Καιρός: Προειδοποίηση Ιταλών μετεωρολόγων για την Ελλάδα – «Προσέξτε το μελτέμι»
Έως και τα 9 μποφόρ μπορεί να φτάσει το μελτέμι σε ευάλωτες περιοχές του Αιγαίου, με τους Ιταλούς μετεωρολόγους να προειδοποιούν για πολύ ισχυρές ριπές και έντονο κυματισμό μέχρι την Κυριακή.
Το μελτέμι είναι ο χαρακτηριστικός ξηρός και δροσερός άνεμος που εμφανίζεται κάθε καλοκαίρι στο Αιγαίο, επηρεάζοντας μεγάλο μέρος της Ελλάδας.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό ατμοσφαιρικό φαινόμενο, το οποίο διαμορφώνει το μικροκλίμα της ανατολικής Μεσογείου. Από τη μία προσφέρει πολύτιμη ανακούφιση από τον καύσωνα, από την άλλη όμως μπορεί να δημιουργήσει επικίνδυνες συνθήκες στη θάλασσα.
Πώς δημιουργείται το μελτέμι
Η δημιουργία του οφείλεται στη μεγάλη διαφορά πίεσης που αναπτύσσεται κάθε καλοκαίρι ανάμεσα σε δύο ισχυρά βαρομετρικά συστήματα.
Στη μία πλευρά βρίσκεται ο αντικυκλώνας που εγκαθίσταται πάνω από τα Βαλκάνια και την κεντρική και ανατολική Ευρώπη. Στην άλλη πλευρά βρίσκεται το βαθύ χαμηλό βαρομετρικό, το οποίο παραμένει σταθερό πάνω από τη Μικρά Ασία και τη Μέση Ανατολή.
Αυτή η «σύγκρουση» των πιέσεων δημιουργεί ένα ισχυρό ρεύμα αέρα, το οποίο μεταφέρει ψυχρότερες αέριες μάζες από τη Μαύρη Θάλασσα. Οι άνεμοι περνούν με μεγάλη ταχύτητα από τα στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων και στη συνέχεια εισέρχονται στο Αιγαίο.
Εκεί, εξαιτίας της μορφολογίας των νησιών αλλά και της περιστροφής της Γης, μετατρέπονται από βορειοανατολικούς σε βόρειους και βορειοδυτικούς.
Το αποτέλεσμα είναι ένας άνεμος που διατηρεί καθαρό τον ουρανό και περιορίζει τη θερμοκρασία, αλλά συχνά μετατρέπει το Αιγαίο σε μια δύσκολη και επικίνδυνη θάλασσα για τη ναυσιπλοΐα.
Ισχυρό μελτέμι έως την Κυριακή – Πού θα φτάσει τα 9 μποφόρ
Σήμερα, Πέμπτη 30 Ιουλίου, το μελτέμι ενισχύεται σημαντικά, καθώς οι ατμοσφαιρικές συνθήκες ευνοούν την επιτάχυνση των βόρειων ανέμων.
Οι προγνωστικοί χάρτες αποτυπώνουν ένα «μπλοκαρισμένο» μοτίβο στην ατμόσφαιρα, το οποίο διατηρεί έντονη τη ροή των βοριάδων προς το Αιγαίο.
Σύμφωνα με τα δελτία της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, η επικινδυνότητα στη θάλασσα είναι ιδιαίτερα αυξημένη, κυρίως στο ανατολικό και το νότιο Αιγαίο.
Η ένταση των ανέμων αναμένεται να φτάσει τα 7 με 8 μποφόρ, ενώ τοπικά δεν αποκλείεται να αγγίξει ακόμη και τα 9 μποφόρ. Στις περισσότερο ευάλωτες περιοχές περιλαμβάνονται το στενό του Καφηρέα, γνωστό ως Κάβο Ντόρο, αλλά και οι θαλάσσιες περιοχές γύρω από την Κρήτη, τη Νάξο και την Κάρπαθο.
Η καλοκαιρινή αυτή «κακοκαιρία» θα επιμείνει και τις επόμενες ημέρες, καθώς το μελτέμι θα παραμείνει ισχυρό.
