Θλίψη στον χώρο των εικαστικών και των γραμμάτων προκάλεσε η είδηση του θανάτου του Χρήστου Μαρκίδη. Ο γνωστός ζωγράφος και ποιητής βρέθηκε χωρίς τις αισθήσεις του το απόγευμα της Δευτέρας 24 Αυγούστου, μέσα στο διαμέρισμά του στα Εξάρχεια.
Ο Χρήστος Μαρκίδης ήταν 72 ετών και είχε διαγράψει μια μακρά πορεία στη ζωγραφική και στην ποίηση, παρουσιάζοντας το έργο του σε δεκάδες ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, ενώ είχε εκδώσει πολυάριθμες ποιητικές συλλογές και δοκίμια για την τέχνη.
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, εντοπίστηκε απαγχονισμένος και τα μέχρι στιγμής στοιχεία εξετάζονται από τις Αρχές στο πλαίσιο της εκδοχής της αυτοχειρίας. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και τα ακριβή αίτια του θανάτου του θα αποσαφηνιστούν από την προβλεπόμενη διαδικασία.
Οι Αρχές ερευνούν τις συνθήκες του θανάτου του
Οι αρμόδιες υπηρεσίες συγκεντρώνουν και αξιολογούν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία από το διαμέρισμα του καλλιτέχνη, προκειμένου να εξακριβωθούν με ακρίβεια οι συνθήκες κάτω από τις οποίες έχασε τη ζωή του.
Μέχρι την ολοκλήρωση της έρευνας δεν μπορούν να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα, ενώ αναμένονται τα αποτελέσματα των προβλεπόμενων εξετάσεων και οι επίσημες διαπιστώσεις των Αρχών.
Ποιος ήταν ο Χρήστος Μαρκίδης
Ο Χρήστος Μαρκίδης γεννήθηκε στη Δράμα το 1954. Σπούδασε ζωγραφική, νωπογραφία, ιστορία της τέχνης, ρυθμολογία και παιδαγωγική ψυχολογία στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, από το 1974 έως το 1979.
Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του έζησε και εργάστηκε για ένα διάστημα στο Παρίσι. Από το 1985 έως το 1988 υπήρξε υπότροφος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, με αντικείμενο την εκπόνηση συγκεκριμένου καλλιτεχνικού έργου στην Ελλάδα.
Κατά τη διάρκεια της καλλιτεχνικής του πορείας παρουσίασε τη δουλειά του σε δεκαπέντε ατομικές εκθέσεις. Ανάμεσά τους ήταν οι εκθέσεις στην Γκαλερί Νέες Μορφές στην Αθήνα το 1984, το 1987 και το 1990, στην Γκαλερί Ζαλοκώστα 7 το 1987 και στην Αίθουσα Τέχνης Αγκάθι το 1992.
Ακολούθησαν εκθέσεις στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών το 1995 και το 2001, στον Χώρο Τέχνης 24 το 1995, στη Ζ. Αθανασιάδου Art Gallery στη Θεσσαλονίκη το 1996, στο Πολύεδρο της Πάτρας και στην Γκαλερί Titanium της Αθήνας το 1997.
Έργα του παρουσιάστηκαν επίσης στην Αίθουσα Τέχνης Παρατηρητής στη Θεσσαλονίκη το 2002, στην Thanassis Frissiras Gallery στην Αθήνα το 2007, στην Gallery 7 το 2022 και στην αναδρομική έκθεση του Art Project Space το 2025.
Παράλληλα, συμμετείχε σε περισσότερες από 70 ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, αποκτώντας μια σταθερή παρουσία στον χώρο της σύγχρονης ελληνικής τέχνης.
Η ανθρώπινη μορφή στο επίκεντρο της ζωγραφικής του
Στη θεματολογία του Χρήστου Μαρκίδη κυριαρχούσαν από νωρίς οι προσωπογραφίες, η ανθρώπινη μορφή σε διαφορετικές παραλλαγές και οι νεκρές φύσεις. Ήταν θέματα στα οποία επέστρεφε συχνά, αναζητώντας νέους τρόπους έκφρασης και ερμηνείας.
Ιδιαίτερη σημασία στο έργο του είχε η σχέση της ανθρώπινης φιγούρας με τον χώρο, καθώς και η έντονη εκφραστική φόρτιση των προσώπων.
