Σήμερα τιμάται η Αγία Ειρήνη η Μεγαλομάρτυς, η σπουδαία Αγία που έμεινε ακλόνητη στην πίστη και, σύμφωνα με την παράδοση, τελειώθηκε μαρτυρικά με αποκεφαλισμό.
Σήμερα, Τρίτη 5 Μαΐου, σύμφωνα με το εορτολόγιο, τιμάται η μνήμη της Αγίας Ειρήνης της Μεγαλομάρτυρος, του Αγίου Ειρηναίου και του Αγίου Εφραίμ του Μεγαλομάρτυρος.
Τα ονόματα που γιορτάζουν σήμερα είναι τα εξής:
- Ειρήνη, Ρένα, Ρήνα, Ρηνιώ,
- Ρηνούλα, Ειρήνα, Ειρήνγκω, Ρένια*,
- Ειρηναίος, Ρένος, Ειρηναία,
- Εφραίμ, Εφραίμιος, Εφραίμης, Ευφραίμ,
- Εφραιμία, Ευφραιμία, Ευφραιμίτσα.
*Υπάρχουν και άλλες ημερομηνίες που γιορτάζει αυτό το όνομα.
Αγία Ειρήνη η Μεγαλομάρτυς
Η Αγία Μεγαλομάρτυς Ειρήνη μαρτύρησε κατά τον 4ο αιώνα μ.Χ. Ήταν κόρη του Λικινίου, βασιλιά ενός μικρού βασιλείου, και της Λικινίας. Καταγόταν από την πόλη Μαγεδών και το αρχικό της όνομα ήταν Πηνελόπη.
Όταν η Αγία έγινε έξι ετών, ο πατέρας της, Λικίνιος, την έκλεισε σε έναν πύργο και ανέθεσε την ανατροφή και τη μόρφωσή της σε έναν γέροντα που ονομαζόταν Απελλιανός. Εκείνος ήταν και ο άνθρωπος που κατέγραψε τα υπομνήματα του μαρτυρίου της.
Μια νύχτα η Ειρήνη είδε ένα παράξενο όραμα. Στον πύργο μπήκε ένα περιστέρι, κρατώντας με το ράμφος του ένα κλαδί ελιάς, το οποίο άφησε πάνω στο τραπέζι. Έπειτα μπήκε ένας αετός, που κρατούσε στεφάνι από άνθη και το τοποθέτησε κι εκείνος στο τραπέζι. Στη συνέχεια, από άλλο παράθυρο μπήκε ένας κόρακας, ο οποίος άφησε πάνω στο τραπέζι ένα φίδι.
Το πρωί, όταν ξύπνησε, απορούσε και προσπαθούσε να καταλάβει τι σήμαιναν όλα αυτά που είδε. Τα διηγήθηκε στον γέροντα Απελλιανό, ο οποίος τα ερμήνευσε ως προμήνυμα των στεφάνων της δόξας και του μαρτυρικού τέλους της μετά τη βάπτισή της.
Στον Χριστιανισμό ελκύστηκε από μια νεαρή κρυπτοχριστιανή, η οποία, λόγω της τιμιότητας και των αρετών της, έχαιρε μεγάλης εκτίμησης από τους γονείς της Πηνελόπης και είχε τοποθετηθεί από αυτούς ως θεραπαινίδα της κόρης τους.
Ένας ιερέας, με το όνομα Τιμόθεος, βάπτισε κρυφά τη νεαρή ηγεμονίδα και της έδωσε το όνομα Ειρήνη.
Το γεγονός δεν άργησε να το μάθει ο πατέρας της, Λικίνιος, ιδιαίτερα όταν η Αγία Ειρήνη συνέτριψε τα είδωλα της πατρικής της οικίας, ομολογώντας με αυτόν τον τρόπο την πίστη της στον Χριστό.
Για τον λόγο αυτό, ο πατέρας της διέταξε να τη δέσουν στα πόδια ενός άγριου αλόγου, ώστε να τη σκοτώσει με τις κλοτσιές του. Όμως, με θαυμαστό τρόπο, το άλογο στράφηκε εναντίον του και τον σκότωσε.
