Ο Παύλος Ντε Γκρες μιλά ανοιχτά για τη στάση του πατέρα του μετά την αλλαγή του πολιτεύματος και σχολιάζει τη σχέση με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, αφήνοντας αιχμές για επιλογές που –όπως λέει– ίσως δεν απέδωσαν.
Το θέμα της σταθερότητας του πολιτεύματος και η θέση που κράτησε η τέως βασιλική οικογένεια στα χρόνια που ακολούθησαν τις πολιτικές ανακατατάξεις στην Ελλάδα, βρέθηκαν στο επίκεντρο των δηλώσεων του Παύλου Ντε Γκρες.
Ο γιος του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου Β΄ στάθηκε ιδιαίτερα στην επιλογή του πατέρα του να κρατήσει αποστάσεις από τις εξελίξεις, αποφεύγοντας οποιαδήποτε ενέργεια θα μπορούσε να εκληφθεί ως παρέμβαση ή ως κίνηση που θα έθετε σε δοκιμασία τη θεσμική ομαλότητα.
Το λάθος της εμπιστοσύνης και η αλλαγή νοοτροπίας
Μιλώντας για τα γεγονότα της περιόδου εκείνης και για την επικοινωνία που υπήρξε με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή –τον οποίο, σύμφωνα με όσα μετέφερε ο τέως βασιλιάς, είχε διαβεβαιώσει ότι θα μπορούσε να επιστρέψει στην Ελλάδα– ο Παύλος εξέφρασε ανοιχτά τις επιφυλάξεις του για τις στρατηγικές επιλογές που έγιναν τότε.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Ίσως έκανε λάθος να εμπιστευτεί αυτή την προσωπικότητα. Εκεί βλέπεις πώς άλλαξε και η νοοτροπία της χώρας μας και γενικώς της πολιτικής, διότι από εκείνη τη στιγμή και πέρα δεν θέλουν να βλέπουν μπροστά τους την οικογένειά μου.
Και τα χρόνια πέρασαν για να γυρίσουμε, αλλά όπως είδατε, ποτέ δεν γύρισε ο πατέρας μου να δημιουργήσει πρόβλημα στην κυβέρνηση. Ήθελε να αφήσει τη Δημοκρατία να συνεχίσει να είναι δυνατή.»
Με τα λόγια αυτά, ο Παύλος Ντε Γκρες περιγράφει μια περίοδο κατά την οποία, όπως υποστηρίζει, η οικογένειά του επέλεξε να μη συγκρουστεί με το νέο πολιτικό τοπίο. Αντίθετα, σύμφωνα με τον ίδιο, προτεραιότητα ήταν να διατηρηθεί η ομαλή λειτουργία της Δημοκρατίας, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε απομάκρυνση και σιωπή για πολλά χρόνια.
Παύλος Ντε Γκρες για τα γεγονότα του 1967: Το λάθος του πατέρα μου ήταν η ρήξη με τον Γεώργιο Παπανδρέου
Το λάθος που είχε κάνει ο πατέρας μου ήταν τα γράμματα που είχε γράψει στον Γεώργιο Παπανδρέου», είπε ο Παύλος Ντε Γκρες στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου «Ενώπιος Ενωπίω», αναφερόμενος στα γεγονότα του 1967.
Στην ερώτηση για το αν μία διαφορετική αντίδραση του πατέρα του απέναντι στο καθεστώς της 21ης Απριλίου θα μπορούσε να είχε κρατήσει τη βασιλευόμενη δημοκρατία στην Ελλάδα, απάντησε: «Είναι μια ερώτηση η οποία φέρνει μία απάντηση σε εμένα, και αυτό είναι το “εάν”», είπε αρχικά.
Και συνέχισε: «Ήταν νέος βασιλιάς. Εάν δεν ήταν τόσο νέος, εάν δεν είχαν φέρει τανκς για να τον περικυκλώσουν στο Τατόι, εάν δεν είχε χάσει δίπλα του ανθρώπους που είχαν μπει στη φυλακή κι άλλους που είχαν πάει εναντίον του, εάν δούλευαν τα ραδιόφωνα και όλες οι άλλες επικοινωνίες που θα μπορούσε να έχει, ίσως να είχε δράσει με άλλο τρόπο. Ήταν μόνος του. Δεν είχε τίποτ’ άλλο κοντά του.
Είχε μία σύζυγο, είχε μία κόρη και περίμενε εμένα, που θα ερχόμουν σε έναν μήνα, και ξαφνικά έβλεπε την πατρίδα του, τη χώρα που είχε αναλάβει πριν από λίγα χρόνια, να καταρρέει μέσα από αυτό το πρόβλημα. Του είχε μιλήσει ο πατέρας του, ο βασιλιάς Παύλος, όταν ήταν 18 χρονών και του είχε πει: “Πρέπει να ξέρεις ότι ο βασιλεύς πρέπει να πονέσει πρώτος και όχι ο λαός. Να προστατέψεις τη χώρα σου, να μην υπάρξει αιματοχυσία, να μην υπάρχουν διχασμοί μεταξύ Ελλήνων.” Αυτό ήταν το μόνο που τον κράτησε στη θέση του και οι αποφάσεις που πήρε, τις πήρε με αυτή την όψη στον νου του. Και, βέβαια, όπως ξέρετε, προσπάθησε να κάνει το αντικίνημα αργότερα. Ήταν ο μόνος και ο πρώτος που έκανε κίνηση εναντίον της χούντας. Όλα αυτά όμως είναι στο “εάν”. Ποτέ δεν είχε πει ότι είχε χειριστεί λάθος την κατάσταση. Το μόνο πράγμα που είχε ότι ήταν λάθος ήταν όταν είχε γράψει τα γράμματα στον Γεώργιο Παπανδρέου. Όταν όμως ήρθε η χούντα στις 21 Απριλίου, εκεί έπραξε με τον καλύτερο τρόπο που θα μπορούσε ο ίδιος», κατέληξε.