότερο πόνο. Παράλληλα, περιορίζεται η πιθανότητα τραυματισμού νεύρων.
Υπάρχουν, ωστόσο, προχωρημένες μορφές φλεβικής ανεπάρκειας στις οποίες οι νεότερες μέθοδοι μπορεί να μην ενδείκνυνται. Για τον λόγο αυτό, η κλασική χειρουργική αντιμετώπιση εξακολουθεί να έχει θέση σε επιλεγμένα περιστατικά.
Καλύπτουν την επέμβαση οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες;
Οι κιρσοί αναγνωρίζονται ως ιατρική πάθηση και η θεραπεία τους μπορεί να καλύπτεται από τα ιδιωτικά ασφαλιστήρια συμβόλαια.
Αντίθετα, καθαρά αισθητικές πράξεις, όπως η σκληροθεραπεία μικρών ευρυαγγειών, συνήθως δεν περιλαμβάνονται στην κάλυψη.
Το ύψος της αποζημίωσης εξαρτάται από τους όρους κάθε συμβολαίου. Ορισμένα ατομικά προγράμματα καλύπτουν το σύνολο των εξόδων και τις ιατρικές αμοιβές, ενώ άλλα αναλαμβάνουν ένα μέρος του κόστους.
Πριν από την επέμβαση ζητείται συνήθως προέγκριση από την ασφαλιστική εταιρεία, ώστε ο ασθενής να γνωρίζει με ακρίβεια τι καλύπτεται.
Πόσο διαρκεί η αποθεραπεία;
Η περίοδος ανάρρωσης εξαρτάται από τη σοβαρότητα της φλεβικής ανεπάρκειας και την τεχνική που θα εφαρμοστεί. Συνήθως διαρκεί από 5 έως 15 ημέρες.
Η επιστροφή στην εργασία καθορίζεται και από το είδος της απασχόλησης. Τις πρώτες ημέρες είναι καλό να αποφεύγονται η πολύωρη ορθοστασία και η άρση βάρους.
Ο ασθενής μπορεί να περπατήσει από την πρώτη στιγμή, αλλά συνιστάται να ξεκουραστεί για λίγες ημέρες. Μετά την επέμβαση μπορεί να ζητηθεί η χρήση κάλτσας διαβαθμισμένης συμπίεσης για περίπου 10 έως 15 ημέρες.
Ανάλογα με την περίπτωση, χορηγείται και η προβλεπόμενη αναρρωτική άδεια.
Πόσο συχνή είναι η φλεβική ανεπάρκεια;
Πρόκειται για ιδιαίτερα συχνή πάθηση. Η επιφανειακή φλεβική ανεπάρκεια εκτιμάται ότι εμφανίζεται σχεδόν στο 30% του πληθυσμού και είναι συχνότερη στις γυναίκες.
Η ηλικία, η κληρονομικότητα, η πολύωρη ορθοστασία και ο τρόπος ζωής μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης κιρσών.
Οι κιρσοί είναι κληρονομικοί;
Υπάρχει σαφής κληρονομική προδιάθεση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όποιος έχει οικογενειακό ιστορικό θα εμφανίσει απαραίτητα κιρσούς.
Η εκδήλωση και η ταχύτητα εξέλιξης της νόσου επηρεάζονται επίσης από την καθημερινότητα. Επιβαρυντικοί παράγοντες θεωρούνται η παρατεταμένη ορθοστασία, η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες, η καθιστική ζωή, η αύξηση του σωματικού βάρους, οι εγκυμοσύνες και η χρήση αντισυλληπτικών.
Ποια εποχή είναι κατάλληλη για την αντιμετώπισή τους;
Η επέμβαση για τους κιρσούς μπορεί να πραγματοποιηθεί όλες τις εποχές του χρόνου, καθώς δεν υπάρχουν ουσιαστικοί χρονικοί περιορισμοί.
Η επιλογή της ημερομηνίας εξαρτάται κυρίως από το πότε μπορεί ο ασθενής να απουσιάσει για λίγες ημέρες από την εργασία και τις υποχρεώσεις του.
