Σήμερα τιμάται η μνήμη της Αγίας με το όμορφο όνομα που θεωρείται προστάτιδα των νέων και σύμβολο αγνότητας και πίστης.
Σύμφωνα με το εορτολόγιο της Τρίτης 21 Ιανουαρίου, εορτάζουν οι: Μάξιμος ο Ομολογητής, Αγία Αγνή, Άγιος Ευγένιος από την Τραπεζούντα, Άγιος Νεόφυτος ο Μάρτυρας, Άγιος Πάτροκλος. Τα ονόματα που γιορτάζουν σήμερα είναι:
- Αγνή, Αγνούλα,
- Ευγένιος, Ευγένης*,
- Μάξιμος, Μάξιμη, Μάξιμα*,
- Νεόφυτος, Νεοφυτία, Νεοφύτη,
- Πάτροκλος, Πατρόκλειος, Πατροκλέας,
- Πατροκλής, Πατρόκλεια, Πατροκλά,
- Πάτρα, Πατρούλα.
Η Αγία Αγνή και το μαρτύριό της
Η Αγία Αγνή, η οποία χαρακτηρίζεται ως παιδομάρτυρας και παρθενομάρτυρας, θεωρείται σύμβολο καθαρότητας και προστάτιδα της νεότητας. Γεννήθηκε στη Ρώμη από οικογένεια με ευγενική καταγωγή και βαθιά χριστιανική πίστη. Είχε μία αδελφή, την Εμερεντσιάνα, η οποία επίσης μαρτύρησε για την πίστη της.
Το όνομά της έχει λατινική ρίζα από τη λέξη *agnus*, που σημαίνει «αρνί». Από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, η τέχνη την απεικονίζει με ένα αρνάκι, σύμβολο αγνότητας, είτε να το κρατά είτε να στέκεται δίπλα της.
Η πίστη της Αγίας από την παιδική ηλικία
Σε ηλικία μόλις 12 ετών, η Αγνή ζούσε με ευλάβεια, συμμετέχοντας ενεργά στη ζωή της Εκκλησίας. Δίδασκε το Ευαγγέλιο σε γυναίκες, τις καλούσε να πιστέψουν στον Θεό και να βαπτιστούν, μιλώντας τους για την πνευματική καθαρότητα και το μεγαλείο της χριστιανικής ζωής.
Η άρνηση του γάμου και η καταδίκη
Όταν ένας πλούσιος Ρωμαίος ειδωλολάτρης ζήτησε να την παντρευτεί, εκείνη αρνήθηκε με σταθερότητα, δηλώνοντας την πίστη της στον Χριστό. Η άρνηση και η ομολογία της την έφεραν μπροστά στον έπαρχο της Ρώμης. Παρά τις απειλές και τα δώρα, παρέμεινε αμετακίνητη.
Ο έπαρχος, εξοργισμένος, διέταξε να την διαπομπεύσουν δημόσια και να την οδηγήσουν σε πορνείο. Εκεί όμως συνέβη ένα θαύμα: καμία βίαιη πράξη δεν μπορούσε να γίνει, καθώς οι άνδρες που την πλησίαζαν παραλύονταν από αόρατη δύναμη.
Το θαύμα και η ομολογία πίστης
Ένας νεαρός, επιθετικός και ακόλαστος, επιχείρησε να την βιάσει αλλά σωριάστηκε νεκρός, χτυπημένος, όπως φάνηκε, από θεία επέμβαση. Το πλήθος, συγκλονισμένο, άρχισε να δοξάζει τον Θεό. Ακόμη και ο έπαρχος συγκινήθηκε προσωρινά, ζητώντας από την Αγία εξηγήσεις.
Η ίδια, με θάρρος, του είπε:
«Πριν με οδηγήσουν στο πορνείο, Άγγελος Κυρίου ήρθε στο πλευρό μου και με προστάτευε».
Τότε, προσευχήθηκε να γίνει ακόμη ένα θαύμα: ο νεκρός νέος αναστήθηκε, προκαλώντας δέος στο πλήθος. Πολλοί πίστεψαν. Όμως, κάποιοι φανατικοί ειδωλολάτρες έπεισαν τον έπαρχο να τη θανατώσει.
