Υπάρχουν ζώα που αγαπάμε και φροντίζουμε. Και υπάρχει ο σκύλος, ένα πλάσμα που για εκατομμύρια ανθρώπους δεν είναι απλώς κατοικίδιο, αλλά πραγματικό κομμάτι της καθημερινότητας και της οικογένειάς τους.
Η 26η Αυγούστου είναι αφιερωμένη στην Παγκόσμια Ημέρα Σκύλου, μια ημέρα που στρέφει την προσοχή σε έναν από τους πιο πιστούς συντρόφους του ανθρώπου. Παράλληλα, αποτελεί αφορμή για να έρθουν ξανά στο προσκήνιο ζητήματα όπως η ευζωία των ζώων, η υπεύθυνη κηδεμονία, οι υιοθεσίες αλλά και τα εκατομμύρια σκυλιά που εξακολουθούν να ζουν εγκαταλελειμμένα ή χωρίς ένα σταθερό σπίτι.
Πίσω, όμως, από τις καμπάνιες, τις φωτογραφίες και τις αναρτήσεις που συνοδεύουν κάθε χρόνο αυτή την ημέρα, υπάρχει κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: η ιδιαίτερη σχέση που δημιουργείται ανάμεσα στον άνθρωπο και τον σκύλο του.
Μια σχέση που χτίζεται κάθε μέρα
Ο σκύλος δεν χρειάζεται να γνωρίζει το νόημα κάθε λέξης για να καταλαβαίνει τον άνθρωπό του. Μαθαίνει τον τόνο της φωνής του, αναγνωρίζει τη μυρωδιά του, παρατηρεί τις κινήσεις του και αντιλαμβάνεται ακόμη και μικρές αλλαγές στη διάθεσή του.
Καταλαβαίνει πότε κάποιος ετοιμάζεται να φύγει από το σπίτι και πολλές φορές περιμένει την επιστροφή του πριν ακόμη ακουστεί το κλειδί στην πόρτα. Μαθαίνει ποια είναι η συνηθισμένη διαδρομή της βόλτας, αναγνωρίζει αμέσως τον ήχο από το λουρί και φυσικά γνωρίζει πολύ καλά σε ποιο ντουλάπι βρίσκεται το φαγητό ή οι αγαπημένες του λιχουδιές.
Περισσότερο από όλα, όμως, αναγνωρίζει την παρουσία του ανθρώπου δίπλα του.
Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η συμβίωση με έναν σκύλο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως κατοχή ενός κατοικίδιου.
Χρειάζεται χρόνο, φροντίδα, οικονομική δυνατότητα, συνέπεια και κυρίως υπευθυνότητα. Ένας σκύλος εξαρτάται από τον κηδεμόνα του για την τροφή του, την υγεία του, την ασφάλειά του, την άσκηση και συνολικά για την ποιότητα της ζωής του.
Η ανταμοιβή αυτής της σχέσης, ωστόσο, δεν μετριέται σε χρήματα.
Είναι η υποδοχή στην πόρτα ύστερα από μια κουραστική ημέρα. Είναι η ουρά που κουνιέται με ενθουσιασμό μόνο και μόνο επειδή επέστρεψες στο σπίτι. Είναι εκείνη η καθημερινή βόλτα που σε αναγκάζει να αφήσεις για λίγο την οθόνη και να βγεις ξανά έξω.
Είναι ακόμη η συνειδητοποίηση ότι υπάρχει ένα πλάσμα που βασίζεται πάνω σου και περιμένει από εσένα να είσαι εκεί, κάθε ημέρα.
Από σύντροφος του ανθρώπου σε μέλος της οικογένειας
Η κοινή πορεία ανθρώπου και σκύλου έχει ξεκινήσει πολύ πριν εμφανιστεί η σημερινή έννοια του κατοικίδιου ζώου.
Από τους πρώτους σκύλους που άρχισαν να ζουν κοντά στις ανθρώπινες κοινότητες μέχρι τα σημερινά ζώα συντροφιάς, η σχέση αυτή άλλαξε και εξελίχθηκε παράλληλα με τον ίδιο τον τρόπο ζωής των ανθρώπων.
Σήμερα ένας σκύλος μπορεί να έχει πολλούς διαφορετικούς ρόλους.
Μπορεί να είναι απλώς ο αγαπημένος σύντροφος μιας οικογένειας, αλλά μπορεί επίσης να είναι σκύλος εργασίας, οδηγός ανθρώπων με προβλήματα όρασης, διασώστης σε επιχειρήσεις έρευνας, βοηθός σε θεραπευτικά προγράμματα ή εκπαιδευμένο ζώο που προσφέρει υποστήριξη σε ανθρώπους που τη χρειάζονται.