Η συχνή χρήση σκούρων αποχρώσεων και η ιδιαίτερη επεξεργασία των χρωμάτων υπογράμμιζαν τον συμβολικό ή μεταφυσικό ρόλο του φωτός. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούσε μια υποβλητική ατμόσφαιρα, στην οποία ήταν εμφανείς οι αναφορές σε μορφές και ρεύματα της καλλιτεχνικής παράδοσης.
Η πορεία του στην ποίηση και στο δοκίμιο
Από το 1992 κείμενα και ποιήματα του Χρήστου Μαρκίδη δημοσιεύονταν σε λογοτεχνικά περιοδικά, ενώ παράλληλα ανέπτυξε πλούσια συγγραφική δραστηριότητα.
Ανάμεσα στα ποιητικά βιβλία του περιλαμβάνονται τα «Μονόζυγο – Τέσσερα Σχεδιάσματα» από τις εκδόσεις Διάττων το 1999, «Έως» από τις ίδιες εκδόσεις το 2001 και «Άτια στο σκοτεινό νερό» από τις Εκδόσεις του Φοίνικα το 2003, το οποίο κυκλοφόρησε εκτός εμπορίου.
Ακολούθησαν τα έργα «Αμώεν» από τις εκδόσεις Εριφύλη το 2004, «Κιννάβαρι» από την Άγρα το 2009, «Δράκων κατήλθες» από τις εκδόσεις Τυπωθήτω – Λάλον Ύδωρ το 2013 και «Έρεβος ή το άλλο φως» από τις Εκδόσεις του Φοίνικα το 2020.
Το 2023 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αρμός η συγκεντρωτική έκδοση «Ποιήματα 1999-2020».
Στο δοκιμιακό του έργο περιλαμβάνονται τα βιβλία «Επτά κείμενα περί Τέχνης», που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις του Φοίνικα το 2002, και «Κατάματα», το οποίο εκδόθηκε από τον Γαβριηλίδη το 2005 και το 2014 και από τον Αρμό το 2022.
Τον Σεπτέμβριο του 2022 κυκλοφόρησε σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων το CD «Γενέθλια Ζέμπρα», με τον ίδιο στην ποίηση και την απαγγελία και τον Γιάννη Μουρτζόπουλο στη μουσική και την επεξεργασία του ήχου.
Το 2025 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αρμός το λεύκωμα «Χρήστος Μαρκίδης, Ζωγραφική-Σχέδια», παρουσιάζοντας ένα ευρύ μέρος της εικαστικής δημιουργίας του.
Η τελευταία δημόσια ανάρτησή του
Το πρωί της Δευτέρας 24 Αυγούστου, περίπου στις 9, ο Χρήστος Μαρκίδης είχε κοινοποιήσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα απόσπασμα του ποιητή Νίκου Καρούζου, το οποίο αναφερόταν στη γέννηση, στην ύπαρξη και στην ανθρώπινη ζωή.
«Η γέννηση είναι παγίδα. Εντελώς αινιγματική παγίδα, γιατί, όταν κανείς βγαίνει από το σώμα της μάνας του, προκαλεί η εικόνα αυτή εντύπωση απελευθέρωσης. Εντούτοις, όταν βγαίνει απ’ το σώμα της μάνας του, το παιδί μπαίνει στην παγίδα. Στην τρομερή παγίδα της ύπαρξης».
Μαζί με το απόσπασμα του Νίκου Καρούζου είχε κοινοποιήσει και την ταινία «Persona» του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν. Η ανάρτηση αποτελεί την τελευταία γνωστή δημόσια δραστηριότητά του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορεί να συνδεθεί αυτομάτως με τις συνθήκες του θανάτου του.
Η ταινία του 1966 θεωρείται ένα από τα πιο σύνθετα και αινιγματικά έργα του Σουηδού σκηνοθέτη. Στο επίκεντρο βρίσκονται δύο γυναίκες, η ηθοποιός Ελίζαμπετ Βόγλερ και η νοσοκόμα Άλμα, των οποίων οι ταυτότητες αρχίζουν σταδιακά να συγχέονται.
Η λέξη «persona» παραπέμπει στη μάσκα που χρησιμοποιούσαν οι ηθοποιοί στο αρχαίο θέατρο. Στο έργο του Μπέργκμαν συνδέεται με την ταυτότητα, το προσωπείο και την απόσταση ανάμεσα σε όσα προβάλλει ένας άνθρωπος προς τα έξω και σε όσα πραγματικά αισθάνεται ή είναι.