Η υπόθεση αφορά μία τεράστια ποινική ρήτρα ύψους 125 εκατομμυρίων ευρώ, την οποία καλείται να πληρώσει το Ελληνικό Δημόσιο για έργο δρόμου στην Κρήτη που δεν έγινε ποτέ. Η καταγγελία έρχεται από βίντεο στο TikTok και έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων.
Η αρχική καταγγελία μέσα από TikTok
Το θέμα ήρθε στην επιφάνεια μέσω ενός βίντεο στην πλατφόρμα του TikTok, από τον λογαριασμό oramahgesia_mazimboroume (Ηγεσία με Όραμα). Ο δημιουργός του βίντεο απευθύνθηκε στους πολίτες με την ερώτηση: «Ήξερες ότι το Δημόσιο θα πληρώσει 125 εκατομμύρια ευρώ ως ποινική ρήτρα για ένα έργο που ήταν να ξεκινήσει στα μέσα του 2026 και τελικά δεν θα ξεκινήσει;».
Κατά τη διάρκεια του βίντεο, καταγγέλλει ευθέως τον τρόπο που συντάχθηκαν οι συμβάσεις, μιλώντας για φαινόμενα ευνοιοκρατίας και σχέσεις μεταξύ κρατικών παραγόντων και μεγάλων εργολάβων. Οι αντιδράσεις των πολιτών ήταν χιλιάδες, καθώς πρόκειται για δημόσιο χρήμα που φαίνεται να κατευθύνεται όχι σε έργα, αλλά σε αποζημιώσεις.
@oramahgesia_mazimboroume
Οι σχέσεις εξουσίας πίσω από τις εταιρείες
Σύμφωνα με το ίδιο βίντεο, το έργο της οδοποιίας στην Κρήτη είχε ανατεθεί το 2023 σε κοινοπραξία δύο εταιρειών. Οι πληροφορίες για τους ιδιοκτήτες αυτών των εταιρειών έχουν προκαλέσει οργή: η μία φέρεται να ανήκει σε άτομο με στενές φιλικές σχέσεις με υπουργούς, ενώ η άλλη σε συγγενή μέλους της κυβέρνησης.
Η ανάθεση ενός έργου τέτοιου βεληνεκούς σε άτομα που συνδέονται με την εξουσία εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ηθική και τη νομιμότητα της διαδικασίας. Η σύμβαση που υπέγραψαν με το Δημόσιο το 2023 προέβλεπε ευνοϊκούς όρους, εξασφαλίζοντας πλήρη οικονομική προστασία ακόμη και σε περίπτωση ακύρωσης ή μη υλοποίησης του έργου.
Η παγίδα των απαλλοτριώσεων
Στο επίκεντρο της καταγγελίας βρίσκεται η υποχρέωση του Δημοσίου να παραδώσει τα οικόπεδα έως το 2026, ώστε να ξεκινήσουν τα έργα. Όμως, ο καταγγέλλων επισημαίνει: «Την υπογράψατε βλακωδώς; Δεν ξέρατε ότι η διαδικασία απαλλοτριώσεων στα δικαστήρια διαρκεί 4 με 5 χρόνια;».
Στην Ελλάδα, οι απαλλοτριώσεις καθυστερούν συστηματικά λόγω γραφειοκρατίας και δικαστικών διαδικασιών. Η αποδοχή ενός τόσο ασφυκτικού χρονοδιαγράμματος δείχνει είτε σοβαρή αμέλεια είτε σκόπιμη επιλογή για να προκληθεί παραβίαση της σύμβασης και να ενεργοποιηθεί η αποζημίωση.
Ένα τεράστιο ποσό χωρίς παραγόμενο έργο
Το αποτέλεσμα; Η κοινοπραξία θα λάβει 125 εκατομμύρια ευρώ χωρίς να έχει ξεκινήσει καμία εργασία. Δεν πρόκειται για κόστος υλικών ή εργατικών, αλλά για «καθαρή» αποζημίωση επειδή το Δημόσιο δεν παρέδωσε τους χώρους εγκαίρως.
