Η αμερικανική εφημερίδα «Wall Street Journal» προειδοποιεί ότι η Δύση πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική απέναντι στον ρόλο που ενδέχεται να διεκδικήσει η Τουρκία στη Μέση Ανατολή μετά την πιθανή πτώση του θεοκρατικού καθεστώτος στο Ιράν. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εμφανίζεται να φιλοδοξεί να αναδειχθεί σε ηγέτη του ισλαμικού κόσμου.
Η προειδοποίηση της Wall Street Journal για τον ρόλο της Τουρκίας
Η «Wall Street Journal» εξετάζει στο άρθρο της ποια θα μπορούσε να είναι η θέση της Τουρκίας σε μια Μέση Ανατολή χωρίς το σημερινό καθεστώς των μουλάδων στο Ιράν. Όπως σημειώνει, οι δυτικές χώρες θα πρέπει να αποφύγουν το ενδεχόμενο να καλύψει η Άγκυρα το κενό ισχύος που μπορεί να δημιουργηθεί.
Το δημοσίευμα τονίζει ότι, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιχειρούν να εξουδετερώσουν την περιφερειακή απειλή που αποδίδεται στο Ιράν, είναι κρίσιμο να διασφαλιστεί ότι δεν θα αντικατασταθεί από μια νέα δύναμη με παρόμοιες φιλοδοξίες, όπως η Τουρκία.
Ο αρθρογράφος θυμίζει πως μετά τον Πόλεμο στο Ιράκ, το Ιράν εκμεταλλεύτηκε το κενό που δημιουργήθηκε μετά την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν. Η Τεχεράνη έστειλε μέλη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης για να εκπαιδεύσουν σιιτικές ένοπλες ομάδες σε γειτονικές περιοχές, επιδιώκοντας να εμπλέξει τις ΗΠΑ σε μια δαπανηρή στρατιωτική παρουσία και ταυτόχρονα να επεκτείνει την επιρροή της.
«Ιρανικές δυνάμεις σκότωσαν και τραυμάτισαν εκατοντάδες Αμερικανούς στρατιώτες στο Ιράκ», είχε δηλώσει στις 28 Φεβρουαρίου ο Ντόναλντ Τραμπ, εξηγώντας την απόφαση για στρατιωτική επίθεση κατά της Τεχεράνης.
«Οι πληρεξούσιοι του καθεστώτος έχουν συνεχίσει τα τελευταία χρόνια να εξαπολύουν αμέτρητες επιθέσεις κατά αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν στη Μέση Ανατολή, καθώς και κατά αμερικανικών ναυτικών και εμπορικών πλοίων και διεθνών ναυτιλιακών εταιρειών».
From @WSJopinion: After the Iraq war, Iran exploited the power vacuum left by Saddam Hussein. While neutralizing the regional threat posed by Iran, the U.S. and Israel must ensure that Turkey doesn’t take its place, writes Bradley Martin.https://t.co/kvmhM8u1Jj
— The Wall Street Journal (@WSJ) March 5, 2026
Η λύπη του Ερντογάν για τον θάνατο του Χαμενεΐ
Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καταδίκασε τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν, χαρακτηρίζοντάς τες «ξεκάθαρες παραβιάσεις» του διεθνούς δικαίου. Παράλληλα δήλωσε ότι «λυπήθηκε» για τον θάνατο του πρώην ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, ο Τούρκος πρόεδρος –παρότι η χώρα του αποτελεί βασικό μέλος του ΝΑΤΟ– δεν εξέφρασε ανάλογη συμπάθεια για τους χιλιάδες Ιρανούς πολίτες που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του Ιανουαρίου.
Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, η τουρκική κυβέρνηση φέρεται να συνεργάστηκε με την Τεχεράνη για τον εντοπισμό και τη σύλληψη ατόμων που διαμαρτύρονταν κατά του ιρανικού καθεστώτος μέσα στην Τουρκία. Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του «NewsNation», ορισμένοι από αυτούς που συνελήφθησαν μεταφέρθηκαν αργότερα στο Ιράν και εκτελέστηκαν.
Ο Ερντογάν επιδιώκει να ηγηθεί του ισλαμικού κόσμου και θεωρεί τον εαυτό του θεματοφύλακα του Ισλάμ, σαν έναν σύγχρονο Οθωμανό σουλτάνο. Αυτή η φιλοδοξία, σύμφωνα με το άρθρο, εξηγεί και γιατί η Τουρκία έχει υπάρξει προβληματικός σύμμαχος για το ΝΑΤΟ σε ζητήματα που σχετίζονται με το Ιράν.
Το 2012, η Άγκυρα φέρεται να αποκάλυψε στο Ιράν τις ταυτότητες έως και δέκα Ιρανών που συνεργάζονταν μυστικά με το Ισραήλ και συγκέντρωναν πληροφορίες για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ο πρώην επικεφαλής της Μοσάντ, Ντάνι Γιάτομ, είχε χαρακτηρίσει την υπόθεση σοβαρό πλήγμα για τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Επιπλέον, μια επιχείρηση της Delta Force το 2015 σε συγκρότημα όπου βρισκόταν ο υπεύθυνος οικονομικών του ISIS, Αμπού Σαγιάφ, αποκάλυψε –σύμφωνα με το δημοσίευμα– σαφείς δεσμούς ανάμεσα στην τρομοκρατική οργάνωση και Τούρκους αξιωματούχους. Εκείνη την περίοδο το ISIS αποκόμιζε εκατομμύρια δολάρια κάθε μήνα μέσω παράνομης διακίνησης πετρελαίου στη μαύρη αγορά.
Ελλάδα: Η «διπλωματία εκβιασμού» του Ερντογάν
Στο άρθρο γίνεται αναφορά και στον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία αξιοποίησε την προσφυγική κρίση από τη Συρία για να αποσπάσει παραχωρήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας του 2016, μέσω της οποίας οι Βρυξέλλες δεσμεύτηκαν να διαθέσουν έξι δισεκατομμύρια ευρώ σε οικονομική βοήθεια προς την Άγκυρα, με αντάλλαγμα τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη.
Παράλληλα, υπενθυμίζεται και η κρίση στα ελληνοτουρκικά σύνορα το 2020, όταν ο Ερντογάν ανακοίνωσε ότι η Τουρκία δεν θα εμποδίζει πλέον την είσοδο προσφύγων προς την Ευρώπη, μια κίνηση που η ελληνική κυβέρνηση χαρακτήρισε τότε «διπλωματία εκβιασμού».
Το ερώτημα για το μέλλον της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ
Το δημοσίευμα καταλήγει θέτοντας ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή μετά την πιθανή πτώση του ιρανικού καθεστώτος και αν το ΝΑΤΟ θα πρέπει να συνεχίσει να διατηρεί την ίδια σχέση με την Άγκυρα.
Κατά την ανάλυση της εφημερίδας, οι Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν να λάβουν υπόψη ότι η Τουρκία συχνά ακολουθεί πολιτικές που έρχονται σε αντίθεση με την αμερικανική εξωτερική στρατηγική, γεγονός που δημιουργεί συχνά εντάσεις και προβλήματα στις σχέσεις της με τους συμμάχους της.