Δωρεάν ένσημα έως πέντε χρόνια για ανέργους πριν από τη σύνταξη – Ποιοι είναι οι δικαιούχοι
Έως πέντε χρόνια ασφάλισης χωρίς να πληρώσουν εισφορές μπορούν να εξασφαλίσουν μακροχρόνια άνεργοι που βρίσκονται κοντά στη σύνταξη, αλλά δεν έχουν συμπληρώσει τα απαραίτητα ένσημα.
Σημαντική διέξοδο σε όσους έχασαν την εργασία τους λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση δίνει η δυνατότητα προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης, με τις εισφορές να καλύπτονται από τη ΔΥΠΑ.
Μέσω της συγκεκριμένης ρύθμισης, ο άνεργος μπορεί να αποκτήσει έως και πέντε επιπλέον χρόνια ασφάλισης χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση. Στόχος είναι να συμπληρώσει τον ασφαλιστικό χρόνο που του λείπει και να θεμελιώσει δικαίωμα πλήρους σύνταξης γήρατος.
Τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται το άρθρο 67 του νόμου 5239/2025 διευκρινίζει εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ. Η βασικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση των σταθερών ηλικιακών ορίων που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Πλέον, δεν εξετάζεται μία συγκεκριμένη ηλικία για όλους τους ασφαλισμένους. Το βασικό κριτήριο είναι πόσα χρόνια απέχει κάθε ενδιαφερόμενος από το προσωπικό του όριο πλήρους συνταξιοδότησης.
Ποιοι δικαιούνται έως πέντε χρόνια δωρεάν ασφάλισης
Η προαιρετική ασφάλιση των μακροχρόνια ανέργων δεν είναι ένας καινούργιος θεσμός. Εφαρμόζεται από το 2000 και δημιουργήθηκε για να προστατεύσει εργαζομένους που έχασαν τη δουλειά τους λίγο πριν συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις για τη σύνταξή τους.
Το βασικό πλεονέκτημα του μέτρου είναι ότι τις ασφαλιστικές εισφορές δεν τις πληρώνει ο ίδιος ο άνεργος. Το σχετικό κόστος καλύπτεται από πόρους της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης.
Με αυτόν τον τρόπο, ένας μακροχρόνια άνεργος που πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις μπορεί να συνεχίσει να συγκεντρώνει ασφαλιστικό χρόνο, χωρίς να χρειάζεται να καταβάλλει χρήματα για τις εισφορές του.
Η δυνατότητα αφορά πλέον ασφαλισμένους που απέχουν έως πέντε χρόνια από το ελάχιστο ηλικιακό όριο που απαιτείται για τη λήψη πλήρους σύνταξης γήρατος.
Το συγκεκριμένο όριο δεν είναι ίδιο για όλους, αλλά προσδιορίζεται με βάση την ασφαλιστική περίπτωση και τις προϋποθέσεις που ισχύουν για κάθε ενδιαφερόμενο.
Τι αλλάζει στα ηλικιακά όρια
Πριν από την αλλαγή της νομοθεσίας, η ένταξη στο καθεστώς προαιρετικής ασφάλισης εξαρτιόταν από προκαθορισμένα ηλικιακά όρια.
Αρχικά, οι άνδρες έπρεπε να έχουν συμπληρώσει το 60ό έτος της ηλικίας τους και οι γυναίκες το 55ο. Μετά τις αλλαγές που έγιναν στο ασφαλιστικό σύστημα, τα ηλικιακά όρια μεταφέρθηκαν στο 62ο έτος για τους περισσότερους ασφαλισμένους και στο 57ο έτος για όσους υπάγονταν στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
Με τη νέα διάταξη, τα συγκεκριμένα και ενιαία ηλικιακά όρια καταργούνται.
Στη θέση ενός κοινού ηλικιακού «κατωφλίου» εξετάζεται πλέον η απόσταση που χωρίζει τον ασφαλισμένο από το όριο πλήρους συνταξιοδότησης που ισχύει ειδικά για τη δική του περίπτωση.
Εάν απέχει έως πέντε χρόνια από αυτό το όριο και ταυτόχρονα πληροί όλες τις υπόλοιπες προϋποθέσεις, μπορεί να ενταχθεί στην προαιρετική ασφάλιση.
Η αλλαγή διευρύνει στην πράξη τον αριθμό των ασφαλισμένων που μπορούν να αξιοποιήσουν το μέτρο. Αφορά κυρίως ανθρώπους οι οποίοι έχουν ήδη συγκεντρώσει το μεγαλύτερο μέρος του απαραίτητου ασφαλιστικού χρόνου, αλλά μετά την απώλεια της εργασίας τους αδυνατούν να συμπληρώσουν τα τελευταία ένσημα.
Τι ισχύει για τις 4.500 ημέρες ασφάλισης
Η εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ προβλέπει ακόμη μία επιλογή για ασφαλισμένους που έχουν ήδη συμπληρώσει το απαιτούμενο ηλικιακό όριο για πλήρη σύνταξη, αλλά παραμένουν στην προαιρετική ασφάλιση προκειμένου να φτάσουν τις 4.500 ημέρες.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν έγγραφη δήλωση και να ζητήσουν τη διακοπή της προαιρετικής ασφάλισης. Στη συνέχεια έχουν τη δυνατότητα να εξετάσουν εάν ο χρόνος που υπολείπεται μπορεί να καλυφθεί μέσω αναγνώρισης πλασματικών ετών, εφόσον αυτό προβλέπεται από την ασφαλιστική νομοθεσία για τη δική τους περίπτωση.
Η συγκεκριμένη επιλογή ενδέχεται να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη για όσους δικαιούνται να αναγνωρίσουν πλασματικό χρόνο ασφάλισης.
Έτσι, μπορεί να μη χρειαστεί να περιμένουν μέχρι να ολοκληρωθεί ολόκληρη η περίοδος προαιρετικής ασφάλισης, αλλά να αποκτήσουν νωρίτερα τη δυνατότητα υποβολής αίτησης συνταξιοδότησης.
Ο ασφαλιστικός χρόνος μετρά και για αναπηρία ή θάνατο
Ο χρόνος που δημιουργείται μέσα από την προαιρετική ασφάλιση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης γήρατος.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του e-ΕΦΚΑ, ο συγκεκριμένος ασφαλιστικός χρόνος μπορεί να συνυπολογιστεί και για τη χορήγηση σύνταξης λόγω αναπηρίας ή θανάτου, εφόσον πληρούνται και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις που ορίζει η νομοθεσία.
Η ρύθμιση έρχεται να καλύψει ένα σοβαρό κενό για ανθρώπους που χάνουν τη δουλειά τους σε ηλικία κοντά στη συνταξιοδότηση και αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες στην προσπάθειά τους να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας.
Αντί να κινδυνεύσουν να χάσουν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης επειδή τους λείπουν ορισμένα χρόνια ασφάλισης, μπορούν να συνεχίσουν την ασφαλιστική τους πορεία για διάστημα έως πέντε ετών, με τις εισφορές να χρηματοδοτούνται από τη ΔΥΠΑ.
Οι νέες διατάξεις έχουν αναδρομική ισχύ από τις 17 Οκτωβρίου 2025, ημερομηνία κατά την οποία δημοσιεύθηκε ο νόμος 5239/2025.