Σε πολιτική και νομοθετική απόφαση μεταφέρεται πλέον το ζήτημα της επαναφοράς του 13ου και του 14ου μισθού στους δημοσίους υπαλλήλους, μετά την αρνητική κρίση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Σύμφωνα με τον εργατολόγο Γιάννη Καρούζο, ο οποίος ανέλυσε την απόφαση στην ΕΡΤ, τα δικαστικά περιθώρια για την επιστροφή των δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα και του επιδόματος αδείας έχουν ουσιαστικά εξαντληθεί. Για να καταβληθούν ξανά τα συγκεκριμένα ποσά απαιτείται πλέον νομοθετική πρωτοβουλία από την κυβέρνηση.
Νέο «όχι» στις διεκδικήσεις των δημοσίων υπαλλήλων
Η Ολομέλεια του ΣτΕ απέρριψε τη διεκδίκηση δημοσίου υπαλλήλου για την καταβολή δύο επιπλέον βασικών μισθών τον χρόνο, καθώς και των σχετικών αναδρομικών.
Πρόκειται, σύμφωνα με τον Γιάννη Καρούζο, για τη δέκατη φορά που απορρίπτονται ανάλογες προσφυγές οι οποίες αφορούν την επιστροφή των επιδομάτων εορτών και αδείας στο Δημόσιο.
Τα συγκεκριμένα επιδόματα καταργήθηκαν πλήρως το 2012 και έκτοτε αποτελούν πάγιο αίτημα των δημοσίων υπαλλήλων και των συνδικαλιστικών τους οργανώσεων.
Η νέα δικαστική απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το θέμα κρίθηκε από την Ολομέλεια του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου και όχι από επιμέρους τμήμα του.
Τι σημαίνει η απόφαση για τον 13ο και τον 14ο μισθό
Όπως εξήγησε ο εργατολόγος, η απόφαση διαμορφώνει πλέον δεσμευτικό δικαστικό πλαίσιο για αντίστοιχες διεκδικήσεις.
Αυτό σημαίνει ότι περιορίζονται σε πολύ μεγάλο βαθμό οι δυνατότητες να επιτευχθεί μέσω νέων προσφυγών η επαναφορά των δώρων στους εργαζομένους του Δημοσίου.
Η απόφαση δεν απαγορεύει στον νομοθέτη να επαναφέρει τα επιδόματα. Κρίνει, όμως, ότι η μέχρι σήμερα επιλογή της Πολιτείας να μην τα αποκαταστήσει δεν παραβιάζει το Σύνταγμα ή το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επομένως, ο δρόμος που απομένει είναι πολιτικός. Η κυβέρνηση και η Βουλή μπορούν να αποφασίσουν την επιστροφή του 13ου και του 14ου μισθού, εφόσον υπάρξει σχετική νομοθετική ρύθμιση και προβλεφθεί η απαιτούμενη χρηματοδότηση.
ΣτΕ: Οριστικό «όχι» στην επιστροφή 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο, μόνο με νόμο μπορεί να επανέλθουν – Τι εξηγεί ο εργατολόγος Γ. Καρούζος
Το σκεπτικό της προσφυγής
Η διεκδίκηση στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, στο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς και την εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης.
Το συγκεκριμένο πλαίσιο έχει ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία και συνδέεται με τον νέο μηχανισμό καθορισμού του κατώτατου μισθού.
Ο προσφεύγων υποστήριξε ότι αντίστοιχα κριτήρια θα έπρεπε να εφαρμοστούν και στις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος διαβίωσης, τον πληθωρισμό και τα δεδομένα σχετικά με το όριο της φτώχειας.
Το ΣτΕ, ωστόσο, έκρινε ότι οι μισθολογικές ενισχύσεις που έχουν ήδη δοθεί στους εργαζομένους του Δημοσίου είναι επαρκείς υπό το συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο.
Παράλληλα, δεν αποδέχθηκε ως κρίσιμη τη σύγκριση των αποδοχών και των αυξήσεων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Γιατί δεν συγκρίθηκαν δημόσιος και ιδιωτικός τομέας
Σύμφωνα με το σκεπτικό, οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα υπάγονται σε διαφορετικά μισθολογικά και εργασιακά καθεστώτα.