Και αρκετές φορές ο ρόλος του δεν περιορίζεται μόνο σε μία από αυτές τις ιδιότητες.
Για τον άνθρωπο που ζει μαζί του μπορεί να είναι ταυτόχρονα φίλος, σύντροφος και ένα αναπόσπαστο μέλος της οικογένειάς του.
Η ευθύνη δεν τελειώνει μετά την πρώτη ημέρα
Η πραγματικότητα, βέβαια, δεν είναι πάντα τόσο όμορφη.
Η εγκατάλειψη ζώων, ο μεγάλος αριθμός αδέσποτων, τα περιστατικά κακοποίησης αλλά και η έλλειψη υπεύθυνης κηδεμονίας παραμένουν σοβαρά προβλήματα.
Γι’ αυτό και η Παγκόσμια Ημέρα Σκύλου δεν αφορά αποκλειστικά όσους έχουν ήδη έναν τετράποδο φίλο στο σπίτι τους.
Αφορά εξίσου όσους σκέφτονται να αποκτήσουν έναν.
Η υιοθεσία ή η αγορά ενός σκύλου δεν θα πρέπει να αποτελεί παρορμητική επιλογή, ούτε απόφαση που λαμβάνεται επειδή κάποιος ενθουσιάστηκε βλέποντας ένα κουτάβι.
Πρόκειται για μια δέσμευση που μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια και η οποία συνεχίζεται ακόμη και όταν περάσει ο αρχικός ενθουσιασμός.
Ένα ζώο θα χρειάζεται καθημερινά τροφή, κτηνιατρική παρακολούθηση, άσκηση, χρόνο, ασφάλεια και ανθρώπινη παρουσία. Θα υπάρχουν εύκολες αλλά και δύσκολες ημέρες, έξοδα που δεν είχαν υπολογιστεί, περίοδοι ασθένειας ή μεγαλύτερες ανάγκες όσο μεγαλώνει.
Ο ίδιος ο σκύλος, βέβαια, δεν γνωρίζει ότι στις 26 Αυγούστου είναι η Παγκόσμια Ημέρα του.
Δεν καταλαβαίνει τι γράφει το ημερολόγιο και δεν περιμένει κάποια συγκεκριμένη επέτειο για να χαρεί τη βόλτα, το παιχνίδι ή λίγη περισσότερη ώρα δίπλα στον άνθρωπό του.
Μια ημέρα που λειτουργεί κυρίως ως υπενθύμιση
Ίσως γι’ αυτό η 26η Αυγούστου έχει μεγαλύτερη αξία ως υπενθύμιση και λιγότερο ως μια ακόμη συμβολική γιορτή.
Μας θυμίζει ότι πίσω από κάθε σκύλο υπάρχει ένα ζωντανό πλάσμα με πραγματικές ανάγκες, δικό του χαρακτήρα, φόβους, συνήθειες και μια ξεχωριστή προσωπικότητα.
Μας θυμίζει επίσης ότι η φροντίδα ενός ζώου δεν σταματά μόλις περάσει ο ενθουσιασμός των πρώτων ημερών και ότι η ευθύνη απέναντί του δεν εμφανίζεται μόνο όταν έχουμε χρόνο ή διάθεση.
Είναι καθημερινή.
Κι όμως, ένας σκύλος συνήθως δεν χρειάζεται πολλά για να θεωρήσει ότι είχε μια καλή ημέρα.
Λίγη άσκηση, φαγητό, νερό, ασφάλεια, φροντίδα και τον άνθρωπό του κοντά του μπορούν να είναι αρκετά.
Ίσως αυτός να είναι και ένας από τους λόγους που ο σκύλος εξακολουθεί, έπειτα από τόσα χρόνια κοινής πορείας, να κατέχει μια τόσο ξεχωριστή θέση στη ζωή του ανθρώπου.
Δεν χρειάζεται να μας πει ότι μας αγαπά.
Το δείχνει όταν σηκώνεται από το κρεβάτι μόλις ακούσει έναν γνώριμο ήχο, όταν τρέχει μέχρι την πόρτα, όταν περιμένει υπομονετικά και όταν χαίρεται με έναν τρόπο μοναδικό απλώς επειδή επιστρέψαμε.
Και στις 26 Αυγούστου, η Παγκόσμια Ημέρα Σκύλου είναι μια καλή ευκαιρία να θυμηθούμε κάτι πολύ απλό: για έναν σκύλο, η καλύτερη ημέρα δεν είναι απαραίτητα αυτή που υπάρχει γραμμένη στο ημερολόγιο ως γιορτή.
Είναι εκείνη που μπορεί να την περάσει μαζί με τον άνθρωπό του.