Ο Γιάννης Σμαραγδής άσκησε σκληρή κριτική στην πολυαναμενόμενη «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, υποστηρίζοντας ότι όσα έχουν παρουσιαστεί μέχρι σήμερα δεν αποτυπώνουν ούτε την Ελλάδα ούτε την πραγματική ψυχή του Οδυσσέα.
Μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», ο γνωστός Έλληνας σκηνοθέτης εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για την κινηματογραφική μεταφορά του ομηρικού έπους. Όπως ανέφερε, η χολιγουντιανή υπερπαραγωγή φαίνεται να υπηρετεί περισσότερο τις ανάγκες της αμερικανικής κινηματογραφικής βιομηχανίας παρά την ελληνική ουσία του έργου.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα και η μυθολογία της εξακολουθούν να αποτελούν ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης για τον παγκόσμιο κινηματογράφο.
«Η Ελλάδα και τα θέματά της ήταν πάντα παγκόσμια και ελκυστικά. Εμείς οι Έλληνες το ξεχάσαμε», είπε χαρακτηριστικά.
«Με τους καφέδες του συνεργείου κάναμε τον “Καποδίστρια”»
Ο Γιάννης Σμαραγδής αναφέρθηκε και στην τεράστια οικονομική διαφορά ανάμεσα στην «Οδύσσεια» και τη δική του ταινία «Καποδίστριας».
Ο προϋπολογισμός της νέας παραγωγής του Κρίστοφερ Νόλαν αγγίζει τα 250 εκατομμύρια δολάρια, την ώρα που ο «Καποδίστριας» ολοκληρώθηκε με περίπου 5 εκατομμύρια ευρώ.
«Τα πέντε εκατομμύρια για την ταινία του Νόλαν είναι οι καφέδες του συνεργείου. Με τους καφέδες του συνεργείου κάναμε τον “Καποδίστρια”», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον Έλληνα δημιουργό, η δύναμη μιας κινηματογραφικής ταινίας δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τα χρήματα που δαπανήθηκαν για την παραγωγή της. Εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία, όπως υποστήριξε, είναι το κατά πόσο το έργο καταφέρνει να συγκινήσει τον θεατή.
«Άρα παίζει όλα τα παιχνίδια»
Η πιο αιχμηρή τοποθέτηση του Γιάννη Σμαραγδή αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί σήμερα το Χόλιγουντ.
Όπως υποστήριξε, οι μεγάλες παραγωγές καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην καλλιτεχνική δημιουργία, στις επιταγές της αγοράς και στις σύγχρονες ιδεολογικές τάσεις.
Αναφερόμενος στην επιλογή της Λουπίτα Νιόνγκο για τον ρόλο της Ωραίας Ελένης, ο σκηνοθέτης εκτίμησε ότι ο Κρίστοφερ Νόλαν γνώριζε πως η συγκεκριμένη απόφαση θα προκαλούσε έντονες αντιδράσεις και τη χρησιμοποίησε για να δημιουργήσει συζήτηση γύρω από την ταινία.
«Το έβγαλε προς τα έξω για να σκανδαλίσει. Ήταν σίγουρος ότι θα σκανδαλίσει», ανέφερε.
Ο Σμαραγδής υπενθύμισε ακόμη ότι ο Κρίστοφερ Νόλαν δεν είναι μόνο ο σκηνοθέτης της «Οδύσσειας», αλλά συμμετέχει και ως παραγωγός. Αυτό σημαίνει ότι έχει άμεση ευθύνη όχι μόνο για το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, αλλά και για την εμπορική πορεία της ταινίας.
«Εάν αυτή η ταινία δεν γινόταν εμπορική επιτυχία, θα μπορούσε να εξαφανιστεί ο Νόλαν. Άρα παίζει όλα τα παιχνίδια», σχολίασε χαρακτηριστικά.
«Αυτό που βλέπω δεν είναι Ελλάδα»
Ο Γιάννης Σμαραγδής ξεκαθάρισε ότι δεν έχει παρακολουθήσει ολόκληρη την ταινία. Όπως εξήγησε, συνηθίζει να αποφεύγει άλλα κινηματογραφικά έργα όταν βρίσκεται στη διαδικασία προετοιμασίας της επόμενης δικής του παραγωγής.
Ωστόσο, έχοντας δει τα αποσπάσματα και το προωθητικό υλικό που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, θεωρεί ότι οι εικόνες που παρουσιάζονται δεν παραπέμπουν στην Ελλάδα και στο ιδιαίτερο φως της.
«Αυτό που βλέπω εγώ, που βγάζουν οι ίδιοι, δεν είναι Ελλάδα. Είναι βόρειο πράγμα», είπε.
Στάθηκε, μάλιστα, στην επιλογή της Ισλανδίας για τα γυρίσματα σκηνών που στην ταινία παραπέμπουν στην Ιθάκη, εκφράζοντας τις αντιρρήσεις του για το αισθητικό αποτέλεσμα.
Παρά την αυστηρή κριτική του, ο Γιάννης Σμαραγδής χαρακτήρισε τον Κρίστοφερ Νόλαν «σπουδαίο σκηνοθέτη της εποχής μας».
Τόνισε, όμως, ότι η τεχνική αρτιότητα και το κινηματογραφικό μέγεθος μιας παραγωγής είναι διαφορετικά ζητήματα από την πιστή απόδοση της ουσίας και του βαθύτερου νοήματος του ομηρικού έπους.
«Ο Οδυσσέας είναι η ψυχή των Ελλήνων»
Για τον Γιάννη Σμαραγδή, ο Οδυσσέας δεν είναι απλώς ένας γνωστός ήρωας της ελληνικής μυθολογίας. Αποτελεί ένα διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού και εκφράζει βασικά στοιχεία της ταυτότητας και της ιστορίας των Ελλήνων.
«Ο Οδυσσέας δεν είναι ένα μυθολογικό πρόσωπο. Είναι η ψυχή των Ελλήνων», τόνισε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν αυτή η διάσταση απουσιάζει από τη χολιγουντιανή παραγωγή, τότε το αποτέλεσμα δεν αποτελεί πραγματική μεταφορά του ομηρικού έπους, αλλά ουσιαστικά «μία ταινία του Νόλαν με αφορμή ένα πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας».
Ο Έλληνας σκηνοθέτης εξέφρασε, τέλος, την ανησυχία του για την εικόνα που μπορεί να δημιουργήσει η ταινία στις επόμενες γενιές.
Όπως επισήμανε, μία τόσο μεγάλη διεθνής παραγωγή έχει τη δύναμη να καθορίσει στη συλλογική συνείδηση εκατομμυρίων ανθρώπων τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τον Οδυσσέα. Κατά την άποψή του, υπάρχει ο κίνδυνος αυτή η νέα εικόνα να απέχει σημαντικά από την ελληνική ψυχή και την ουσία του ομηρικού έργου.
