Η εξόντωση του διαβόητου «Ελ Μέντσο» προκάλεσε σοκ στο Μεξικό, με τις Αρχές να αποκαλύπτουν ότι το νήμα της υπόθεσης δεν το βρήκαν στα χρήματα ή στα ναρκωτικά, αλλά στην προσωπική του ζωή.
Λεπτομέρειες για την επιχείρηση που οδήγησε στον θάνατο του πιο καταζητούμενου αρχηγού καρτέλ ναρκωτικών του Μεξικού έδωσαν στη δημοσιότητα κορυφαίοι αξιωματούχοι ασφαλείας. Όπως ανέφεραν, για να φτάσουν στον βαρόνο των ναρκωτικών δεν ακολούθησαν διαδρομές χρημάτων ή φορτία ουσιών. Αντίθετα, εντόπισαν και παρακολούθησαν την ερωμένη του.
Σύμφωνα με τις Αρχές, εκείνη τους οδήγησε στα ορεινά και δασώδη σημεία της πολιτείας Χαλίσκο, στο εξοχικό καταφύγιο όπου ο Νεμέσιο Οσεγκέρα –ο διαβόητος ηγέτης του καρτέλ, γνωστός ως «Ελ Μέντσο»– κρυβόταν τουλάχιστον από την Παρασκευή.
Άμεσα τέθηκε σε εφαρμογή ένα σχέδιο υψηλού ρίσκου για τη σύλληψη του επικεφαλής του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG), ενός άνδρα που εδώ και χρόνια θεωρείται από τους πιο σκληρούς και αδίστακτους εγκληματίες της χώρας, όπως δήλωσαν Μεξικανοί αξιωματούχοι σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα.
«Η επιχείρηση κορυφώθηκε με μια σφοδρή ανταλλαγή πυροβολισμών, κατά την οποία σκοτώθηκαν αρκετοί ύποπτοι ως μέλη του καρτέλ και, μέχρι το πρωί της Κυριακής, ο κ. Οσεγκέρα ήταν νεκρός, αφού τραυματίστηκε θανάσιμα σε ανταλλαγή πυροβολισμών με τις μεξικανικές αρχές», ανέφερε η κυβέρνηση.
Όταν η είδηση του θανάτου του έγινε γνωστή, το Μεξικό κυριολεκτικά εξερράγη.
Η θεαματική επιχείρηση μοιάζει να αποτελεί μια μεγάλη επιτυχία στη νέα στρατηγική του Μεξικού απέναντι στα καρτέλ ναρκωτικών, κάτι που ενδεχομένως να μειώσει και την πίεση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει ακόμη και με επιθέσεις στο μεξικανικό έδαφος κατά των εγκληματικών οργανώσεων. Ωστόσο, βύθισε επίσης τη χώρα στο χάος, καθώς ένοπλες ομάδες αντέδρασαν βίαια σε 20 από τις 32 πολιτείες. Επιθέσεις σε δυνάμεις ασφαλείας, μπλόκα σε αυτοκινητόδρομους και εμπρησμοί προκάλεσαν γενικευμένη αναστάτωση.
Αεροπορικές και λεωφορειακές εταιρείες ακύρωσαν δρομολόγια, εγκλωβίζοντας επιβάτες, ανάμεσά τους και χιλιάδες τουρίστες σε παραθαλάσσιες περιοχές όπως το Πουέρτο Βαγιάρτα, μεγάλο θέρετρο στις ακτές του Ειρηνικού. Οι Αρχές κάλεσαν τους πολίτες να παραμείνουν στα καταλύματά τους, ενώ στον ορίζοντα υψώνονταν πυκνοί καπνοί από φλεγόμενες περιοχές.
Ο στρατηγός Ρικάρντο Τρεβίγια Τρέχο, υπουργός Άμυνας του Μεξικού, παρουσίασε αναλυτικά την εκδοχή της κυβέρνησης για την επιδρομή στη συνέντευξη Τύπου της Δευτέρας. Συγκινημένος, μίλησε για τις απώλειες στις δυνάμεις ασφαλείας. «Εκπλήρωσαν την αποστολή τους», είπε. «Τι δείξαμε; Τη δύναμη του μεξικανικού κράτους».
Μέχρι το απόγευμα της Δευτέρας, η εικόνα έδειχνε ότι η τάξη είχε σε μεγάλο βαθμό αποκατασταθεί.
Στην καθιερωμένη πρωινή της ενημέρωση, η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, ανέφερε ότι τα οδοφράγματα στις εθνικές οδούς είχαν απομακρυνθεί. Παρ’ όλα αυτά, σε αρκετές περιοχές η ένταση παρέμενε. Σχολεία και επιχειρήσεις σε ορισμένες από τις πιο πληγείσες ζώνες δεν άνοιξαν, ενώ πολλοί κάτοικοι προτίμησαν να μείνουν στα σπίτια τους. «Το πιο σημαντικό πράγμα αυτή τη στιγμή είναι να διασφαλίσουμε την ειρήνη και την ασφάλεια για ολόκληρο τον πληθυσμό του Μεξικού», δήλωσε η Σέινμπαουμ.
