Νέος ΚΟΚ: Πρόστιμο και στον συνεπιβάτη – Πότε ο οδηγός χάνει δίπλωμα και πινακίδες για παράβαση επιβάτη
Ακόμη και αν φορά κράνος ή ζώνη, ο οδηγός μπορεί να πληρώσει βαρύ πρόστιμο και να χάσει το δίπλωμά του επειδή ο συνεπιβάτης του δεν τήρησε τον νόμο.
Με τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, η ευθύνη για την ασφάλεια μέσα σε ένα όχημα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από το τιμόνι. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, η παράβαση ενός συνεπιβάτη επιφέρει ξεχωριστές κυρώσεις και στον οδηγό.
Ο Ν. 5209/2025 αυστηροποίησε το πλαίσιο για τη χρήση προστατευτικού κράνους και ζώνης ασφαλείας. Παράλληλα, προβλέπει ρητά ότι ο οδηγός οφείλει να ελέγχει εάν οι άνθρωποι που μεταφέρει τηρούν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.
Κράνος υποχρεωτικά και για τον συνεπιβάτη
Στις μοτοσικλέτες, τα μοτοποδήλατα και τα τρίτροχα οχήματα χωρίς κουβούκλιο, η χρήση προστατευτικού κράνους είναι υποχρεωτική τόσο για τον οδηγό όσο και για τον επιβάτη.
Δεν αρκεί, μάλιστα, να υπάρχει απλώς το κράνος στο κεφάλι. Θα πρέπει να είναι σωστά τοποθετημένο και κανονικά δεμένο, ώστε να προσφέρει ουσιαστική προστασία σε περίπτωση πτώσης ή σύγκρουσης.
Όταν ο οδηγός δικύκλου εντοπιστεί χωρίς κράνος, του επιβάλλεται πρόστιμο 350 ευρώ, ενώ αφαιρούνται η άδεια οδήγησης και τα στοιχεία κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες.
Οι ίδιες βαριές συνέπειες προβλέπονται για τον οδηγό ακόμη και όταν ο ίδιος φορά κράνος, αλλά ο συνεπιβάτης του όχι.
Σε αυτή την περίπτωση:
- Ο επιβάτης χωρίς κράνος τιμωρείται με πρόστιμο 350 ευρώ.
- Ο οδηγός τιμωρείται επίσης με πρόστιμο 350 ευρώ.
- Από τον οδηγό αφαιρούνται η άδεια οδήγησης και τα στοιχεία κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες.
Ουσιαστικά, το επιχείρημα «εγώ φορούσα κράνος» δεν απαλλάσσει τον οδηγό. Ο νόμος τού αναθέτει την υποχρέωση να βεβαιώνεται ότι και ο άνθρωπος που μεταφέρει είναι κατάλληλα προστατευμένος.
Τι ισχύει όταν ο επιβάτης δεν φορά ζώνη
Αντίστοιχη λογική εφαρμόζεται και στα αυτοκίνητα, όπου η χρήση ζώνης ασφαλείας είναι υποχρεωτική για τον οδηγό και όλους τους επιβάτες, είτε κάθονται μπροστά είτε στα πίσω καθίσματα.
Εάν ο οδηγός δεν φορά τη ζώνη του, προβλέπεται πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες.
Όταν, όμως, ο οδηγός φορά κανονικά τη ζώνη του και ένας συνεπιβάτης δεν τη χρησιμοποιεί, η παράβαση επιβαρύνει και τους δύο.
Ο επιβάτης χωρίς ζώνη τιμωρείται με πρόστιμο 150 ευρώ. Παράλληλα, στον οδηγό επιβάλλεται ξεχωριστό πρόστιμο 150 ευρώ, καθώς δεν μερίμνησε για την ασφάλεια του συνεπιβάτη, μαζί με αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 20 ημέρες.
Πώς αυξάνονται τα πρόστιμα όταν δεν φορά κανείς ζώνη
Το συνολικό ποσό μπορεί να ανέβει αισθητά όταν μέσα στο αυτοκίνητο βρίσκονται περισσότεροι επιβάτες χωρίς ζώνη.
Για παράδειγμα, εάν ο οδηγός και τρεις συνεπιβάτες δεν φορούν ζώνη, τα πρόστιμα για την προσωπική παράβαση του καθενός ανέρχονται αρχικά στα 800 ευρώ:
- 350 ευρώ για τον οδηγό που δεν χρησιμοποιεί ζώνη.
- 150 ευρώ για καθέναν από τους τρεις επιβάτες χωρίς ζώνη.
Στο ποσό αυτό μπορεί να προστεθεί και η ξεχωριστή κύρωση που αφορά την υποχρέωση του οδηγού να ελέγχει εάν οι συνεπιβάτες φορούν ζώνη. Επομένως, τα 800 ευρώ αφορούν μόνο το άθροισμα των προστίμων για τη μη χρήση ζώνης από τους τέσσερις επιβαίνοντες και όχι κατ’ ανάγκη το τελικό σύνολο όλων των κυρώσεων.
Τι πρέπει να ελέγχει ο οδηγός πριν ξεκινήσει
Ο οδηγός δεν είναι πλέον υπεύθυνος μόνο για τη δική του συμπεριφορά. Ο νέος ΚΟΚ τού επιβάλλει να μεριμνά, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, και για την ασφάλεια των ανθρώπων που μεταφέρει.
Πριν ξεκινήσει μια διαδρομή, ο οδηγός δικύκλου θα πρέπει να βεβαιώνεται ότι ο συνεπιβάτης φορά σωστά δεμένο κράνος. Αντίστοιχα, ο οδηγός αυτοκινήτου οφείλει να ελέγχει ότι όλοι οι επιβάτες έχουν φορέσει τη ζώνη ασφαλείας τους.
Οι νέες διατάξεις δεν αυξάνουν απλώς τα πρόστιμα. Αλλάζουν συνολικά τη λογική της ευθύνης στον δρόμο, καθώς η παράβαση του συνεπιβάτη μπορεί πλέον να κοστίσει στον οδηγό χρήματα, δίπλωμα και, στις βαρύτερες περιπτώσεις, τα στοιχεία κυκλοφορίας του οχήματος.
Οι κυρώσεις προκύπτουν από τις κατηγορίες παραβάσεων που ορίζει ο Ν. 5209/2025.