Την Παρασκευή 31 Ιουλίου, οι υψηλές πιέσεις πάνω από την Ευρώπη θα εξακολουθήσουν να συντηρούν τη μεγάλη βαροβαθμίδα που τροφοδοτεί τους ανέμους.
Οι βοριάδες θα διατηρηθούν ενισχυμένοι και το Σάββατο 1 Αυγούστου, ενώ, σύμφωνα με τα διαθέσιμα προγνωστικά στοιχεία, η ένταση του φαινομένου θα συνεχιστεί και την Κυριακή 2 Αυγούστου.
Οι θάλασσες του Αιγαίου θα παραμείνουν ιδιαίτερα ταραγμένες. Ναυτιλλόμενοι, ταξιδιώτες και λουόμενοι θα πρέπει να δείξουν αυξημένη προσοχή, ακολουθώντας τις οδηγίες των αρμόδιων Αρχών.
Από πού προέρχεται η λέξη μελτέμι
Πίσω από την ονομασία του διάσημου ελληνικού ανέμου κρύβεται μια ενδιαφέρουσα ιστορία που χάνεται στους αιώνες.
Η προέλευση της λέξης «μελτέμι» έχει απασχολήσει τους γλωσσολόγους, χωρίς να υπάρχει απόλυτη συμφωνία. Η επικρατέστερη εκδοχή συνδέει τον όρο με την τουρκική λέξη «meltem», η οποία χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει έναν ισχυρό εποχικό άνεμο.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια διαφορετική θεωρία. Σύμφωνα με αυτή, η λέξη προέρχεται από τη βενετσιάνικη φράση «mal tempo», που σημαίνει «κακός καιρός».
Οι Βενετοί ναυτικοί, οι οποίοι ταξίδευαν για αιώνες στο Αιγαίο για εμπορικούς σκοπούς, φοβούνταν τις απότομες μεταβολές του ανέμου και τις δύσκολες συνθήκες που προκαλούσε στη θάλασσα.
Στην αρχαία Ελλάδα, το μελτέμι ήταν γνωστό ως «Ετησίες» (ἐτησίαι), δηλαδή «ετήσιοι άνεμοι». Η ονομασία προέρχεται από τη λέξη «έτος», καθώς οι αρχαίοι Έλληνες είχαν διαπιστώσει ότι οι συγκεκριμένοι άνεμοι εμφανίζονταν σχεδόν κάθε χρόνο την ίδια περίοδο.
Ο μύθος των Ετησίων ανέμων και ο Αρισταίος
Το μελτέμι δεν είναι μόνο ένα φυσικό φαινόμενο, καθώς κατέχει ξεχωριστή θέση και στην ελληνική μυθολογία.
Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, η εμφάνιση των Ετησίων ανέμων συνδέεται με τον Αρισταίο, γιο του θεού Απόλλωνα και της νύμφης Κυρήνης. Ο Αρισταίος θεωρούνταν θεότητα της γεωργίας και της κτηνοτροφίας.
Ο μύθος αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η ανατολή του Σείριου, του λαμπρότερου άστρου στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός, προκαλούσε αφόρητη ζέστη, παρατεταμένη ξηρασία και μεγάλες καταστροφές στις καλλιέργειες.
Οι κάτοικοι των νησιών του Αιγαίου, αντιμέτωποι με τον καύσωνα και την έντονη ανομβρία, ζήτησαν τη βοήθεια του Αρισταίου.
Εκείνος ταξίδεψε στην Κέα, πραγματοποίησε θυσίες προς τιμήν του Δία και του Σείριου και, σύμφωνα με τον μύθο, κατάφερε να εξασφαλίσει τη θεϊκή παρέμβαση.
Ο Δίας, θέλοντας να ανακουφίσει τους ανθρώπους από την ακραία ζέστη, έστειλε δροσερούς βόρειους ανέμους, οι οποίοι φυσούσαν για σαράντα συνεχόμενες ημέρες.
Χιλιάδες χρόνια αργότερα, το μελτέμι παραμένει αναπόσπαστο μέρος του ελληνικού καλοκαιριού. Προσφέρει ανάσα δροσιάς στις θερμότερες ημέρες του χρόνου, αλλά παράλληλα υπενθυμίζει τη δύναμη της φύσης σε όσους ταξιδεύουν ή κολυμπούν στο Αιγαίο.