Ο ταραμάς έχει συνδεθεί όσο λίγα εδέσματα με την Καθαρά Δευτέρα και τη Σαρακοστή. Αν και τα ψάρια απαγορεύονται στη νηστεία, ο ίδιος παραμένει βασιλιάς του σαρακοστιανού τραπεζιού. Πώς εξηγείται αυτή η φαινομενική αντίφαση;
Ο ταραμάς είναι ο απόλυτος πρωταγωνιστής στα τραπέζια της Σαρακοστής και ιδιαίτερα της Καθαράς Δευτέρας.
Η παραδοσιακή ταραμοσαλάτα παρασκευάζεται είτε με λευκό είτε με ροζ ταραμά, μπαγιάτικο ψωμί, ελαιόλαδο και κρεμμύδι. Άλλοι προτιμούν να τον φτιάχνουν με βραστή πατάτα, φρέσκο ψιλοκομμένο κρεμμυδάκι και άνηθο. Κοινός παρονομαστής σε κάθε εκδοχή είναι το άφθονο λεμόνι που του δίνει τη χαρακτηριστική, δροσερή οξύτητα.
Πρόκειται για ένα νηστίσιμο και ταυτόχρονα πλούσιο σε γεύση έδεσμα, που δένει ιδανικά με τα θαλασσινά της ημέρας και συνοδεύεται τέλεια με κομμάτια φρέσκιας λαγάνας. Η έντονα αλμυρή γεύση του ισορροπεί όμορφα με τσίπουρο, ούζο ή ρετσίνα, ποτά που παραδοσιακά δεν λείπουν από το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας.
Ταραμάς, το χαβιάρι των φτωχών
Ο ταραμάς παρασκευάζεται από παστωμένα αυγά μπακαλιάρου. Είναι γευστικός, θρεπτικός και εδώ και χρόνια έχει καθιερωθεί να αποκαλείται «το χαβιάρι των φτωχών». Παρ’ όλα αυτά, γεννάται εύλογα ένα ερώτημα: αφού κατά τη Σαρακοστή και την Καθαρά Δευτέρα αποφεύγουμε το ψάρι, γιατί ο ταραμάς έχει ταυτιστεί τόσο έντονα με τη νηστεία;
Γιατί επιτρέπεται στη νηστεία
Σύμφωνα με την Εκκλησία, η νηστεία της Σαρακοστής στηρίζεται σε παλαιούς μοναστηριακούς κανόνες. Οι κανόνες αυτοί επιτρέπουν την κατανάλωση οσπρίων, λαχανικών, σαλατών, πιτών και θαλασσινών, όπως μαλάκια και οστρακοειδή.
Ο ταραμάς δεν θεωρείται ψάρι «με αίμα», αλλά παράγωγο του ψαριού, όπως ακριβώς και τα θαλασσινά. Γι’ αυτό και η κατανάλωσή του επιτρέπεται κατά τη διάρκεια της νηστείας.
Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τις ελιές. Οι ελιές με ψωμί αποτελούν βασικό στοιχείο της νηστείας, παρότι το λάδι –σε πολλές ημέρες– αποφεύγεται. Έτσι, ο διαχωρισμός δεν είναι τυχαίος, αλλά βασίζεται σε παλαιές εκκλησιαστικές διακρίσεις που εξακολουθούν να καθορίζουν μέχρι σήμερα το σαρακοστιανό τραπέζι.
Παραδοσιακή ταραμοσαλάτα με 4 υλικά για την Καθαρά Δευτέρα
Η παραδοσιακή ταραμοσαλάτα με μόλις τέσσερα υλικά είναι ό,τι πρέπει για το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας, αφού συνδυάζει απλότητα, γεύση και νηστίσιμη απόλαυση.
Η ταραμοσαλάτα αποτελεί σταθερή αξία στο σαρακοστιανό τραπέζι και ειδικά την Καθαρά Δευτέρα δεν λείπει σχεδόν από κανένα σπίτι. Είναι μια επιλογή απλή, χορταστική και ιδανική για όσους νηστεύουν, ενώ παράλληλα παραμένει αγαπητή σε μικρούς και μεγάλους.
Με μόνο τέσσερα βασικά υλικά, μπορείς να ετοιμάσεις μια βελούδινη και γεμάτη γεύση ταραμοσαλάτα που θα δώσει ξεχωριστό χαρακτήρα στο τραπέζι σου και θα κερδίσει τις εντυπώσεις.
Η συνταγή βήμα βήμα
Υλικά:
- 200 γρ. ταραμά (λευκό ή κόκκινο)
- 2 μέτριες πατάτες (βρασμένες και λιωμένες)
- 1/4 φλ. ελαιόλαδο
- Χυμός από 1 λεμόνι
- 1/2 φλ. νερό (προαιρετικά, για πιο απαλή υφή)
Οδηγίες:
- Τοποθετούμε τον ταραμά σε ένα μπολ και τον σκεπάζουμε με λίγο νερό ώστε να μαλακώσει. Τον αφήνουμε για περίπου 5-10 λεπτά και στη συνέχεια τον στραγγίζουμε πολύ καλά.
- Σε ένα μεγάλο μπολ προσθέτουμε τον ταραμά μαζί με τις βρασμένες και καλά λιωμένες πατάτες και τα ανακατεύουμε.
- Ρίχνουμε σταδιακά το ελαιόλαδο, ανακατεύοντας διαρκώς με σύρμα ή μίξερ χειρός, μέχρι το μείγμα να αποκτήσει λεία και κρεμώδη υφή.
- Προσθέτουμε τον χυμό λεμονιού και, αν το μείγμα είναι πιο πηχτό απ’ όσο θέλουμε, συμπληρώνουμε λίγο νερό μέχρι να πετύχουμε την υφή που μας αρέσει.
- Δοκιμάζουμε και προσαρμόζουμε το αλάτι, αν χρειάζεται. Σερβίρουμε σε μπολ και, αν θέλουμε, ολοκληρώνουμε με λίγο ελαιόλαδο από πάνω ή με ψιλοκομμένο μαϊντανό για έξτρα φρεσκάδα.