Το εορτολόγιο της 5ης Μαρτίου είναι συνδεδεμένο με τη μνήμη σημαντικών μορφών της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ένας άγιος με ένα όνομα ιδιαίτερο και σπάνιο, το οποίο ακούγεται λιγότερο συχνά σήμερα αλλά έχει βαθιά ιστορία και πνευματική σημασία.
Σήμερα Πέμπτη, 5 Μαρτίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο τιμάται η μνήμη των Αγίου Κόνωνος, Αγίου Αρχελάου και μαρτύρων, Αγίων Ευλαμπίου και Ευλογίου.Τα ονόματα που γιορτάζουν σήμερα είναι τα εξής:
- Αρχέλαος,
- Ευλόγιος,
- Ευλογής,
- Ευλογία,
- Ευλογούλα,
- Ευλογίτσα,
- Κόνων.
Άγιος Κόνων ο Ίσαυρος
Ο Άγιος Κόνων γεννήθηκε προς τα τέλη του 1ου αιώνα μ.Χ. στη Βαδινή, ένα χωριό της Ισαυρίας στη Μικρά Ασία, και έζησε την εποχή των Αποστόλων. Οι γονείς του, ο Νέστωρ και η Νάδα, ήταν αρχικά ειδωλολάτρες. Ο ίδιος όμως γνώρισε από νωρίς τη χριστιανική πίστη. Όταν οι γονείς του τον πίεσαν να παντρευτεί, εκείνος δέχθηκε με έναν ιδιαίτερο όρο: συμφώνησε με τη σύζυγό του να ζήσουν σαν αδελφοί, αφιερώνοντας τη ζωή τους στον Θεό.
Σύμφωνα με το Συναξάρι, ο Άγιος καθοδηγούνταν από τον Αρχιστράτηγο Μιχαήλ. Ο Αρχάγγελος φέρεται να τον βάπτισε, να του δίδαξε το όνομα της Αγίας Τριάδας και να του μετέδωσε τα Θεία Μυστήρια. Μέχρι το τέλος της ζωής του στεκόταν δίπλα του, ενισχύοντάς τον και χαρίζοντάς του τη χάρη να επιτελεί θαυμαστά έργα.
Η δράση και τα θαύματα του Αγίου
Ο Άγιος Κόνων κατάφερε να οδηγήσει στην πίστη του Χριστού ακόμη και τους ίδιους του τους γονείς. Ο πατέρας του, ο Νέστωρ, έφτασε μάλιστα στο σημείο να μαρτυρήσει για τον Χριστό. Παράλληλα, πολλοί ειδωλολάτρες της περιοχής πείστηκαν από το κήρυγμά του και βαπτίστηκαν χριστιανοί.
Η παράδοση αναφέρει ακόμη ότι, με τη χάρη του Θεού, ο Άγιος είχε εξουσία ακόμη και πάνω στα δαιμόνια. Κάποια από αυτά, με εντολή του, προστάτευαν τους αγρούς, ενώ άλλα τα είχε περιορίσει μέσα σε πιθάρια.
Οι διωγμοί και το τέλος της ζωής του
Η έντονη δράση του Αγίου Κόνωνος δεν άρεσε στους ειδωλολάτρες της περιοχής, οι οποίοι έβλεπαν με δυσφορία τη μεγάλη επιρροή που είχε στους κατοίκους. Κάποια στιγμή ο Άγιος μπήκε σε έναν ειδωλολατρικό ναό και προσευχήθηκε με θέρμη στον Κύριο. Τότε συνέβη κάτι που προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση: τα είδωλα του ναού καταστράφηκαν και έγιναν κομμάτια.
Το γεγονός αυτό οδήγησε στη σύλληψή του από τον άρχοντα Μάγνο, ο οποίος τον υπέβαλε σε βασανιστήρια. Όταν τελικά αφέθηκε ελεύθερος, οι χριστιανοί της περιοχής τον περιέθαλψαν με αγάπη και σεβασμό.
Δύο χρόνια αργότερα, ο Άγιος Κόνων αναπαύθηκε ειρηνικά, παραδίδοντας την ψυχή του στον Θεό.
Κατά την περίοδο της εικονομαχίας, πιστοί χριστιανοί μετέφεραν την αγία Κάρα του οσιομάρτυρα στην Πάφο. Το ιερό αυτό λείψανο φυλάσσεται μέχρι σήμερα στην Ιερά Μονή της Χρυσορροϊατίσσης, μέσα σε μια περίτεχνη σιντεφένια θήκη.
Ο Άγιος Αρχέλαος
Ο Άγιος Αρχέλαος ανήκει στους πρώτους μάρτυρες της χριστιανικής Εκκλησίας. Η ζωή του συνδέεται με τις δύσκολες εποχές των μεγάλων διωγμών κατά των χριστιανών, όταν πολλοί πιστοί υπέφεραν βασανιστήρια ή έχασαν τη ζωή τους επειδή αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την πίστη τους στον Χριστό.
Το μαρτύριο μαζί με τους άλλους χριστιανούς
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Άγιος Αρχέλαος μαρτύρησε μαζί με ακόμη 152 χριστιανούς. Παρά τις πιέσεις και τις διώξεις που αντιμετώπισαν από τις αρχές της εποχής, όλοι τους παρέμειναν σταθεροί στην πίστη τους.
Προτίμησαν να θυσιάσουν τη ζωή τους παρά να αρνηθούν τον Χριστό, δίνοντας έτσι ένα ισχυρό παράδειγμα πίστης και θάρρους.
Η τιμή της Εκκλησίας στη μνήμη του
Η θυσία τους θεωρείται σπουδαία μαρτυρία αφοσίωσης στον χριστιανισμό. Οι πρώτοι μάρτυρες της Εκκλησίας, όπως ο Άγιος Αρχέλαος και οι σύντροφοί του, ενίσχυσαν το φρόνημα των πιστών και συνέβαλαν στη διάδοση της πίστης ακόμη και σε περιόδους έντονων διωγμών.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά κάθε χρόνο τη μνήμη του Αγίου Αρχελάου και των άλλων 152 μαρτύρων στις 5 Μαρτίου. Την ίδια ημέρα γιορτάζουν όσοι φέρουν το όνομα Αρχέλαος, τιμώντας τον άγιο και το παράδειγμα πίστης και αυταπάρνησης που άφησε πίσω του.