«Το TikTok ανέλαβε την ανατροφή και το YouTube έγινε ο πατέρας». Με αυτή τη φράση ο Μανώλης Σφακιανάκης περιέγραψε τη βαθιά κρίση που, όπως είπε, βιώνουν σήμερα τα παιδιά και οι έφηβοι.
Με έντονο προβληματισμό για τη συμπεριφορά και την ψυχική κατάσταση των νέων πραγματοποιήθηκε στο Thermopylae Forum 2026 η 4η θεματική ενότητα με τίτλο «Ανήλικοι σε κρίση: Τι συμβαίνει με τους νέους; Παραβατικότητα, εθισμός & επιρροή ψηφιακού κόσμου».
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 16 Μαΐου στο Καινοτομικό Κέντρο Ιστορικής Ενημέρωσης Θερμοπυλών και επικεντρώθηκε στη ραγδαία αύξηση της ανήλικης παραβατικότητας, στη βία σε όλο και μικρότερες ηλικίες αλλά και στην επίδραση του ψηφιακού κόσμου πάνω στα παιδιά και στους εφήβους.
Οι παρεμβάσεις των ομιλητών ανέδειξαν τον ρόλο των social media, των αλγορίθμων και των ψηφιακών πλατφορμών στη διαμόρφωση συμπεριφορών, ενώ παράλληλα έγινε αναφορά στην αδυναμία της οικογένειας και του σχολείου να προσαρμοστούν έγκαιρα στις νέες συνθήκες.
Η παρέμβαση του Μανώλη Σφακιανάκη
Ο αντιστράτηγος ε.α. της ΕΛ.ΑΣ. και πρώην επικεφαλής της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, Μανώλης Σφακιανάκης, μίλησε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για τον τρόπο με τον οποίο, όπως υποστήριξε, οι ενήλικες έχουν εγκαταλείψει τα παιδιά στον ψηφιακό κόσμο.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Δεν έχουμε πρόβλημα ανηλίκων, έχουμε πρόβλημα ενηλίκων που παράτησαν τα παιδιά τους σε αλγόριθμους. Το TikTok ανέλαβε την ανατροφή, το YouTube έγινε ο “πατέρας”, το Instagram όρισε την αξία κι εμείς χειροκροτούσαμε που… ησύχασαν τα παιδιά μας. Τώρα απορούμε για την παραβατικότητα. Απορούμε για παιδιά που δεν αντέχουν σε μία απόρριψη».
Στη συνέχεια πρόσθεσε:
«Μην απορείτε, ό,τι σπέρνεις θερίζεις. Πήραμε οθόνες και αδιαφορία, θερίζουμε γενιές σε κρίση. Το ερώτημα είναι εάν έχουμε ακόμα το θάρρος να το παραδεχτούμε».
«Όταν το παιδί μεγαλώνει μόνο του σε ένα δωμάτιο»
Ο Μανώλης Σφακιανάκης στάθηκε ιδιαίτερα και στην πολύωρη έκθεση των παιδιών σε βίαιο και ακατάλληλο περιεχόμενο μέσα από το διαδίκτυο και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια.
«Όταν ένα παιδί το έχεις αφημένο σε ένα δωμάτιο και “σκοτώνει” όλη μέρα μετέχοντας σε παιχνίδια με διαδικτυακές συμμορίες απορούμε μετά που οι συμμορίες ανηλίκων έρχονται πέριξ μας. Και έχουμε μετά την απαίτηση από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη να συλλάβει όλους τους ανήλικους, για κάτι που εμείς φέραμε στη ζωή αυτή».
Όπως είπε, τα φαινόμενα αυτά δεν υπήρχαν σε αυτή την έκταση τα προηγούμενα χρόνια.
«Αυτά δεν υπήρχαν παλαιότερα. Μην απορείτε λοιπόν για τίποτα», σημείωσε.
Η ανάγκη για «κουλτούρα» μέσα στο σπίτι
Ο πρώην επικεφαλής της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος υποστήριξε πως η λύση ξεκινά κυρίως από το σπίτι και από τον τρόπο με τον οποίο οι γονείς μεγαλώνουν τα παιδιά τους.
«Η λύση είναι μια: Να αναπτύξουμε κουλτούρα στα σπίτια μας ώστε να αλλάξει αυτό», είπε χαρακτηριστικά.
Μάλιστα, αναφέρθηκε ακόμη και σε πολύ μικρές ηλικίες, τονίζοντας πως η συνεχής χρήση οθονών από βρέφη και παιδιά δημιουργεί σοβαρά προβλήματα.
«Δεν μπορεί ένα παιδί να το αφήνεις σε ένα καρότσι όλη ημέρα και να βλέπει βίντεο στο YouTube. Δώστε μεγαλύτερη προσοχή στα παιδιά σας».
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Μανώλης Σφακιανάκης υπογράμμισε πως η κοινωνία δεν γεννιέται καταθλιπτική, αλλά οδηγείται σταδιακά σε αυτή την κατάσταση.
«Δεν είμαστε καταθλιπτικοί, γινόμαστε καταθλιπτικοί».
Ποιος είναι ο Μανώλης Σφακιανάκης
Ο Μανώλης Σφακιανάκης είναι Αντιστράτηγος ε.α. της Ελληνικής Αστυνομίας και θεωρείται μία από τις πιο γνωστές προσωπικότητες στην Ελλάδα σε θέματα κυβερνοασφάλειας και ηλεκτρονικού εγκλήματος.
Υπηρέτησε στην ΕΛ.ΑΣ. για συνολικά 34 χρόνια, ενώ για περισσότερες από δύο δεκαετίες ασχολήθηκε αποκλειστικά με τη διερεύνηση υποθέσεων ηλεκτρονικού εγκλήματος. Παράλληλα, υπήρξε ο άνθρωπος που ίδρυσε τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος στην Ελλάδα, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανάπτυξη και οργάνωση της υπηρεσίας.
Γεννήθηκε στα Χανιά το 1963 και σπούδασε Ανάλυση και Προγραμματισμό Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. Κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του πορείας εκπαιδεύτηκε στο Λονδίνο σε θέματα εγκλημάτων που σχετίζονται με το πλαστικό χρήμα, ενώ παρακολούθησε εξειδικευμένα προγράμματα του FBI για ζητήματα τρομοκρατίας στο διαδίκτυο.
Από το 2011 έως το 2017 διετέλεσε επικεφαλής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ., ενώ αποστρατεύθηκε το 2017 με τον βαθμό του υποστρατήγου.
Τα τελευταία χρόνια έχει συνδέσει το όνομά του με την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση πολιτών, γονέων και παιδιών γύρω από την ασφαλή χρήση του διαδικτύου, τους κινδύνους των social media και την πρόληψη ψηφιακών απειλών.