Ο τίτλος «Άγιος Παΐσιος: Σε τούτη τη ζωή οι φιλότιμοι τα πληρώνουν όλα» δείχνει τη βαθιά του πίστη στην πνευματική αξία της θυσίας και της ταπείνωσης. Ο Άγιος Παΐσιος μιλούσε συχνά για τον ουράνιο προορισμό του ανθρώπου, τονίζοντας την αξία του φιλότιμου και της προετοιμασίας για την αιώνια ζωή.
Οι φιλότιμοι αδικούνται αλλά δεν παραπονιούνται
Οι άνθρωποι με φιλότιμο ζουν μέσα σε μια κοινωνία όπου κυριαρχεί συχνά η αδιαφορία και η πονηριά. Παρ’ όλα αυτά, προτιμούν συνειδητά να αδικούνται, επειδή αναζητούν την εσωτερική ειρήνη και την ευλογία του Θεού. Δεν ανταποδίδουν το κακό, αλλά επιλέγουν να υπομένουν, δείχνοντας το φιλότιμό τους στους ανθρώπους που δεν έχουν αυτή την αρετή.
Αυτοί οι άνθρωποι είναι συχνά και ευαίσθητοι, και υποχωρούν από αγάπη ή από ευγένεια, ακόμη και όταν αυτό σημαίνει ότι θα αδικηθούν. Όμως, δεν περιμένουν ούτε επιδιώκουν ανταμοιβή σε αυτή τη ζωή. Ο Άγιος Παΐσιος έλεγε:
«Σε τούτη τη ζωή οι φιλότιμοι τα πληρώνουν όλα, αλλά λαμβάνουν και τη βοήθεια του Θεού και στην άλλη ζωή θα έχουν μεγάλο μισθό».
Το φιλότιμο συνοδεύεται από ειλικρίνεια και ταπείνωση
Ο άνθρωπος με φιλότιμο είναι ειλικρινής, απλός και ταπεινός. Δεν βάζει τον εαυτό του πάνω από τους άλλους και δημιουργεί εσωτερική σύνδεση με τους ανθρώπους γύρω του. Μέσα από αυτή την καθαρότητα, βρίσκει ανάπαυση και ο ίδιος αλλά και όσοι τον περιβάλλουν.
Η διδαχή αυτή προέρχεται από το βιβλίο “Το φιλότιμο” του Οσίου Παϊσίου Αγιορείτου, που εξέδωσε η Ιερά Μονή Αγίου Κοσμά του Αιτωλού στην Αρναία.
Η επίγεια ζωή δεν είναι το τέλος αλλά η προετοιμασία
Ο Άγιος Παΐσιος συνήθιζε να υπενθυμίζει ότι:
«Δε θα βγάλουμε ρίζες εδώ» και πως ξεχνάμε ότι κάποια στιγμή θα φύγουμε από αυτή τη ζωή.
Για εκείνον, η ζωή είχε ένα και μοναδικό νόημα: την προετοιμασία για τον Παράδεισο, για την αληθινή Πατρίδα μας. Ο Θεός, έλεγε, είναι αγαθός και επιθυμεί τη σωτηρία όλων.
Η σταύρωση του Χριστού έγινε ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο. Και η είσοδος στον Παράδεισο δεν είναι τόσο δύσκολη όσο νομίζουμε. Αρκεί ο άνθρωπος να έχει, έστω και λίγο, την πρόθεση να μην λυπήσει τον Θεό. Τότε, ο Θεός θα τον οδηγήσει με τρόπο συγκινητικό στη σωτηρία, στη σωστή στιγμή: «θα τον σπρώξει σκανδαλωδώς στον Παράδεισο», έλεγε χαρακτηριστικά.
