Χιλιάδες έφεδροι σε ολόκληρη τη χώρα βλέπουν τις τελευταίες ημέρες να φτάνουν στα κινητά και στα email τους νέα Ειδικά Φύλλα Πορείας, προκαλώντας απορίες και σε αρκετές περιπτώσεις ανησυχία. Η διαδικασία, όμως, δεν σημαίνει επιστράτευση, αλλά συνδέεται με τη μεγάλη επικαιροποίηση της εφεδρείας που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Οι ειδοποιήσεις αφορούν εφέδρους διαφορετικών ηλικιών, ακόμη και 30, 40 ή 50 ετών, και πλέον αποστέλλονται σε σημαντικό βαθμό ηλεκτρονικά μέσω του Gov.gr.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που η διαδικασία έγινε πολύ περισσότερο ορατή σε σχέση με το παρελθόν, όταν τα σχετικά έγγραφα έφταναν κυρίως μέσω των ΕΛΤΑ.
Στρατιωτικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι η αποστολή των συγκεκριμένων εγγράφων δεν σημαίνει ενεργοποίηση επιστράτευσης ή κινητοποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Πρόκειται για επικαιροποίηση της επιστρατευτικής κατάστασης των εφέδρων, καθώς με την πάροδο των χρόνων μεταβάλλονται κρίσιμα δεδομένα, όπως η ηλικία, η μόνιμη κατοικία αλλά και άλλα στοιχεία που μπορούν να επηρεάσουν την επιστρατευτική τοποθέτηση.
Η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει και, σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, αναμένεται να συνεχιστεί μέχρι και τον Νοέμβριο.
Γιατί στέλνονται τώρα τόσα φύλλα πορείας
Η αποστολή των Ειδικών Φύλλων Πορείας συμπίπτει χρονικά με μια ευρύτερη αναδιοργάνωση της εφεδρείας, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030».
Ο νέος σχεδιασμός προβλέπει στενότερη σύνδεση των εφέδρων με τις πραγματικές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων, συχνότερη εκπαίδευση και καλύτερη αντιστοίχιση της επιστρατευτικής τοποθέτησης με τον τόπο κατοικίας, τις γνώσεις και την ειδικότητα κάθε εφέδρου.
Έτσι, ένας έφεδρος που έχει μετακομίσει σε άλλη περιοχή ή έχει διαφορετικά δεδομένα από εκείνα που υπήρχαν όταν απολύθηκε από τον στρατό μπορεί να λάβει νέο ή επικαιροποιημένο φύλλο πορείας.
Τι σημαίνει το πράσινο και τι το λευκό φύλλο πορείας
Τα Ειδικά Φύλλα Πορείας δεν έχουν την ίδια σημασία για όλους τους εφέδρους.
Το πράσινο ΕΦΠ αφορά εφέδρους που διαθέτουν συγκεκριμένη επιστρατευτική ένταξη και προβλέπεται να αξιοποιηθούν κατά προτεραιότητα, εφόσον κάποια στιγμή ενεργοποιηθεί ο σχετικός σχεδιασμός.
Αντίθετα, το λευκό φύλλο αφορά εφέδρους που παραμένουν διαθέσιμοι, ώστε να τοποθετηθούν ή να αξιοποιηθούν σε επόμενο στάδιο, εφόσον υπάρξει τέτοια ανάγκη.
Η κατηγοριοποίηση δεν βασίζεται σε έναν μόνο παράγοντα.
Μεταξύ άλλων, λαμβάνονται υπόψη η ηλικία, η στρατιωτική ειδικότητα, η κατάσταση της υγείας, αλλά και ο τόπος κατοικίας. Μια μετακόμιση, για παράδειγμα, μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετική επιστρατευτική τοποθέτηση.
Αυτός είναι και ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους τα στοιχεία των εφέδρων χρειάζεται να επικαιροποιούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
Η εφεδρεία αλλάζει μοντέλο μέχρι το 2030
Πίσω από τη σημερινή διαδικασία βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι Ένοπλες Δυνάμεις οργανώνουν πλέον την εφεδρεία.