Η τελευταία της προσευχή
Καταδικάστηκε να καεί ζωντανή. Η Αγία μπήκε στη φωτιά ψάλλοντας και προσευχόμενη, κάνοντας το σημείο του Σταυρού. Η φλόγα δεν την κατέστρεψε. Μετά τον μαρτυρικό της θάνατο, οι Χριστιανοί περισυνέλλεξαν τα λείψανά της και τα έθαψαν με τιμές.
Το σημείο του μαρτυρίου της είναι η σημερινή Piazza Navona, όπου σήμερα βρίσκεται η βασιλική *Santa Agnese in Agone*, χτισμένη επάνω στον χώρο που υπήρξε το πορνείο στο οποίο την είχαν οδηγήσει. Εκεί σώζεται ακόμη και η Κρύπτη, με εικόνες από τον βίο της.
Η ταφή και η τιμή στη μνήμη της
Η πρώτη βασιλική προς τιμήν της χτίστηκε από τον Μέγα Κωνσταντίνο πριν το 349 μ.Χ., στον τόπο που εναποτέθηκαν τα λείψανά της. Αυτά παραμένουν μέχρι σήμερα πηγή αγιασμού για τους πιστούς.
Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για τον τρόπο θανάτου της:
- Σύμφωνα με τον Πάπα Δάμασο, κάηκε γυμνή.
- Ο Άγιος Αμβρόσιος και ο Προυδέντιος υποστηρίζουν πως αποκεφαλίστηκε.
- Άλλοι πάλι αναφέρουν ότι στραγγαλίστηκε.
Οι περισσότερες πηγές συμφωνούν ότι δεν επηρεάστηκε από τις φλόγες και τελικά εσφάγη σαν αμνός.
Ο Όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής
Ο Όσιος Μάξιμος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 580 μ.Χ. σε εύπορη και λόγια οικογένεια. Αφού σπούδασε θεολογία και φιλοσοφία, ανέλαβε αρχιγραμματέας του αυτοκράτορα Ηρακλείου. Όμως, παραιτήθηκε και αφοσιώθηκε στον μοναχικό βίο, καθώς αντιτάχθηκε στην αίρεση των Μονοθελητών.
Αντιμετώπισε έντονη καταδίωξη από τον αυτοκράτορα Κώνστα, ο οποίος τον οδήγησε σε βασανιστήρια, του έκοψε τη γλώσσα και το δεξί του χέρι. Παρ’ όλα αυτά, ο Μάξιμος επέζησε για τρία ακόμη χρόνια, μαρτυρώντας την πίστη του. Εκοιμήθη το 662 μ.Χ. εξόριστος στη Λαζική του Πόντου.
Το λείψανό του τοποθετήθηκε στη Μονή του Αγίου Αρσενίου και πιστεύεται ότι από τον τάφο του ανέδυε φως κάθε νύχτα. Η μνήμη του τιμάται και στις 13 Αυγούστου (ανακομιδή λειψάνων) και στις 20 Σεπτεμβρίου.
Ο Άγιος Ευγένιος από την Τραπεζούντα
Κατά τους διωγμούς των Διοκλητιανού και Μαξιμιανού (284–305 μ.Χ.), οι Ευγένιος, Ουαλεριανός, Κάνδιδος και Ακύλας κατέφυγαν στα βουνά για να κρυφτούν. Συνελήφθησαν και εξορίστηκαν στο φρούριο της Πιτυούντος, χωρίς όμως να υποκύψουν.
Μεταφέρθηκαν στην Τραπεζούντα, όπου τους υποβλήθηκαν σε απάνθρωπα βασανιστήρια: τους μαστίγωσαν, τους τραυμάτισαν με σιδερένια νύχια, τους έκαψαν με λαμπάδες και τελικά τους αποκεφάλισαν. Παρέμειναν όμως σταθεροί στην πίστη τους.
Σημείωση: Η γέννηση του Αγίου Ευγένιου τιμάται επίσης στις 24 Ιουνίου, σύμφωνα με το τυπικό της Μονής Καρακάλου.