Πώς στήθηκε η επιχείρηση για τον «Ελ Μέντσο»
Ο Οσεγκέρα είχε ιδρύσει το καρτέλ Χαλίσκο πριν από περίπου 15 χρόνια, όταν αποσχίστηκε από το αντίπαλο καρτέλ Σιναλόα. Το δίκτυό του δραστηριοποιούνταν στη διακίνηση ναρκωτικών, σε εκβιασμούς, απαγωγές και στη λαθραία μεταφορά μεταναστών. Ο ίδιος ήταν διαβόητος για τις επιθέσεις κατά των δυνάμεων ασφαλείας και για τον εκφοβισμό τοπικών κοινωνιών. Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ είχε επικηρύξει τον εντοπισμό του με αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων.
Ο θάνατός του αποτελεί την πρώτη περίπτωση τα τελευταία χρόνια που ο μεξικανικός στρατός εξόντωσε τόσο υψηλόβαθμο αρχηγό καρτέλ.
Η επιχείρηση ξεκίνησε την Παρασκευή, όταν οι μεξικανικές μυστικές υπηρεσίες εντόπισαν έναν άνδρα που συνδεόταν με μία από τις «ρομαντικές συντρόφους» του Οσεγκέρα, όπως την αποκάλεσε ο στρατηγός Τρεβίγια, σύμφωνα με τους New York Times. Ο άνδρας φέρεται να μετέφερε τη γυναίκα για να συναντήσει τον Οσεγκέρα στην Ταπάλπα, στην πολιτεία Χαλίσκο, περιοχή όπου το καρτέλ έχει ισχυρή παρουσία.
«Την επόμενη μέρα, η γυναίκα έφυγε από την καλύβα, αλλά ο Οσεγκέρα έμεινε πίσω με την ομάδα ασφαλείας του», είπε ο στρατηγός Τρεβίγια. Από εκείνη τη στιγμή, οι ειδικές δυνάμεις άρχισαν να οργανώνουν τη σύλληψή του.
Τα ξημερώματα της Κυριακής, οι δυνάμεις κινήθηκαν προς τη μικρή πόλη της Ταπάλπα. Μόλις έγινε αντιληπτή η παρουσία τους, ο Τρεβίγια ανέφερε ότι ο Οσεγκέρα επιχείρησε να διαφύγει και ακολούθησε σφοδρή μάχη ανάμεσα στους στρατιώτες και την προσωπική του φρουρά.
«Οι συνεργάτες του είχαν μεγάλη ποσότητα όπλων», είπε ο στρατηγός Τρεβίγια, διευκρινίζοντας ότι εντοπίστηκαν επτά μακρύκαννα όπλα και δύο εκτοξευτές ρουκετών. «Ήταν μια πολύ βίαιη επίθεση», πρόσθεσε. Οι μεξικανικές δυνάμεις αντεπιτέθηκαν και οκτώ ύποπτοι ως μέλη του καρτέλ σκοτώθηκαν.
Κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής πυρών, ο Οσεγκέρα και δύο από τους φρουρούς του τραυματίστηκαν σοβαρά. Οι δυνάμεις ασφαλείας κατάφεραν να εντοπίσουν την ομάδα και να τους μεταφέρουν με ελικόπτερο.
Ωστόσο, ο Οσεγκέρα και οι δύο φρουροί του υπέκυψαν στα τραύματά τους κατά τη μεταφορά τους σε ιατρική μονάδα στη Γκουανταλαχάρα, όπως δήλωσε ο στρατηγός Τρεβίγια. Στη συνέχεια, τα πτώματά τους μεταφέρθηκαν στην Πόλη του Μεξικού.
Συνολικά, οι Αρχές ανακοίνωσαν ότι συνελήφθησαν 70 άτομα και σκοτώθηκαν 34 ύποπτοι ως μέλη του καρτέλ στις ταραχές που ξέσπασαν σε όλη τη χώρα την Κυριακή. Ανάμεσα στους νεκρούς ήταν και 25 μέλη της εθνικής φρουράς. Τοπικά μέσα ανέφεραν επίσης ότι μία έγκυος γυναίκα έχασε τη ζωή της, όταν βρέθηκε σε ανταλλαγή πυροβολισμών.
Ο Αντόνιο Μοράλες Ντίαζ, δήμαρχος της Ταπάλπα, δήλωσε τη Δευτέρα ότι δεν γνώριζε πως ο διαβόητος αρχηγός του καρτέλ διέμενε στην περιοχή. «Η πόλη είναι τουριστικός προορισμός για όσους αναζητούν μια απόδραση στην εξοχή ή πεζοπορία στο δάσος», ανέφερε.