Με σαφές μήνυμα προς την Τουρκία αλλά χωρίς να ανεβάσει τους τόνους εμφανίστηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Ο πρωθυπουργός επέμεινε στον διάλογο και στο Διεθνές Δίκαιο, έθεσε εκ νέου το ζήτημα του casus belli και ξεκαθάρισε ότι οι ελληνικοί ενεργειακοί σχεδιασμοί στην Ανατολική Μεσόγειο θα συνεχιστούν.
Η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών κινήθηκε σε χαμηλούς τόνους όσον αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, χωρίς όμως να εγκαταλείπει καμία από τις πάγιες ελληνικές θέσεις.
Ο πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας, ενώ επανέφερε μπροστά στο διεθνές ακροατήριο το θέμα της τουρκικής απειλής πολέμου, του γνωστού casus belli. Η αναφορά αυτή βρίσκεται σε συνέχεια της δημόσιας θέσης που έχει διατυπώσει επανειλημμένα τους τελευταίους μήνες.
Η επιλογή του συγκεκριμένου ύφους είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Αθήνα θέλησε να προβάλει τη θέση ότι επιδιώκει τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας με την Άγκυρα, χωρίς να αφήνει αναπάντητες τις διαφορές που εξακολουθούν να υπάρχουν.
«Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία μας»
Αναφερόμενος ευθέως στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας, ο πρωθυπουργός τόνισε την ανάγκη να διατηρηθεί το κλίμα χαμηλής έντασης και να συνεχιστεί ο διάλογος.
«Τα τελευταία τρία χρόνια, καταβάλλουμε συνεχή προσπάθεια για τη βελτίωση των σχέσεών μας, την ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης και τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας, προκειμένου να αποτρέψουμε την κλιμάκωση των εντάσεων που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες κρίσεις. Πρόκειται για μια ευαίσθητη σχέση, η οποία φέρει το βάρος της ιστορίας» δήλωσε ο πρωθυπουργός.
«Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία μας. Είμαστε προορισμένοι να ζούμε δίπλα-δίπλα», πρόσθεσε.
Η Αθήνα εξακολουθεί να θεωρεί ότι η μόνη μείζων εκκρεμής διαφορά που μπορεί να οδηγηθεί σε διευθέτηση αφορά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Το αυστηρό μήνυμα για το casus belli
Παρότι απέφυγε τη συγκρουσιακή ρητορική, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέφερε στο διεθνές ακροατήριο την τουρκική απειλή πολέμου.
«Ο διάλογος είναι απαραίτητος για την ειρήνη και την ευημερία, ωστόσο δεν μπορεί να συνυπάρχει με μονομερείς ενέργειες που αμφισβητούν τη διεθνή έννομη τάξη, ούτε μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με απειλές πολέμου ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο» τόνισε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός, τονίζοντας ότι το casus belli «ενέχει και τον κίνδυνο υπονόμευσης της σταθερότητας της ευρύτερης περιοχής».
Η θέση της ελληνικής κυβέρνησης παραμένει ότι η απειλή πολέμου του 1995 πρέπει να αρθεί, με τον πρωθυπουργό να έχει χαρακτηρίσει στο παρελθόν το casus belli ασύμβατο με το κλίμα καλής γειτονίας που επιδιώκουν οι δύο χώρες.
«Είμαστε μια χώρα που χτίζει γέφυρες»
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο πρωθυπουργός και στους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αναφέρθηκε στο έργο GREGY, το οποίο σχεδιάζεται να συνδέσει ενεργειακά την Αίγυπτο με την Ευρώπη μέσω Ελλάδας, αλλά και στον Great Sea Interconnector, που αφορά τη διασύνδεση της Κύπρου με τα ευρωπαϊκά ηλεκτρικά δίκτυα.
Η ελληνική κυβέρνηση παρουσιάζει τα συγκεκριμένα έργα ως τμήμα μιας ευρύτερης στρατηγικής που θέλει την Ελλάδα ενεργειακό κόμβο ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή.
«Είμαστε μια χώρα που χτίζει γέφυρες. Δεν είμαστε ταραχοποιοί» σημείωσε με έμφαση ο πρωθυπουργός.
«Φιλοδοξία μας είναι να μετουσιώσουμε τη μοναδική μας θέση σε ισχυρότερους δεσμούς μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής, του Κόλπου και της Βόρειας Αφρικής. Για τον λόγο αυτό, επενδύουμε σε μια νέα γενιά έργων συνδεσιμότητας» πρόσθεσε.
Το μήνυμα για το Κυπριακό
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και στο Κυπριακό, επιμένοντας στη θέση της Αθήνας υπέρ της επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι, 52 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή του 1974 και τη συνεχιζόμενη διαίρεση της Κύπρου, το ζήτημα παραμένει ανοικτό και συνδέεται άμεσα με την αξιοπιστία των αποφάσεων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Έχοντας συναντηθεί νωρίτερα με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στις προσπάθειες για επανέναρξη των συνομιλιών.
«Και ελπίζουμε ειλικρινά ότι μπορεί να επιτευχθεί πρόοδος κατά τη διάρκεια της θητείας του που απομένει. Και αναμένουμε ότι αυτές οι προσπάθειες θα συνεχιστούν υπό τον διάδοχό του. Για τα Ηνωμένα Έθνη, η Κύπρος παραμένει μια λυδία λίθος της αξιοπιστίας της» τόνισε ο Κ. Μητσοτάκης.
Η συνολική γραμμή της ομιλίας ήταν να παρουσιαστεί η Ελλάδα ως δύναμη σταθερότητας και συνεργασίας στην περιοχή, με ανοιχτή πόρτα στον διάλογο με την Τουρκία, αλλά ταυτόχρονα με σαφείς κόκκινες γραμμές σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων, Διεθνούς Δικαίου και στο casus belli.