Το ερώτημα που γεννάται είναι απλό: πόσα νοσοκομεία, σχολεία ή κοινωνικές δομές θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν με αυτό το ποσό; Η εκτίμηση του δημιουργού του βίντεο είναι ότι πρόκειται για μεθοδευμένη μεταφορά δημόσιου χρήματος προς ιδιώτες, καλυμμένη με νομικές διατυπώσεις.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Η σχετική Σύμβαση Σύμπραξης για το έργο Χερσόνησος – Νεάπολη υπεγράφη στις 21 Απριλίου 2023. Σύμφωνα με αυτή, το Δημόσιο όφειλε να παραδώσει τους χώρους κατασκευής μέχρι τις 21 Απριλίου 2024. Ωστόσο, αυτό συνέβη με μεγάλη καθυστέρηση, στις 16 Απριλίου και 12 Μαΐου 2025.
Η καθυστέρηση αυτή αναγνωρίζεται στη σύμβαση (άρθρο 15.1.3) ως «Γεγονός Αποζημίωσης», το οποίο έδωσε το δικαίωμα στον Ιδιωτικό Φορέα Σύμπραξης (ΙΦΣ) να αιτηθεί παράταση και αποζημίωση, κάτι που έκανε με επιστολές του τον Ιούνιο και Ιούλιο 2025.
Το συνολικό ποσό που αιτείται ως αποζημίωση αγγίζει τα 124,5 εκατομμύρια ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), με το μεγαλύτερο μέρος (112,3 εκατ.) να κατευθύνεται στον εργολάβο.
Η επίσημη απόφαση του Υπουργείου
Το Υπουργείο Υποδομών επιβεβαίωσε το δικαίωμα αποζημίωσης, χορηγώντας παράταση 498 ημερών. Έτσι:
- Η Προγραμματισμένη Ημερομηνία Διαθεσιμότητας Υπηρεσιών μετατίθεται από 21 Απριλίου 2027 σε 11 Ιουλίου 2028.
- Η Απώτερη Ημερομηνία μετακινείται από 21 Απριλίου 2028 σε 11 Ιουλίου 2029.
Η απόφαση επιρρίπτει πλήρως την ευθύνη της καθυστέρησης στο Δημόσιο και τονίζει ότι οι εργολάβοι δεν φέρουν καμία υπαιτιότητα. Το τελικό ποσό της αποζημίωσης θα καθοριστεί αφού ο ΙΦΣ καταθέσει τα απαραίτητα έγγραφα και αυτά ελεγχθούν.
Το έργο και η σημασία του
Το τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη του ΒΟΑΚ εκτείνεται σε 22,5 χιλιόμετρα, περιλαμβάνει πέντε σήραγγες, δώδεκα γέφυρες και πέντε ανισόπεδους κόμβους. Ο προϋπολογισμός του έργου φτάνει τα 350 εκατομμύρια ευρώ. Η ζητούμενη αποζημίωση αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο της συνολικής αξίας.
Η διάρκεια παροχής υπηρεσιών παραμένει 26 χρόνια από την ημερομηνία διαθεσιμότητας, δηλαδή μέχρι το 2054.
Και δεύτερη αποζημίωση μέσα σε λίγες ημέρες
Η παρούσα απόφαση ήρθε λίγο μετά την έγκριση αποζημίωσης ύψους 21 εκατομμυρίων ευρώ για το τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, επίσης λόγω καθυστερημένων απαλλοτριώσεων. Έτσι, το συνολικό κόστος για το Δημόσιο ανέρχεται στα 145 εκατομμύρια ευρώ.
Η χρονική σύμπτωση των δύο αποφάσεων και το κοινό πρόβλημα δείχνουν συστημική αδυναμία στην προετοιμασία των έργων του ΒΟΑΚ, αλλά και την ικανότητα των εργολάβων να αξιοποιούν τους όρους των ΣΔΙΤ προς όφελός τους.
Απαραίτητη η διαφάνεια και η λογοδοσία
Η υπόθεση δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Προκύπτουν ερωτήματα:
- Ποιοι υπέγραψαν τη σύμβαση του 2023;
- Γιατί αποδέχθηκαν προθεσμίες που δεν μπορούσαν να τηρηθούν;
- Τι σχέσεις υπάρχουν μεταξύ εργολάβων και κυβερνητικών προσώπων;
Η κοινωνία απαιτεί απαντήσεις και απόδοση ευθυνών. Όταν 125 εκατομμύρια ευρώ πληρώνονται για ένα έργο που δεν έγινε ποτέ, δεν πρόκειται για αθώα αμέλεια, αλλά για ένα σκάνδαλο που θίγει το δημόσιο συμφέρον και την αξιοπιστία του κράτους.
Πηγή: radiolasithi.gr