Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών στις 30 Ιανουαρίου τιμά τρεις από τις σημαντικότερες μορφές της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που συνδύασαν τη θεολογική σοφία με την κοινωνική δράση και την προσφορά στην παιδεία.
Οι Τρεις Ιεράρχες και η πνευματική τους προσφορά
Ο Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος κατέχουν ιδιαίτερη θέση στη χριστιανική παράδοση. Με τη θεολογική τους σκέψη και το έργο τους, διαμόρφωσαν την Ορθόδοξη διδασκαλία και επηρέασαν βαθιά την πνευματική πορεία του Χριστιανισμού.
Είχαν ευρεία μόρφωση και επαφή με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, πράγμα που τους επέτρεψε να ενώσουν τον κλασικό στοχασμό με τις αξίες της πίστης, προσφέροντας ένα σταθερό θεμέλιο στη χριστιανική σκέψη.
Η αφοσίωσή τους στην Εκκλησία, αλλά και στον συνάνθρωπο, τους καθιστά διαχρονικά παραδείγματα προσφοράς, ευσέβειας και αγάπης. Το πλούσιο πνευματικό τους έργο συνεχίζει να εμπνέει πιστούς ανά τον κόσμο.
Προστάτες της γνώσης και της παιδείας
Η Εκκλησία τιμά τους Τρεις Ιεράρχες ως προστάτες της εκπαίδευσης και των γραμμάτων. Ο καθένας τους συνέβαλε με ξεχωριστό τρόπο στην προώθηση της παιδείας και της ηθικής καλλιέργειας. Οι λόγοι τους, τα συγγράμματά τους και οι κοινωνικές τους δράσεις αποτέλεσαν υπόδειγμα για την ανάπτυξη μιας παιδείας με επίκεντρο τον άνθρωπο και τις αξίες της αλληλεγγύης.
Η κοινή τους γιορτή και τα κοινά χαρακτηριστικά
Αν και αρχικά κάθε ένας από τους Τρεις Ιεράρχες είχε ξεχωριστή γιορτή, διαφωνίες ανάμεσα στους πιστούς για το ποιος υπήρξε ο πιο σημαντικός, οδήγησαν στην καθιέρωση κοινής εορτής στις 30 Ιανουαρίου. Η απόφαση αυτή πάρθηκε στα τέλη του 4ου αιώνα.
Η κοινή τους τιμή στηρίζεται και σε πολλά κοινά στοιχεία:
- Έζησαν όλοι στον 4ο αιώνα, σε εποχή γεμάτη αναταραχές και προκλήσεις για τη νέα τότε χριστιανική πίστη.
- Με τη σοφία και το θάρρος τους, στήριξαν τη διδασκαλία της Ορθοδοξίας και πολέμησαν τις αιρέσεις.
- Ζούσαν με αυταπάρνηση, φιλανθρωπία και ειλικρινή αγάπη για τον άνθρωπο.
- Υπηρέτησαν την Εκκλησία, αλλά και την κοινωνία, προσφέροντας όλη τη δύναμη και το είναι τους.
Τι επιδιώκει η διδασκαλία του έργου τους
Οι εκπαιδευτικοί στόχοι της εορτής των Τριών Ιεραρχών αφορούν τόσο τη θρησκευτική όσο και την κοινωνική και ηθική διάσταση της παιδείας.
- Κατανόηση της πίστης: Οι μαθητές ενθαρρύνονται να γνωρίσουν καλύτερα την Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη και τα βασικά της διδάγματα.
- Πνευματική ωρίμανση: Μέσα από τη ζωή των Αγίων, καλλιεργείται η σύνδεση με το Θείο και η ενίσχυση της πνευματικής συνείδησης.
- Ηθική ενδυνάμωση: Η διδασκαλία βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν την έννοια της ηθικής, της καλοσύνης και της ευθύνης.
- Κοινωνική προσφορά: Ενισχύεται η σημασία της κοινωνικής υπευθυνότητας, της αγάπης και της δικαιοσύνης.
- Συμμετοχή στην εκκλησιαστική ζωή: Οι μαθητές παρακινούνται να συμμετέχουν ενεργά στη ζωή της Εκκλησίας και των κοινοτήτων τους.
Πώς θα γίνει ο εορτασμός στα σχολεία
Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών στις 30 Ιανουαρίου τιμάται με εκκλησιασμό και εορταστικές εκδηλώσεις στα σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Οι εκδηλώσεις έχουν ελάχιστη διάρκεια δύο ωρών, ενώ στη συνέχεια συνεχίζεται το κανονικό πρόγραμμα των μαθημάτων. Οι μαθητές θα λαμβάνουν απουσίες αν απουσιάσουν, όπως κάθε άλλη ημέρα.
Τι προβλέπει η εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας
Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΥΠΑΙΘ, στις 30 Ιανουαρίου πραγματοποιούνται εκκλησιασμός και εκδηλώσεις σε όλες τις σχολικές μονάδες, δημόσιες και ιδιωτικές. Οι εκδηλώσεις διαρκούν τουλάχιστον δύο ώρες και εστιάζουν στην προσφορά των Τριών Ιεραρχών στα Γράμματα.
Το υπόλοιπο της ημέρας ακολουθεί το κανονικό Ωρολόγιο Πρόγραμμα. Όσον αφορά τα φροντιστήρια και τα κέντρα ξένων γλωσσών, τα μαθήματα διεξάγονται κανονικά, καθώς δεν προβλέπεται αργία.
Πώς γιορτάζεται στα πανεπιστήμια
Η Ημέρα των Τριών Ιεραρχών, που είναι και η Ημέρα των Ελληνικών Γραμμάτων, τιμάται με ειδικές εκδηλώσεις στα πανεπιστήμια της χώρας, ανάλογα με το πρόγραμμα κάθε ιδρύματος.
Για το 2026, έχουν ανακοινωθεί οι εξής εκδηλώσεις:
- Σήμερα, Πέμπτη 29 Ιανουαρίου, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης θα τιμήσει την ημέρα με παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και ύμνους από τη Χορωδία της Θεολογικής Σχολής.
- Την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών θα πραγματοποιήσει εκδήλωση στη Μεγάλη Αίθουσα του Πανεπιστημίου.
- Το Πανεπιστήμιο Πατρών προγραμματίζει τον εορτασμό για το Σάββατο 31 Ιανουαρίου, στις 18:00, στην Αίθουσα Τελετών «Οδυσσέας Ελύτης».
- Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων επίσης θα τιμήσει την ημέρα με εκδήλωση το ίδιο Σάββατο.
Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν ομιλίες, ύμνους, αναφορές στο έργο των Αγίων και απονομές διακρίσεων, δίνοντας έμφαση στη σημασία της παιδείας και της πνευματικής καλλιέργειας, όπως την ενσάρκωσαν οι Τρεις Ιεράρχες.