Η σκληροθεραπεία των ευρυαγγειών είναι προτιμότερο να αποφεύγεται τους καλοκαιρινούς μήνες. Εξαίρεση αποτελούν επείγουσες καταστάσεις, όπως η θρομβοφλεβίτιδα, στις οποίες η αντιμετώπιση δεν πρέπει να αναβάλλεται.
Χρειάζεται αναισθησία;
Οι μέθοδοι θερμικής κατάλυσης, όπως το ενδαγγειακό λέιζερ και οι ραδιοσυχνότητες, παράγουν θερμότητα. Για την άνεση και την ασφάλεια του ασθενούς απαιτείται κάποια μορφή αναισθησίας και παρουσία αναισθησιολόγου.
Ανάλογα με τη σοβαρότητα του προβλήματος και την τεχνική που θα χρησιμοποιηθεί, μπορεί να επιλεγεί ελαφρά γενική αναισθησία, μέθη ή ραχιαία αναισθησία.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν πάσχει μόνο ένα φλεβικό στέλεχος και δεν έχουν ακόμη δημιουργηθεί κιρσοί, η επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί με τοπική αναισθησία και χρήση κυανοακρυλικής κόλλας.
Έχει αποτέλεσμα η επέμβαση όταν υπάρχουν δερματικές βλάβες;
Ορισμένες επιπλοκές των προχωρημένων κιρσών, όπως η μελάγχρωση του δέρματος, μπορεί να είναι μη αναστρέψιμες ή να υποχωρήσουν ελάχιστα μετά τη θεραπεία.
Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, όμως, η επέμβαση θεωρείται αναγκαία ώστε να περιοριστεί η περαιτέρω βλάβη του δέρματος.
Η θεραπεία είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντική όταν ο ασθενής παρουσιάζει υποτροπιάζοντα φλεβικά έλκη.
Τι είναι η θρόμβωση και γιατί μπορεί να είναι επικίνδυνη;
Η παρουσία κιρσών αυξάνει την πιθανότητα δημιουργίας θρόμβωσης. Πρόκειται για τη στερεοποίηση του αίματος μέσα σε μια φλέβα και τον σχηματισμό θρόμβου.
Η κατάσταση μπορεί να γίνει επικίνδυνη εάν ο θρόμβος μετακινηθεί προς τις πνευμονικές αρτηρίες και προκαλέσει πνευμονική εμβολή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συγκεκριμένη επιπλοκή μπορεί να απειλήσει τη ζωή.
Ξαφνικό πρήξιμο στο ένα πόδι, έντονος πόνος, ερυθρότητα ή δύσπνοια χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Για πόσο διάστημα χρειάζεται η κάλτσα συμπίεσης;
Μετά την επέμβαση συνιστάται συνήθως η χρήση κάλτσας διαβαθμισμένης συμπίεσης για 10 έως 15 ημέρες.
Η ακριβής διάρκεια εξαρτάται από την τεχνική και τις οδηγίες του αγγειοχειρουργού. Γενικότερα, η χρήση κάλτσας τόσο πριν όσο και μετά την επέμβαση μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο των συμπτωμάτων και στην εξέλιξη του προβλήματος.
Πόσες ημέρες πρέπει να απουσιάσει ο ασθενής από την εργασία;
Η αποχή από την εργασία κυμαίνεται συνήθως από 5 έως 15 ημέρες, ανάλογα με τη βαρύτητα της πάθησης, τη μέθοδο που εφαρμόστηκε και το είδος της εργασίας.
Ένας ασθενής που εργάζεται καθιστός μπορεί να επιστρέψει γρηγορότερα από κάποιον που σηκώνει βάρη ή παραμένει όρθιος για πολλές ώρες.
Σε συνεννόηση με τον ασθενή και ανάλογα με την πορεία της ανάρρωσης, χορηγείται η αντίστοιχη αναρρωτική άδεια.