Οι συντάξεις χηρείας αλλάζουν για περίπου 132.000 δικαιούχους, με την κυβέρνηση να βάζει τέλος στην περικοπή μετά την τριετία, αλλά τα αναδρομικά του Δημοσίου να μένουν ακόμη ανοιχτή πληγή.
Νέα σελίδα ανοίγει για χιλιάδες δικαιούχους συντάξεων χηρείας, καθώς η κυβέρνηση προχωρά στην κατάργηση μιας από τις πιο σημαντικές εκκρεμότητες που είχαν μείνει από τον νόμο Κατρούγκαλου.
Η νομοθετική ρύθμιση που προανήγγειλε η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, καταργεί οριστικά τις περικοπές που προβλέπονταν μετά την πάροδο τριών ετών από τον θάνατο του ασφαλισμένου.
Με τη νέα παρέμβαση, οι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν τη σύνταξη χηρείας χωρίς τη μείωση που προβλεπόταν, εφόσον εργάζονται ή λαμβάνουν και δική τους κύρια σύνταξη.
Ποιους αφορά η νέα ρύθμιση
Η αλλαγή αφορά περίπου 132.000 δικαιούχους συντάξεων χηρείας.
Το μεγαλύτερο μέρος αφορά περίπου 120.000 συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα, οι οποίοι λαμβάνουν ταυτόχρονα δική τους σύνταξη και σύνταξη λόγω θανάτου.
Για τους συγκεκριμένους δικαιούχους, η διάταξη που προέβλεπε σημαντική μείωση της σύνταξης χηρείας μετά την τριετία δεν θα εφαρμοστεί, βάζοντας τέλος σε μια εκκρεμότητα που παρέμενε ανοιχτή για περισσότερα από επτά χρόνια.
Διαφορετική, όμως, παραμένει η εικόνα για τους συνταξιούχους του Δημοσίου, καθώς εκεί οι περικοπές εφαρμόστηκαν κανονικά από το 2019.
Τι αλλάζει στις συντάξεις χηρείας
Μιλώντας στη Βουλή, η υπουργός Εργασίας ξεκαθάρισε ότι οι συντάξεις χηρείας δεν θα μειωθούν στο μέλλον, επιβεβαιώνοντας πως η κυβέρνηση θα φέρει σχετική νομοθετική διάταξη.
Στην πράξη, καταργείται η πρόβλεψη του νόμου Κατρούγκαλου, σύμφωνα με την οποία μετά την πάροδο τριών ετών η σύνταξη χηρείας μειωνόταν, όταν ο δικαιούχος εργαζόταν ή έπαιρνε και δική του κύρια σύνταξη.
Έτσι, οι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το ποσοστό της σύνταξης που ισχύει κατά την αρχική απονομή, χωρίς να ενεργοποιείται η μείωση μετά την τριετία.
Η νέα ρύθμιση θα έχει άμεσο οικονομικό όφελος και για περίπου 12.000 συνταξιούχους του Δημοσίου, καθώς και για δικαιούχους του πρώην ΟΓΑ, στους οποίους οι περικοπές είχαν εφαρμοστεί τα προηγούμενα χρόνια.
Οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι αναμένεται να δουν αυξήσεις, καθώς οι συντάξεις που είχαν μειωθεί μετά την τριετία θα επιστρέψουν στα επίπεδα που προβλέπονταν πριν από την εφαρμογή της επίμαχης διάταξης.
Τι θα γίνει με τις δύο εθνικές συντάξεις
Παράλληλα, η κυβέρνηση σχεδιάζει να κατοχυρώσει νομοθετικά ότι όσοι λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις δεν θα χάνουν τη μία από αυτές.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να αντιμετωπιστεί και το ζήτημα που είχε προκύψει μετά από πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Η ρύθμιση θεωρείται κρίσιμη για τους δικαιούχους που λαμβάνουν σύνταξη από διαφορετικά δικαιώματα, ώστε να μην προκύψει νέα μείωση στο εισόδημά τους.
Το μεγάλο αγκάθι των αναδρομικών
Το μεγαλύτερο ερωτηματικό αφορά τα αναδρομικά.
Για τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα δεν αναμένεται να υπάρξει επιστροφή χρημάτων, καθώς η επίμαχη διάταξη του νόμου δεν εφαρμόστηκε ουσιαστικά στην πράξη.
Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ποσά που έχουν ήδη παρακρατηθεί και θα μπορούσαν να επιστραφούν.
Αντίθετα, στο Δημόσιο η εικόνα είναι διαφορετική. Η διάταξη εφαρμόστηκε από το 2019, με αποτέλεσμα χιλιάδες δικαιούχοι να δουν μειώσεις στις συντάξεις χηρείας τους, επειδή εργάζονταν ή λάμβαναν παράλληλα σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος.
Η νομοθετική παρέμβαση αναμένεται να αποκαταστήσει τις συντάξεις από εδώ και πέρα, όμως μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφής πρόβλεψη για επιστροφή των ποσών που παρακρατήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Το ενδεχόμενο νέων προσφυγών
Η απουσία ρύθμισης για τα αναδρομικά του Δημοσίου δημιουργεί ήδη τις προϋποθέσεις για νέο κύκλο δικαστικών διεκδικήσεων.
Νομικοί εκτιμούν ότι οι συνταξιούχοι που υπέστησαν τις περικοπές είναι πιθανό να διεκδικήσουν στα δικαστήρια την επιστροφή των χρημάτων που έχασαν από το 2019 και μετά.
Αυτό θα συμβεί εφόσον η κυβέρνηση περιοριστεί μόνο στην κατάργηση των μειώσεων για το μέλλον, χωρίς να προβλέψει αναδρομική αποκατάσταση για όσους ήδη υπέστησαν περικοπές.
Σε πολιτικό επίπεδο, το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη καταθέσει πρόταση για διαφορετική λύση. Σύμφωνα με αυτή, τα ποσά που αντιστοιχούν στις περικοπές θα μπορούσαν να συμψηφιστούν με μελλοντικές φορολογικές υποχρεώσεις των δικαιούχων, ώστε να περιοριστεί το άμεσο δημοσιονομικό κόστος για το Δημόσιο.
Μέχρι να κατατεθεί η τελική νομοθετική διάταξη, το ζήτημα των αναδρομικών παραμένει ανοιχτό.
Το θέμα αναμένεται να αποτελέσει το βασικό σημείο αντιπαράθεσης το επόμενο διάστημα, τόσο σε πολιτικό όσο και σε δικαστικό επίπεδο, καθώς χιλιάδες συνταξιούχοι του Δημοσίου περιμένουν να μάθουν αν θα πάρουν πίσω όσα έχασαν τα προηγούμενα χρόνια.