Τότε επικράτησε μεγάλη αναστάτωση ανάμεσα στους παρευρισκόμενους. Η Ειρήνη, όμως, τους καθησύχασε με τα λόγια του Χριστού: «Παντα δυνατα τω πιστευοντι» (Μαρκ. θ΄ 23). Δηλαδή, όλα είναι δυνατά σε εκείνον που πιστεύει.
Και πράγματι, με θαυμαστή πίστη προσευχήθηκε και ο πατέρας της αναστήθηκε. Τότε όλη η οικογένεια βαπτίστηκε χριστιανική.
Στη συνέχεια, η Αγία υπέστη πολλά από τους Πέρσες και τους βασιλείς τους, Σεδεκία και Σαπώριο Α’.
Έπειτα, η Αγία Ειρήνη πήγε στην Καλλίπολη του Ελλησπόντου, όπου βασίλευε ο Νουμεριανός. Εκεί παρουσιάστηκε μπροστά του και ομολόγησε με παρρησία την πίστη της στον Χριστό.
Οι ειδωλολάτρες την έκλεισαν διαδοχικά σε τρία πυρακτωμένα χάλκινα βόδια. Το τρίτο βόδι, όμως, τη στιγμή που η Μεγαλομάρτυς βρισκόταν μέσα σε αυτό, κινήθηκε με παράδοξο τρόπο, παρότι ήταν άψυχο ανθρώπινο κατασκεύασμα. Στη συνέχεια σχίστηκε και η Αγία βγήκε από μέσα εντελώς αβλαβής από την κόλαση της φωτιάς.
Το θαύμα αυτό είχε ως αποτέλεσμα να προσέλθουν στην πίστη του Χριστού χιλιάδες ψυχές.
Στην πόλη Μεσημβρία της Θράκης η Αγία Ειρήνη θανατώθηκε, όμως με τη δύναμη του Θεού αναστήθηκε και οδήγησε στην πίστη τον διοικητή και ολόκληρο τον λαό.
Τέλος, η Αγία κατέφυγε μαζί με τον δάσκαλό της, Απελλιανό, στην Έφεσο της Μικράς Ασίας, όπου έμεινε πραγματοποιώντας πολλά θαύματα και τιμήθηκε ως αληθινή ισαπόστολος. Εκεί ανέπτυξε μεγάλη πνευματική δράση μέχρι την ημέρα της κοιμήσεώς της, το 315 μ.Χ.
Στο Συναξάρι της αναφέρεται ότι στην Έφεσο η Αγία βρήκε μια λάρνακα, στην οποία δεν είχε ενταφιαστεί μέχρι τότε κανείς, μπήκε μέσα σε αυτήν και κοιμήθηκε με ειρήνη.
Πριν από την κοίμησή της, η Αγία Ειρήνη είχε δώσει εντολή να μη μετακινήσει κανείς την ταφόπετρα, με την οποία θα σκέπαζε τη λάρνακα ο δάσκαλός της Απελλιανός, πριν περάσουν τέσσερις ημέρες.
Μετά από δύο ημέρες, όμως, ο Απελλιανός και οι υπόλοιποι επισκέφθηκαν τον τάφο και είδαν ότι η ταφόπετρα ήταν σηκωμένη και η λάρνακα άδεια.
Κατά τα δυτικά Μαρτυρολόγια, η Αγία Ειρήνη μαρτύρησε στη Θεσσαλονίκη, αφού ρίχθηκε στην πυρά, ενώ κατά το Μηνολόγιον του αυτοκράτορα Βασιλείου Β’, η Αγία Ειρήνη τελειώθηκε μαρτυρικά δι’ αποκεφαλισμού.
Άγιος Εφραίμ ο Μεγαλομάρτυρας και θαυματουργός
Ο Άγιος Εφραίμ, κατά κόσμον Κωνσταντίνος Μόρφης, γεννήθηκε στα Τρίκαλα στις 14 Σεπτεμβρίου 1384 μ.Χ., σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία κοντά στον Ληθαίο ποταμό.
Έμεινε ορφανός από πατέρα σε μικρή ηλικία, μαζί με τα άλλα επτά αδέλφια του. Τη φροντίδα τους, μετά τον Θεό, ανέλαβε η ευσεβής μητέρα τους.
