Ο Έλληνας εφοπλιστής «κουρσάρος» που περνά τα Στενά του Ορμούζ

Ο Έλληνας εφοπλιστής συνεχίζει να προκαλεί αίσθηση στη διεθνή ναυτιλία, καθώς τα πλοία του περνούν από μία από τις πιο επικίνδυνες θαλάσσιες περιοχές του πλανήτη, τα Στενά του Ορμούζ. Παρά την ένταση στην περιοχή και τις επιθέσεις που έχουν σημειωθεί, ο ίδιος φαίνεται να παραμένει πιστός στη φιλοσοφία του ότι στη ναυτιλία το ρίσκο είναι αναπόφευκτο.

Ο εφοπλιστής που συνεχίζει τα ταξίδια στα Στενά του Ορμούζ

Με απενεργοποιημένους πομποδέκτες πλοία του εφοπλιστή περνούν την επικίνδυνη ζώνη. «Αν δεν είσαι διατεθειμένος να αναλάβεις ρίσκο, δεν ανήκεις στη ναυτιλία. Αν δεν θέλεις τους κινδύνους, αγοράζεις αμερικανικά ομόλογα», είναι το μότο που συνοψίζει τη φιλοσοφία του.

Την ώρα που ιρανικοί πύραυλοι περνούσαν πάνω από τα Στενά του Ορμούζ την Κυριακή, προκαλώντας σχεδόν πλήρη διακοπή της ναυσιπλοΐας σε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς θαλάσσιους δρόμους του κόσμου, ένας Έλληνας δισεκατομμυριούχος φέρεται να έδωσε εντολή στα πλοία του να κινηθούν προς την περιοχή της έντασης.

Η Dynacom Tankers, εταιρεία του 79χρονου Γιώργου Προκοπίου, έχει στείλει τουλάχιστον πέντε δεξαμενόπλοια να περάσουν από το στενό πέρασμα στην είσοδο του Περσικού Κόλπου από τη στιγμή που ξέσπασε η σύγκρουση με το Ιράν το Σάββατο. Σύμφωνα με τους Financial Times, πρόκειται για μία από τις λίγες νόμιμες ναυτιλιακές εταιρείες που συνεχίζουν να πραγματοποιούν τέτοιες διελεύσεις.

«Οι περισσότεροι πλοιοκτήτες έχουν παγώσει τις διελεύσεις… μέχρι να ηρεμήσει η κατάσταση», δήλωσε ένας ναυλομεσίτης. «Υπάρχουν όμως μερικοί κουρσάροι που είναι πρόθυμοι να πάρουν το ρίσκο».

Τα τεράστια κέρδη που φέρνει το ρίσκο

Οι πιθανές αποδόσεις είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Οι ναύλοι για δεξαμενόπλοια που αναχωρούν από τον Περσικό Κόλπο έχουν υπερδιπλασιαστεί από την Παρασκευή, φτάνοντας σε επίπεδα ρεκόρ.

Ένα δεξαμενόπλοιο τύπου VLCC (very large crude carrier) που πραγματοποιεί τη διαδρομή μέσω των Στενών προς την Κίνα μπορεί να αποφέρει περίπου 500.000 δολάρια ημερησίως, χωρίς να υπολογίζεται το επιπλέον κόστος ασφάλισης για πολεμικό κίνδυνο, σύμφωνα με στοιχεία του οργανισμού τιμολόγησης Argus.

Ωστόσο, το ρίσκο δεν αφορά μόνο τα πλοία ή τα χρήματα των πλοιοκτητών. Οι ναυτικοί που βρίσκονται πάνω στα δεξαμενόπλοια διακινδυνεύουν τη ζωή τους. Το Ιράν έχει απειλήσει ότι θα βάλει «φωτιά» σε κάθε πλοίο που θα επιχειρήσει να περάσει από τα Στενά, ενώ από την αρχή της σύγκρουσης έχουν πληγεί τουλάχιστον εννέα πλοία και έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον τρεις ναυτικοί.

Όλα τα πλοία της Dynacom έκλεισαν τους πομποδέκτες τους – τις συσκευές που μεταδίδουν αυτόματα τη θέση και τα στοιχεία ενός πλοίου – την ώρα που περνούσαν από τα Στενά.

Το ταξίδι του δεξαμενόπλοιου Athina

Δεδομένα παρακολούθησης πλοίων δείχνουν ότι το δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού Athina της Dynacom, το οποίο βρισκόταν ήδη στην περιοχή πριν ξεκινήσουν οι επιθέσεις, σταμάτησε να εκπέμπει σήμα το βράδυ του Σαββάτου νοτιοανατολικά των Στενών.

Το πλοίο εμφανίστηκε ξανά στα συστήματα εντοπισμού το επόμενο απόγευμα μέσα στον Περσικό Κόλπο. Άδειο τότε από φορτίο, έφτασε τη Δευτέρα στο λιμάνι Sitrah του Μπαχρέιν και δύο ημέρες αργότερα αναχώρησε μεταφέροντας πετρέλαιο.

Ποιος είναι ο Γιώργος Προκοπίου

Ο Γιώργος Προκοπίου γεννήθηκε το 1946 στην Αθήνα σε εύπορη οικογένεια και θεωρείται μέλος της νεότερης γενιάς Ελλήνων εφοπλιστών που έχουν κυριαρχήσει για δεκαετίες στο παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο.

