ΕΚΤΑΚΤΟ: ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΝΕΟΣ ΑΡΧΗΓΟΣ ΤΟΥ ΙΡΑΝ

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ αναδείχθηκε νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, σε μια εξέλιξη που προκαλεί συζητήσεις για τη διαδοχή στην κορυφή της Ισλαμικής Δημοκρατίας και τον ρόλο των ισχυρών μηχανισμών εξουσίας της χώρας.

Ιρανικά μέσα: Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν

Το Σαββατοκύριακο είχαν κυκλοφορήσει ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες ότι είχε σκοτωθεί.

Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, Ιρανός πολιτικός και κληρικός και πρωτότοκος γιος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, φέρεται να εξελέγη νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν από τη Συνέλευση των Ειδικών. Την πληροφορία μεταδίδει το κανάλι Iran International, επικαλούμενο καλά ενημερωμένες πηγές.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η επιλογή του 56χρονου κληρικού έγινε έπειτα από έντονες πιέσεις και παρεμβάσεις της ηγεσίας των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίοι επιθυμούσαν να διασφαλίσουν τη συνέχιση της σκληρής πολιτικής γραμμής στην κορυφή του καθεστώτος. Η ανάδειξη του γιου του εκλιπόντος ηγέτη Αλί Χαμενεΐ ενισχύει τις συζητήσεις περί «δυναστικής διαδοχής» στην Ισλαμική Δημοκρατία, παρότι το Σύνταγμα προβλέπει ότι η Συνέλευση των Ειδικών αποφασίζει ανεξάρτητα για τον νέο Ανώτατο Ηγέτη.

Οι παρασκηνιακές διεργασίες μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ

Πηγές αναφέρουν ότι οι διαδικασίες στη Συνέλευση των Ειδικών επιταχύνθηκαν μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος άφησε κενό εξουσίας στην κορυφή του ιρανικού πολιτικού συστήματος.

Η επιλογή του Μοτζταμπά φαίνεται πως οριστικοποιήθηκε ύστερα από έντονες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις. Καθοριστικό ρόλο φέρεται να είχαν ανώτεροι αξιωματικοί των Φρουρών της Επανάστασης, καθώς και πρόσωπα που διατηρούν στενούς δεσμούς με τους μηχανισμούς ασφαλείας και τις παραστρατιωτικές δομές του καθεστώτος.

Αναλυτές στη Δύση εκτιμούν ότι η ανάδειξή του μπορεί να οδηγήσει είτε στη συνέχιση είτε ακόμη και στη σκλήρυνση της σημερινής πολιτικής στάσης απέναντι στη Δύση, καθώς ο νέος ηγέτης θεωρείται ιδιαίτερα κοντά στους πιο συντηρητικούς κύκλους της ιρανικής εξουσίας.

Ποιος είναι ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ

Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ γεννήθηκε στη Μασχάντ το 1969 και είναι γιος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και της Χαντιτζέ Μιρνταμαντί. Μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον έντονης θρησκευτικής παιδείας. Μετά την Ισλαμική Επανάσταση, η οικογένειά του μετακόμισε στην Τεχεράνη, όπου φοίτησε στο ελιτίστικο σχολείο Alavi High School, το οποίο θεωρείται «φυτώριο» στελεχών του καθεστώτος.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν – Ιράκ υπηρέτησε στους Φρουρούς της Επανάστασης, δημιουργώντας στενές σχέσεις με πρόσωπα που αργότερα θα αποτελούσαν κορυφαία στελέχη της στρατιωτικής και ασφαλιστικής ελίτ της χώρας.

Ο ρόλος του στο παρασκήνιο της εξουσίας

Παρότι δεν έχει αναλάβει ποτέ εκλεγμένο ή επίσημο κυβερνητικό αξίωμα, εδώ και χρόνια θεωρείται ένας από τους πιο ισχυρούς ανθρώπους στο περιβάλλον του Ανώτατου Ηγέτη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν «σκιώδη ισχυρό άνδρα» στο γραφείο του πατέρα του, καθώς λειτουργούσε ως στενός συνεργάτης και άτυπος «φύλακας της πύλης» του.

Διεθνείς αναφορές, αλλά και αμερικανικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν το 2019, τον παρουσίαζαν ως πρόσωπο στο οποίο ο Αλί Χαμενεΐ είχε μεταβιβάσει σημαντικό μέρος της επιρροής του. Η επιρροή αυτή εκτεινόταν κυρίως σε δίκτυα ασφαλείας, θρησκευτικά ιδρύματα και οικονομικούς πόρους που συνδέονται με το γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη.

Οι κατηγορίες και οι φόβοι για σκληρή πολιτική

Το όνομά του έχει συνδεθεί με τη στήριξη σκληροπυρηνικών πολιτικών δυνάμεων, αλλά και με την καταστολή του Πράσινου Κινήματος διαμαρτυριών το 2009. Τότε φέρεται να συνεργάστηκε στενά με το παραστρατιωτικό σώμα Μπασίτζ, καθώς και με δομές των Φρουρών της Επανάστασης.

Αυτό το προφίλ του «σκιώδους οργανωτή» των μηχανισμών ασφαλείας μέσα στην Ισλαμική Δημοκρατία έχει ενισχύσει τις ανησυχίες ότι μια πιθανή ηγεσία του θα συνεχίσει την παράδοση αυστηρής εσωτερικής καταστολής και έντονης περιφερειακής αντιπαράθεσης.

Γιατί η διαδοχή του θεωρούνταν αμφιλεγόμενη

Παρά τη σημαντική επιρροή του στο εσωτερικό του συστήματος, μέχρι πρόσφατα η προοπτική να ανέλθει στην κορυφή της εξουσίας θεωρούνταν αμφιλεγόμενη. Ένας λόγος είναι ότι θεωρείται κληρικός μεσαίας βαθμίδας και όχι κορυφαίας θρησκευτικής ιεραρχίας, όπως παραδοσιακά απαιτείται για τη θέση του Ανώτατου Ηγέτη.

Επιπλέον, η ιδέα διαδοχής από πατέρα σε γιο προκαλούσε επιφυλάξεις ακόμη και σε ορισμένους συντηρητικούς κύκλους. Πολλοί θεωρούσαν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε την εικόνα μιας δυναστικής διακυβέρνησης, αντί για μια θεσμική διαδικασία επιλογής.

Ωστόσο, φαίνεται πως στη σημερινή συγκυρία η ισχυρή στήριξη από τμήματα των Φρουρών της Επανάστασης, καθώς και από τα δίκτυα εξουσίας γύρω από το γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη, αποδείχθηκε καθοριστική για την τελική έκβαση.