Ο φιλότιμος άνθρωπος βλέπει τη δοκιμασία ως ευλογία
Για τον Άγιο Παΐσιο, το φιλότιμο ήταν αρκετό για να σωθεί ο άνθρωπος. Τον πονούσε βαθιά όταν έβλεπε ανθρώπους να πηγαίνουν στην Κόλαση. Όταν ο άνθρωπος πιστέψει στη μέλλουσα ζωή, καταλαβαίνει πως η επίγεια ύπαρξη είναι προσωρινή και έχει έναν μοναδικό σκοπό: να μας προετοιμάσει για το αιώνιο ταξίδι.
Αυτή η ζωή, έλεγε, δεν είναι για να περνάμε καλά. Είναι μια συνεχής εξέταση, μια πορεία στην οποία δοκιμάζεται η σχέση μας με τον Θεό. Αν το θυμόμασταν αυτό, πολλές μικροπρέπειες και παράπονα θα εξαφανίζονταν.
Όποιος δεν βλέπει βαθύτερα, δεν μπορεί να αντέξει τις δοκιμασίες
Όταν ένας άνθρωπος δεν έχει αντιληφθεί το βαθύτερο νόημα της ζωής, δυσκολεύεται πολύ σε δύσκολες στιγμές. Υπάρχουν κοινωνικοί λειτουργοί και ψυχολόγοι που έχουν καλή πρόθεση και αγωνίζονται να βοηθήσουν συνανθρώπους. Όμως, αν δεν έχουν πίστη, όταν βρεθούν μπροστά σε βαθιά ανθρώπινα δράματα – όπως μια σοβαρή αναπηρία ή μια νέα μητέρα με καρκίνο – δεν θα μπορούν να τους προσφέρουν ουσιαστική παρηγοριά.
Αντίθετα, όσοι άνθρωποι δοκιμάζονται, μόνο εφόσον κατανοήσουν πνευματικά τον λόγο του πόνου, θα μπορέσουν να τον αποδεχθούν. Η πίστη και η υπομονή χωρίς γογγυσμό, τους χαρίζει ουράνιο μισθό. Και να ξέρουν κάτι βασικό: ο Θεός δεν θα εγκαταλείψει ούτε τους ασθενείς, ούτε τα παιδιά εκείνων που υποφέρουν.
Η αναζήτηση της Βασιλείας του Θεού δίνει απλότητα και νόημα
Ο Χριστός είπε: «ζητείτε πρώτον τη Βασιλεία του Θεού…» (Ματθ. 6, 33). Αυτή η φράση ήταν θεμέλιο στην διδασκαλία του Αγίου. Αν ο άνθρωπος βάλει ως στόχο του τη Βασιλεία των Ουρανών, όλα τα άλλα θα έρθουν φυσικά. Αν όμως επικεντρώνεται μόνο στα επίγεια, χάνει πολύτιμο χρόνο.
Όταν ζει με προετοιμασία για την αιώνια ζωή, τότε η καθημερινότητα αποκτά νόημα. Όπου κι αν βρίσκεται κάποιος, μπορεί να επιτύχει τον αγιασμό, αρκεί να αγωνιστεί φιλότιμα. Ο Άγιος Λωτ, που έζησε ανάμεσα σε αμαρτωλούς, κατόρθωσε να φτάσει σε μεγάλα πνευματικά ύψη.
Και σήμερα, μέσα από τις δυσκολίες της εποχής, καλούμαστε να πλησιάσουμε τον Θεό. Μόνο έτσι θα λάβουμε τη θεϊκή Του δύναμη.
Τα επίγεια πλούτη δεν έχουν αξία στην αιωνιότητα
Ο Άγιος Παΐσιος δεν ήθελε να βλέπει ανθρώπους να βασανίζονται επειδή δεν πέτυχαν οικονομικά ή κοινωνικά. Η αιώνια ζωή, η πραγματική, δεν έχει καμία ανάγκη από πλούτη ή δόξες. Μόνο τα έργα μας περνούν μαζί μας.
Αυτά είναι που μας δίνουν το «διαβατήριο» για το μεγάλο και αιώνιο ταξίδι. Αυτό είναι το μόνο που έχει σημασία στην πραγματικότητα.