Σε ηλικία 14 ετών, για να αποφύγει τον εξισλαμισμό και τα γενιτσαρικά σώματα, εισήλθε στην ακμάζουσα τότε σταυροπηγιακή Ιερά Μονή του Ευαγγελισμού της Υπεραγίας Θεοτόκου, στο όρος των Άμωμων, δηλαδή των Καθαρών, στην Αττική.
Ο Άγιος Εφραίμ ακολούθησε με ένθεο ζήλο τον Χριστό και ξεχώρισε με τη λαμπρότητα της ζωής του και τους πόνους της άθλησής του στο όρος των Άμωμων της Αττικής, στην περιοχή της Νέας Μάκρης.
Αξιώθηκε ακόμη να λάβει το μεγάλο Μυστήριο της Ιεροσύνης και το χάρισμα να υπηρετεί το άγιο θυσιαστήριο σαν άγγελος Θεού, με φόβο Θεού και μεγάλη κατάνυξη.
Το 1416 μ.Χ. οι Τούρκοι εισέβαλαν και λεηλάτησαν την Αττική, αναγκάζοντας τον Δούκα των Αθηνών να δηλώσει υποταγή στον Σουλτάνο.
Το 1424 μ.Χ. οι Τούρκοι εισέβαλαν βίαια στη Μονή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και έσφαξαν όλους τους Πατέρες της Μονής. Ο Άγιος εκείνη την ώρα απουσίαζε στη σπηλιά του πάνω στο βουνό, όπου προσευχόταν.
Όταν επέστρεψε, αντίκρισε έντρομος τα πτώματα των Πατέρων. Αφού τους έθαψε, στη συνέχεια θρήνησε γοερά.
Τον επόμενο χρόνο, στις 14 Σεπτεμβρίου 1425 μ.Χ., οι βάρβαροι επέστρεψαν και βρήκαν τον Άγιο. Τον συνέλαβαν και άρχισαν τα μαρτύριά του, που ολοκληρώθηκαν στις 5 Μαΐου 1426 μ.Χ., ημέρα Τρίτη και ώρα 9 το πρωί.
Τον κρέμασαν ανάποδα σε ένα δέντρο, που σώζεται ακόμη, τον κάρφωσαν στα πόδια και στο κεφάλι και, στο τέλος, διαπέρασαν το καταπληγωμένο και μαρτυρικό σώμα του με αναμμένο ξύλο. Έτσι παρέδωσε την αγία ψυχή του στον στεφανοδότη Χριστό.
Μετά από μισή χιλιετία, ευδόκησε ο φιλάνθρωπος Θεός και φανερώθηκαν, ύστερα από πολλές εμφανίσεις του ίδιου του Αγίου Εφραίμ και πολλά θαυμαστά γεγονότα, όλα όσα γνωρίζουμε σήμερα.
Όλα αυτά επιβεβαιώθηκαν με την εύρεση των μαρτυρικών και χαριτόβρυτων λειψάνων του Αγίου στις 3 Ιανουαρίου 1950 μ.Χ.
Ο Άγιος Εφραίμ γιορτάζεται δύο φορές τον χρόνο: στις 3 Ιανουαρίου, για την εύρεση των τιμίων λειψάνων του, και στις 5 Μαΐου, για το μαρτυρικό του τέλος.
Το ιστορικό της μονής της Νέας Μάκρης
Η Μονή του Αγίου Εφραίμ στη Νέα Μάκρη είναι ένα από τα παλαιότερα μοναστήρια. Πολλοί μοναχοί και ιερείς έζησαν εκεί και προσευχήθηκαν στον Κύριο. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας έγιναν μεγάλες και βάρβαρες σφαγές, με αποτέλεσμα το μοναστήρι να ξεκληριστεί.
Το 1945 μ.Χ. η μοναχή Μακαρία πήγε στα ερείπια της αρχαίας Μονής του Ευαγγελισμού, η οποία άλλοτε ονομαζόταν Σταυροπηγιακή Μονή του Όρους Αμωμών, στις βορειοανατολικές υπώρειες του Πεντελικού.