Κατά συνέπεια, η καταβολή δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και επιδόματος αδείας στον ιδιωτικό τομέα δεν δημιουργεί από μόνη της υποχρέωση επαναφοράς των αντίστοιχων παροχών στο Δημόσιο.
Το δικαστήριο έλαβε υπόψη του και τη σχετική ευρωπαϊκή νομολογία, κρίνοντας ότι η διαφορετική μισθολογική μεταχείριση των δύο κατηγοριών εργαζομένων δεν συνιστά αυτομάτως παραβίαση της αρχής της ισότητας.
Οι χαμηλοί μισθοί αποδυναμώνουν τη στελέχωση του Δημοσίου
Πέρα από τη νομική διάσταση, ο Γιάννης Καρούζος ανέδειξε και τις πρακτικές συνέπειες των χαμηλών αποδοχών για τη λειτουργία του Δημοσίου.
Ένας νεοδιοριζόμενος υπάλληλος, ιδιαίτερα όταν τοποθετείται μακριά από τον τόπο κατοικίας του ή έχει οικογενειακές υποχρεώσεις, μπορεί να δυσκολεύεται να καλύψει βασικά έξοδα όπως η στέγαση, η διατροφή και οι μετακινήσεις.
Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο σε νησιά και τουριστικές περιοχές, όπου το κόστος των ενοικίων και της καθημερινής διαβίωσης είναι σημαντικά αυξημένο.
Σύμφωνα με τον εργατολόγο, παρατηρούνται περιπτώσεις επιτυχόντων σε προκηρύξεις που δεν αποδέχονται τελικά τον διορισμό τους, αλλά και υπαλλήλων που εγκαταλείπουν τη θέση τους, επειδή οι αποδοχές δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες τους.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή υποστελέχωση κρίσιμων δημόσιων υπηρεσιών και σε μεγαλύτερη δυσκολία προσέλκυσης εξειδικευμένου προσωπικού.
Πώς θα μπορούσε να επηρεάσει την οικονομία η επιστροφή των δώρων
Ο Γιάννης Καρούζος υποστήριξε ότι η επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού δεν θα αποτελούσε αποκλειστικά εισοδηματική ενίσχυση για τους δημοσίους υπαλλήλους.
Ένα σημαντικό μέρος των πρόσθετων χρημάτων θα επέστρεφε στην αγορά μέσω της κατανάλωσης, ενισχύοντας τις επιχειρήσεις και την οικονομική δραστηριότητα.
Παράλληλα, μέρος των ποσών θα επέστρεφε στα δημόσια ταμεία μέσω της φορολογίας και ιδιαίτερα μέσα από τους έμμεσους φόρους που επιβάλλονται στην κατανάλωση.
Απέναντι σε αυτά τα πιθανά οφέλη, πάντως, βρίσκεται το σταθερό δημοσιονομικό κόστος που θα προκαλούσε η μόνιμη επαναφορά των επιδομάτων για το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων.
Απογοήτευση επικρατεί στις τάξεις των δημοσίων υπαλλήλων, μετά το οριστικό «όχι» από το Συμβούλιο της Επικρατείας
Η επόμενη ημέρα μετά την απόφαση του ΣτΕ
Μετά τη νέα απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, η δικαστική διεκδίκηση του 13ου και του 14ου μισθού φαίνεται να ολοκληρώνει τον κύκλο της.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το αίτημα παύει να υπάρχει. Σημαίνει ότι η συνέχισή του μεταφέρεται πλέον στο πεδίο των πολιτικών αποφάσεων, των συνδικαλιστικών διεκδικήσεων και της νομοθετικής διαδικασίας.
Για να επιστρέψουν τα δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα και το επίδομα αδείας στους δημοσίους υπαλλήλους, θα πρέπει να υπάρξει νόμος που να προβλέπει ρητά την επαναφορά και τον τρόπο καταβολής τους.