Άνθρωποι που τον γνωρίζουν τον χαρακτηρίζουν «χαμηλών τόνων» και «εργασιομανή». Σπάνια εμφανίζεται χωρίς το χαρακτηριστικό καπέλο μπέιζμπολ που φορά, ενώ κυκλοφορεί με ένα παλιό Mercedes SUV χωρίς προσωπική ασφάλεια – κάτι που δεν συνηθίζεται στους κύκλους της ελληνικής ναυτιλιακής ελίτ.

Ο ίδιος περνά μεγάλο μέρος του χρόνου του στο mega-yacht του, το Dream, μήκους 106,5 μέτρων, το οποίο σήμερα βρίσκεται αγκυροβολημένο στην Αθηναϊκή Ριβιέρα.

Ο στόλος και η αυτοκρατορία ακινήτων

Το μεγάλο χαρτοφυλάκιο ακινήτων του του έχει χαρίσει το προσωνύμιο «ο βασιλιάς του real estate» στην Ελλάδα. Πέρυσι απέκτησε συμμετοχή στο Four Seasons Astir Palace, το μοναδικό ξενοδοχείο του ομίλου στην Ελλάδα, καθώς και στη μαρίνα Βουλιαγμένης που εξυπηρετεί κυρίως mega-yachts.

Ο Προκοπίου αγόρασε το πρώτο του πλοίο πριν συμπληρώσει τα 30 του χρόνια και στη συνέχεια δημιούργησε έναν από τους μεγαλύτερους ελληνικούς στόλους.

Οι τρεις ναυτιλιακές εταιρείες του διαθέτουν σήμερα περισσότερα από 150 πλοία σε λειτουργία και περίπου 85 ακόμη υπό ναυπήγηση, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την υπόθεση.

«Είναι θρύλος της ναυτιλίας και από εκείνους που κάνουν αυτό που αποκαλούμε “premium” δουλειές», ανέφερε ναυλομεσίτης που συνεργάζεται με τις εταιρείες του, περιγράφοντας συμφωνίες που είναι νόμιμες αλλά συνοδεύονται από πολύ υψηλό ρίσκο.

Οι αντιδράσεις για το ρωσικό πετρέλαιο

Η Dynacom Tankers του Προκοπίου έχει μεταφέρει δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού αργού πετρελαίου τον τελευταίο χρόνο και θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους μεταφορείς αυτού του φορτίου μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times που βασίζεται σε δεδομένα της Kpler.

Το 2022 προκάλεσε έντονες αντιδράσεις όταν δήλωσε ότι «οι κυρώσεις δεν έχουν λειτουργήσει ποτέ», λίγους μήνες μετά την έναρξη του πολέμου.

Η Εθνική Υπηρεσία για την Πρόληψη της Διαφθοράς της Ουκρανίας συμπεριέλαβε τη Dynacom Tankers στη λίστα των «διεθνών χορηγών πολέμου» λόγω της μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου, κατηγορώντας την ότι «αναπληρώνει τον προϋπολογισμό της επιτιθέμενης χώρας και χρηματοδοτεί τη ρωσική εισβολή».

Ωστόσο το 2023 η εταιρεία αφαιρέθηκε από τη λίστα και το 2024 η λίστα καταργήθηκε πλήρως μετά από πιέσεις διεθνών εταίρων.

Η φιλοσοφία ρίσκου στη ναυτιλία

Ο ναυλομεσίτης ανέφερε ότι ο Προκοπίου δρα πάντα εντός του νόμου και έχει τηρήσει τα πλαφόν τιμών και τους περιορισμούς στο εμπόριο ρωσικού πετρελαίου.

Τόνισε όμως ότι η διάθεση του Έλληνα δισεκατομμυριούχου να μεταφέρει φορτία που άλλοι αποφεύγουν είναι συχνά ο λόγος που εξασφαλίζει μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους.

Ο Προκοπίου και η Dynacom Tankers δεν απάντησαν σε αίτημα σχολιασμού.

«Εκπροσωπεί έναν συγκεκριμένο τρόπο επιχειρηματικής δράσης», δήλωσε ο Εντ Φίνλεϊ-Ρίτσαρντσον, επενδυτής στη ναυτιλία και ιδρυτής της Contango Research. «Είναι ένας από μια ομάδα πέντε έως δέκα πλοιοκτητών που επισκιάζουν πραγματικά όλους τους υπόλοιπους, όχι μόνο λόγω του μεγέθους του στόλου τους αλλά και επειδή είναι πρόθυμοι να ενεργούν τολμηρά».

Ο ίδιος σημείωσε ότι το να μπει ένα άδειο δεξαμενόπλοιο στον Κόλπο έχει μικρότερο ρίσκο και, όταν φτάσει εκεί, ο πλοιοκτήτης βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση για να ζητήσει την κατάλληλη τιμή για τον κίνδυνο που αναλαμβάνει.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τέτοιες κινήσεις θυμίζουν ιστορικές αποφάσεις μεγάλων εφοπλιστών όπως ο Αριστοτέλης Ωνάσης, που ρίσκαρε επιθέσεις από γερμανικά υποβρύχια στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ή τον Νορβηγό επιχειρηματία Τζον Φρέντρικσεν, ο οποίος αγόρασε συμβόλαια μεταφοράς πετρελαίου στον πόλεμο του Yom Kippur το 1973.

Συνοψίζοντας τη φιλοσοφία του το 2014, ο Προκοπίου είχε πει:

«Αν δεν είσαι διατεθειμένος να αναλάβεις ρίσκο, δεν ανήκεις στη ναυτιλία. Αν δεν θέλεις τους κινδύνους, αγοράζεις αμερικανικά ομόλογα».