Από θεία παρόρμηση, διαμόρφωσε εκεί ένα μικρό κελί και άρχισε να καθαρίζει τα ερείπια του παλαιού Ναού, για να τον ανακατασκευάσει.
Εκεί πολλές φορές συλλογιζόταν ότι σε εκείνα τα χώματα είχαν ζήσει, κατά την πάροδο των αιώνων, μοναχοί και προσευχόταν να γνωρίσει ή να της φανερωθεί κάποιος από αυτούς.
Μια φωνή, στην αρχή σιγανή αλλά με τον καιρό πιο δυνατή μέσα στην ψυχή της, της έλεγε: «Σκάψε και θα βρεις αυτό που επιθυμείς», μέχρι τη στιγμή που της φανερώθηκε ένα σημείο στο προαύλιο του μοναστηριού.
Έτσι, στις 3 Ιανουαρίου 1950 μ.Χ., ανέθεσε σε εργάτη να σκάψει στο συγκεκριμένο σημείο που της υποδείκνυε η ίδια η ψυχή της.
Αν και ο εργάτης ήταν αρνητικός και ήθελε να σκάψει οπουδήποτε αλλού εκτός από εκείνο το σημείο, τελικά, ύστερα από τις εκκλήσεις και τις προσευχές, πείστηκε και άρχισε να σκάβει.
Στο σημείο υπήρχε ένα μισογκρεμισμένο τζάκι, ένας τοίχος και στοιχεία που έδειχναν ότι εκεί κάποτε υπήρχε κελί μοναχού. Το πρώτο εύρημα ήταν ένα κεφάλι. Μάλιστα, ο χώρος ανέδυε μια ευωδιά.
«Γονάτισα με ευλάβεια και ασπάστηκα το σκήνωμα του Αγίου και αισθάνθηκα βαθιά την έκταση του μαρτυρίου του. Η ψυχή μου γέμισε από αγαλλίαση, απέκτησα μεγάλο θησαυρό, και παίρνοντας το χώμα με προσοχή έβλεπα την αρμονία του σκηνώματός του, που, αν και τόσους αιώνες μέσα στη γη, δεν είχε αλλοιωθεί», έγραψε η ηγουμένη Μακαρία περιγράφοντας τα όσα συνταρακτικά τής συνέβησαν.
Με μεγάλη προσοχή, η Ηγουμένη Μακαρία έβγαλε όλο το σκήνωμα και το τοποθέτησε σε μια θυρίδα που βρισκόταν πάνω από τον τάφο. Ήταν φανερό ότι επρόκειτο για κληρικό, καθώς το ράσο του είχε παραμείνει άθικτο.
Το βράδυ, διαβάζοντας τον εσπερινό, η Ηγουμένη άκουσε βήματα. Ο ήχος ερχόταν από τον τάφο και αντηχούσε μέχρι την πόρτα της εκκλησίας.
Εκεί τον πρωτοαντίκρισε. Ήταν ψηλός, με μικρά στρογγυλά μάτια, μακριά μαύρα γένια που έφταναν στον λαιμό και φορούσε μοναχική αμφίεση. Στο ένα χέρι κρατούσε φλόγα και με το άλλο ευλογούσε.
Ζήτησε να τον βγάλουν από τη θυρίδα όπου τον είχαν τοποθετήσει. Την επόμενη κιόλας ημέρα, η Ηγουμένη καθάρισε τα οστά και τα τοποθέτησε σε μια θυρίδα στο Ιερό του Ναού.
Το ίδιο βράδυ ο Άγιος φανερώθηκε στον ύπνο της, την ευχαρίστησε και της αποκάλυψε και το όνομά του: Εφραίμ.
Το λείψανο του Αγίου Εφραίμ φυλάσσεται εκεί από τότε και καθημερινά εκατοντάδες πιστοί το επισκέπτονται, ζητώντας από τον Άγιο την ευλογία και τη βοήθειά του.
Ο Άγιος, με τη χάρη του Θεού, έχει κάνει χιλιάδες θαύματα. Στον περίβολο της Μονής, προστατευμένη από κτίσμα που χτίστηκε γύρω της, βρίσκεται η μουριά πάνω στην οποία ο Άγιος Εφραίμ άφησε την τελευταία του πνοή.