Γιατί η βενζίνη στην Κύπρο κοστίζει αισθητά λιγότερο, ενώ προέρχεται από τα ίδια ελληνικά διυλιστήρια; Το ερώτημα αυτό απασχολεί ολοένα και περισσότερους οδηγούς, ειδικά την ώρα που οι τιμές στην Ελλάδα ανεβαίνουν συνεχώς.
Η εικόνα που επικρατεί σήμερα στα πρατήρια θυμίζει πραγματικά σκηνικό οικονομικής πίεσης.
Οι Έλληνες οδηγοί βλέπουν την αμόλυβδη να πλησιάζει τα 2 ευρώ το λίτρο, με τις αυξήσεις να διαδέχονται η μία την άλλη λόγω της έντασης στη Μέση Ανατολή. Την ίδια στιγμή όμως, στην Κύπρο, η τιμή της βενζίνης παραμένει περίπου στα 1,30 ευρώ, παρότι η χώρα προμηθεύεται καύσιμα από την Ελλάδα.
Δείτε το βίντεο:
Το παράδοξο είναι εμφανές: πώς γίνεται ένα προϊόν που παράγεται στην Ελλάδα, μεταφέρεται σε πόλεις όπως η Λευκωσία και η Λεμεσός με επιπλέον κόστος, να πωλείται έως και 70 λεπτά φθηνότερα σε σχέση με την Αθήνα;
Η εξήγηση δεν βρίσκεται ούτε στο πετρέλαιο ούτε στην αγορά, αλλά κυρίως στις πολιτικές αποφάσεις που λαμβάνονται. Και αυτή η διαφορά δεν είναι απλώς οικονομική – είναι βαθιά κοινωνική.
Οι φόροι που ανεβάζουν την τιμή στην Ελλάδα
Η βασική αιτία για τις υψηλές τιμές στην Ελλάδα είναι ξεκάθαρη: η φορολογία.
Στη χώρα μας, το μεγαλύτερο μέρος της τιμής που πληρώνει ο οδηγός δεν αφορά το ίδιο το καύσιμο, αλλά καταλήγει στο κράτος. Περίπου το 60% της τελικής τιμής αποτελείται από φόρους και επιβαρύνσεις.
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα, ενώ πάνω σε αυτόν προστίθεται και ΦΠΑ 24%. Αυτό σημαίνει ότι επιβάλλεται φόρος ακόμη και πάνω στον ίδιο τον φόρο – μια πρακτική που ανεβάζει ακόμη περισσότερο την τελική τιμή.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το ρεζερβουάρ του οδηγού να γίνεται ουσιαστικά πηγή κρατικών εσόδων, την ώρα που το διαθέσιμο εισόδημα πιέζεται όλο και περισσότερο.
Το μοντέλο της Κύπρου που κρατά χαμηλά τις τιμές
Στην Κύπρο, η προσέγγιση είναι διαφορετική.
Παρότι πρόκειται για νησιωτική χώρα που εξαρτάται πλήρως από εισαγωγές καυσίμων, καταφέρνει να κρατά τις τιμές σε χαμηλότερα επίπεδα. Αυτό οφείλεται κυρίως στη χαμηλότερη φορολογία.
Ο ΦΠΑ είναι στο 19%, ενώ ο ΕΦΚ είναι σημαντικά μειωμένος σε σχέση με την Ελλάδα. Επιπλέον, όταν οι διεθνείς τιμές ανεβαίνουν, η κυπριακή κυβέρνηση έχει δείξει ότι προχωρά σε προσωρινές μειώσεις φόρων για να περιορίσει την επιβάρυνση των πολιτών.
Με αυτόν τον τρόπο, μπορεί να εισπράττει λιγότερα έσοδα, αλλά διατηρεί την αγορά σε ισορροπία και περιορίζει τις πιέσεις στον πληθωρισμό.
Μύθοι για μεταφορικά και γεωπολιτικούς κινδύνους
Συχνά ακούγεται ότι οι υψηλές τιμές στην Ελλάδα οφείλονται στα μεταφορικά ή στη γεωγραφία της χώρας.
Ωστόσο, αυτό το επιχείρημα δεν στέκει όταν συγκρίνουμε την Ελλάδα με την Κύπρο. Η Κύπρος βρίσκεται πιο κοντά σε περιοχές έντασης και αντιμετωπίζει αντίστοιχους κινδύνους, αλλά δεν παρουσιάζει τις ίδιες αυξήσεις.
Τα ελληνικά διυλιστήρια πωλούν καύσιμα στην Κύπρο σε διεθνείς τιμές. Παρ’ όλα αυτά, οι Έλληνες πληρώνουν πολύ περισσότερο για το ίδιο προϊόν.
Η διαφορά των 50 έως 70 λεπτών ανά λίτρο αντικατοπτρίζει κυρίως τις επιλογές της οικονομικής πολιτικής και την εξάρτηση από τη φορολογία ως βασική πηγή εσόδων.
Δείτε το βίντεο:
Γιατί το θέμα δεν είναι μόνο οικονομικό
Το ζήτημα της βενζίνης πλέον ξεφεύγει από τα όρια της αγοράς και αγγίζει την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής.
Όταν ο Έλληνας οδηγός πληρώνει σχεδόν τα διπλά σε σχέση με έναν Κύπριο, το αίσθημα αδικίας μεγαλώνει. Δεν πρόκειται απλώς για αριθμούς, αλλά για πραγματική πίεση στο εισόδημα.
Η κυβέρνηση καλείται να δώσει απαντήσεις. Δεν αρκεί πλέον η επίκληση της διεθνούς κρίσης ή των γεωπολιτικών εξελίξεων. Το βασικό ερώτημα παραμένει:
Γιατί μια χώρα που παράγει το καύσιμο, το πουλά ακριβότερα στους πολίτες της από ό,τι σε όσους το εισάγουν;
Οι απαντήσεις μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να πείθουν τους οδηγούς, που βλέπουν καθημερινά το κόστος να αυξάνεται και το πορτοφόλι τους να αδειάζει.