Στόχος του υπουργείου Εθνικής Άμυνας είναι μέχρι το 2030 να δημιουργηθεί μια δεξαμενή περίπου 150.000 ενεργών εθελοντών εφέδρων, οι οποίοι θα εκπαιδεύονται συστηματικότερα και θα διατηρούν υψηλότερο βαθμό επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Ο συγκεκριμένος σχεδιασμός αποτελεί μέρος της «Ατζέντας 2030» και προβλέπει διαφορετική φιλοσοφία σε σχέση με το παρελθόν.
Ο ρόλος των ΚΕΜΕΦ στη νέα εφεδρεία
Κεντρικό ρόλο στο νέο μοντέλο έχουν τα Κέντρα Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας, τα γνωστά ΚΕΜΕΦ.
Ήδη λειτουργούν δύο τέτοια κέντρα, στον Αυλώνα Αττικής και στο Λιτόχωρο Πιερίας.
Μέσω αυτών, έφεδροι που κατοικούν κοντά σε μεγάλα αστικά κέντρα μπορούν να συμμετέχουν σε εκπαιδεύσεις χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να μεταβαίνουν στη μονάδα στην οποία είναι επιστρατευτικά ενταγμένοι.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει, επίσης, ότι οι έφεδροι ενεργών μονάδων θα καλούνται για εκπαίδευση τουλάχιστον μία φορά κάθε τρία χρόνια, ενώ για τους εφέδρους επιστρατευόμενων μονάδων η εκπαίδευση προβλέπεται τουλάχιστον μία φορά ανά πενταετία.
Η βασική λογική είναι η εφεδρεία να μην παραμένει απλώς καταγεγραμμένη στα μητρώα για χρόνια, αλλά να διατηρεί ουσιαστικότερη επαφή με την εκπαίδευση, τα νέα μέσα και τις σύγχρονες επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Στα προγράμματα περιλαμβάνονται νέες ειδικότητες, σύγχρονα οπλικά συστήματα, κρίσιμες στρατιωτικές δεξιότητες και συμμετοχή σε ασκήσεις, ενώ αυξημένο βάρος δίνεται πλέον και στις τεχνολογικές γνώσεις.
Το μοντέλο που παρουσίασε ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ
Τη γενικότερη κατεύθυνση των αλλαγών παρουσίασε πρόσφατα και ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, κατά τη Σύνοδο Άμυνας του IISS στην Πράγα.
Στην παρέμβασή του περιέγραψε ένα μοντέλο στο οποίο η επιστρατευτική τοποθέτηση συνδέεται περισσότερο με την καταγωγή ή τη μόνιμη κατοικία του εφέδρου, ενώ παράλληλα η εκπαίδευση στρατευσίμων και εφέδρων προσαρμόζεται στις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται πλέον στο σύγχρονο πεδίο επιχειρήσεων.
Ένας ακόμη βασικός στόχος είναι να μειωθεί σημαντικά ο χρόνος που χρειάζεται μέχρι ένας στρατεύσιμος να θεωρείται επιχειρησιακά αξιοποιήσιμος.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, στόχος είναι το 70% των στρατευσίμων να μπορεί να αναλάβει επιχειρησιακό έργο μέσα στις πρώτες 14 εβδομάδες.
Η εκπαίδευση προβλέπεται να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μη επανδρωμένα συστήματα, κυβερνοάμυνα, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και άλλα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα.
Έτσι, τα χιλιάδες φύλλα πορείας που αποστέλλονται αυτή την περίοδο εντάσσονται σε μια ευρύτερη διαδικασία αναδιοργάνωσης και επικαιροποίησης της εφεδρείας και, σύμφωνα με τις στρατιωτικές πηγές, δεν αποτελούν από μόνα τους ένδειξη επικείμενης επιστράτευσης.